Báo cáo phát triển con người: Hướng tới sự phát triển bền vững

Báo cáo đánh giá: Biến đổi khí hậu đang chất thêm gánh nặng cho người nghèo nông thôn.

Sự trỗi dậy của các nước Nam bán cầu

Báo cáo của UNDP cho thấy Trung Quốc đã vượt qua Nhật Bản, trở thành nền kinh tế lớn thứ hai thế giới. Sự thành công này của Trung Quốc giúp cho hàng trăm triệu người dân nước này thoát khỏi đói nghèo. Bên cạnh đó, Ấn Độ được đánh giá là nền kinh tế năng động, đang kiến tạo bước ngoặt lớn nhờ những sáng tạo trong kinh doanh và sự đổi mới chính sách xã hội. Brazil đã trở thành một động lực lớn cho sự tăng trưởng của các nước Nam bán cầu bởi các chương trình xoá đói giảm nghèo và giảm bớt bất bình đẳng giới. “Thổ Nhĩ Kỳ, Thái Lan, Nam Phi, Mexico, Indonesia và các quốc gia đang phát triển năng động khác trở thành các diễn viên chính trên sân khấu thế giới ngày hôm nay. Các quốc gia này mang đến các bài học quan trọng về chính sách và quan hệ đối tác mới cho các nước Nam bán cầu cũng như cho toàn thế giới chúng ta, bao gồm cả các quốc gia kém phát triển hiện nay”, Báo cáo nhấn mạnh.

Tuy nhiên, nhìn về phía trước, cộng đồng quốc tế đang phải đối mặt với những thách thức lớn như vấn đề bất bình đẳng giới, vấn đề phát triển toàn cầu một cách bền vững… Báo cáo khẳng định những chính sách và cải cách thể chế của các quốc gia Nam bán cầu sẽ mang đến cho con người trên toàn cầu những tiến bộ mạnh mẽ hơn nữa trong những thập kỷ tới.

Trước đó, một số báo cáo cấp khu vực và quốc gia riêng lẻ đã được UNDP công bố như báo cáo khu vực châu Phi, châu Á và Thái Bình Dương, SriLanka, Somalia…

Châu Á-Thái Bình Dương-nơi sinh sống của hơn một nửa nhân loại lại là khu vực địa lý đa dạng có nhiều vùng lãnh thổ với hàng trăm triệu dân dễ bị tổn thương trước sự biến đổi khí hậu nhất thế giới.

Các hoạt động của con người với nhịp độ, quy mô chưa từng thấy đã và đang làm biến đổi môi trường tự nhiên, biến đổi khí hậu. Đói nghèo tiếp tục giảm nhưng biến đổi khí hậu có thể làm giảm những thành quả mà khó khăn lắm châu Á-Thái Bình Dương mới đạt được. Gần 900 triệu người nghèo nơi đây sẽ phải đối mặt nhiều hơn với những tác động phức tạp của biến đổi khí hậu như thay đổi lượng mưa, hạn hán, lũ lụt, mực nước biển dâng và làm biến mất những hòn đảo, vùng đất trên bản đồ thế giới.

Nâng cao chất lượng sống cho người dân

Có nhiều nguyên nhân làm biến đổi khí hậu như hiệu ứng nhà kính, khí thải CO2, khai thác tài nguyên thiên nhiên vô tội vạ… nhưng tất cả các nguyên nhân đó đều từ con người mà ra. Châu Á-Thái Bình Dương đã chứng tỏ khả năng thích ứng và sức dẻo dai khi đối mặt với sự suy giảm kinh tế toàn cầu. Song liệu Chính phủ và người dân khu vực này có khắc phục được điều đó? Vấn đề có ý nghĩa quan trọng là giúp người tiêu dùng có nhiều lựa chọn, có thêm thông tin hơn. Chính phủ, các tổ chức xã hội cần cung cấp thông tin về các mức phát thải CO2 của các sản phẩm, dịch vụ, để giúp người tiêu dùng mua sắm thông minh hơn. Chính phủ nhiều nước đã khuyến khích người dân tăng cường sử dụng giao thông công cộng, sử dụng bóng đèn huỳnh quang và có sự trợ giá từ chính phủ…

Đối tượng dễ bị tổn thương nhất của biến đổi khí hậu lại là nông dân, cư dân nghèo đô thị. Khoảng 60% dân số và 3/4 số người cực nghèo sống ở các vùng nông thôn của châu Á-Thái Bình Dương. Các sự kiện khí hậu cực đoan còn có thể dẫn đến tử vong, bệnh tật, chất thêm gánh nặng lên các hộ gia đình nghèo.

Chính phủ các nước trong khu vực đã nhận thấy những rủi ro này và đã có những chương trình, dự án được đầu tư. Cách tốt nhất để giúp người dân là thông qua phát triển nông thôn bền vững. Điều này được bắt đầu từ việc chuyển đổi sang các công nghệ sạch, hiệu suất hơn. Rất may là các nước đang phát triển không cần theo đuổi một cách máy móc con đường mà các nền kinh tế giàu có đã đi: Tăng trước, làm sạch sau... Con đường phía trước là rõ ràng, nó nằm trong việc duy trì vững chắc tiến bộ về con người, chất lượng cuộc sống.

Lương Quang Đảng