87 hộ dân đang chịu thiệt

87 hộ dân tộc Dao cho rằng các quyết định của UBND tỉnh Quảng Ninh đã gây thiệt cho dân.  ảnh: PV

 

Thiệt vì “làm theo  tập quán”

Từ năm 2002, khi dự án Đầm Hà Động bắt đầu triển khai, đồng bào dân tộc Dao khấp khởi mừng vì sinh sống, canh tác trên mảnh đất này từ bao đời nay nhưng cuộc sống vẫn bấp bênh vì không chủ động được nguồn nước tưới tiêu. Sự xuất hiện của dự án thủy lợi lớn đã khiến hàng nghìn nhân khẩu của cả một vùng quê nghèo có hy vọng sớm thoát cơn bĩ cực.

 

Cũng trong năm này, các hộ dân đồng loạt được kiểm đếm, đền bù, di dời trong tâm thế ủng hộ cơ quan quản lý nhà nước liên quan. Vậy nhưng “phương án bồi thường được các bên ký kết. Lãnh đạo trình cấp trên để lấy tiền cho dân. Khi dân lấy tiền mới thấy mình quá thiệt nên đề nghị cho xem lại phương án đền bù thì lãnh đạo không cho và giục dân lấy tiền… tạm ứng. Khi dân di chuyển đến nơi ở mới, quay lại đề nghị thanh toán thì nhận được tin hết… tiền” – ông Chíu Sìu Cắm, một đại diện trong 87 hộ dân cho biết.

Theo các hộ dân thì thiệt thòi nhất vẫn là phần đền bù cây quế. Từ bao đời nay, các hộ dân không được phổ biến về kiến thức, kỹ thuật trồng quế vậy nhưng khi nhận tiền đền bù thì lại phải chịu thiệt vì quy định… mật độ cây tối đa/ha?! “Phần cây quế, khi kiểm đếm, chủ hộ cùng các ban, ngành đoàn thể liên quan từ xã tới huyện thống nhất những cây nhỏ, cây không đảm bảo thì không ghi vào sổ sách. Dân nhất trí cao “thỏa thuận” này. Khi đi nhận tiền đền bù thì mới biết cây vượt mật độ chỉ được tính giá bằng 1/5 (20%) so với đơn giá của cây trong mật độ tiêu chuẩn. Đồng bào dân tộc chúng tôi trồng theo tập quán của ông cha, không biết mét vuông, hecta là gì. Khi trồng cũng chẳng được địa phương phổ biến bao nhiêu cây/ha là đạt chuẩn nên việc áp giá thấp với cây vượt mật độ khiến người dân quá thiệt thòi” – ông Chìu Sóng Sính bức xúc.

Ngoài ra, 87 hộ dân đồng bào dân tộc Dao, xã Quảng Lâm còn nêu rõ những khúc mắc, cần sự giải đáp của UBND huyện Đầm Hà, tỉnh Quảng Ninh. Trong đó, phần đất khai hoang, phục hóa nhiều hộ chưa nhận được tiền đền bù mặc dù đã kiến nghị nhiều lần lên UBND xã, huyện. Đơn cử là trường hợp của ông Chíu Dì Hiếng có trên 6.000m2 ruộng cấy đã chìm dưới đáy đập thủy lợi Đầm Hà Động nhưng vẫn chưa được đền bù.
Tiền hỗ trợ tái định cư dân cũng chưa được nhận, thực tế, dân chỉ được nhận tiền di chuyển với các mức 2,8 triệu đồng với hộ chuyển gần và 4,7 triệu đồng với hộ chuyển xa.

 

Đền quế bằng giá…   củi khô?!

 

Sẽ xác minh và trả lời Trả lời PV Báo GĐ&XH về những nội dung phản ánh của 87 hộ dân đồng bào dân tộc Dao xã Quảng Lâm, huyện Đầm Hà về việc đền bù, giải phóng mặt bằng dự án thủy lợi Đầm Hà Động, ông Nguyễn Tiến Thinh, Giám đốc TTPTQĐ huyện Đầm Hà khẳng định sẽ cho rà soát các văn bản liên quan và có trả lời bằng văn bản cho cơ quan báo chí.

“Dân đã phải chịu thiệt thòi…” - đây là khẳng định của ông Nguyễn Tiến Thinh, Giám đốc Trung tâm phát triển quỹ đất (TTPTQĐ) huyện Đầm Hà, tỉnh Quảng Ninh trong buổi làm việc với PV Báo GĐ&XH. Theo ông Thinh thì những hộ dân chịu thiệt nằm trong diện có cây quế đã trưởng thành, gần ngày thu hoạch bị thu hồi đất. Quan điểm này của vị giám đốc TTPTQĐ trùng với chia sẻ của bà con nằm trong diện “thiệt thòi”. Theo đó, với đơn giá được hỗ trợ tương ứng với quy định cây trong mật độ thì các hộ dân đã phải chịu thiệt vì không thể so sánh với giá thị trường đang được thương lái thu mua. Còn với cây trong diện vượt 110% mật độ và chỉ được áp mức giá bằng 20% so với cây trong mật độ chuẩn thì số tiền dân được nhận càng bèo bọt, thậm chí chỉ bằng giá… củi khô.

 

Liên quan đến đơn giá và mật độ áp dụng, ông Giám đốc TTPTQĐ cung cấp hàng loạt các văn bản của UBND tỉnh và khẳng định, đơn vị thực hiện đền bù làm đúng chính sách. Tuy nhiên, chiếu theo các văn bản này cho thấy, việc điều chỉnh và áp giá vẫn chưa giải quyết được quyền lợi của người dân. Trong  hồ sơ do TTPTQĐ huyện Đầm Hà cung cấp có các quyết định 4005/2004/QĐ-UB, quyết định 2366 ban hành ngày 28/7/2008, quyết định 574 ngày 6/3/2009 về quy định đơn giá bồi thường, điều chỉnh đơn giá bồi thường thiệt hại về cây trồng khi nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh.

Theo quyết định 4005/2004 thì mật độ cây quế đạt chuẩn và được hưởng 100% tiền đền bù là 2.500 cây/ha, quyết định 2366 cũng quy định mật độ cây tương tự. Thế nhưng, đến quyết định 574 thì mật độ lại được nâng lên thành 3.300 cây/ha(?!). Đi kèm các quyết định thay đổi mật độ là quy định chỉ áp dụng cho những dự án mới, còn những dự án đã được thông báo chi trả tiền bồi thường thì không được tính theo mật độ mới. Như vậy, trên thực tế dù quy định mật độ thay đổi theo hướng có lợi cho dân nhưng thực chất hầu hết các hộ dân tại dự án Đầm Hà Động vốn được kiểm đếm từ năm 2002 và đã được đền bù thì không được hưởng lợi gì. Và nếu điều chỉnh thì phải có ít nhất một vài lần người dân được nhận thêm tiền vượt mật độ nhưng theo các hộ dân họ chỉ nhận được lần gọi là tiền… tạm ứng mà thôi.

 

Công Tâm