Bảo vật quốc gia ở chùa Phổ Quang hư hại như thế nào sau vụ cháy lớn
Bảo vật quốc gia Bàn thờ Phật bằng đá xanh ở chùa Phổ Quang (xã Xuân Lũng, huyện Lâm Thao, Phú Thọ) được đánh giá là cổ vật đặc biệt quý hiếm mà cổ nhân để lại cho hậu thế, đã bị vỡ hỏng một số chi tiết và có dấu hiệu biến dạng sau vụ hỏa hoạn ngày 23/10.
Thông tin vụ cháy chùa Phổ Quang được giới chuyên môn và các cơ quan quản lý đặc biệt quan tâm bởi đây là nơi lưu giữ cổ vật Bàn thờ Phật bằng đá xanh hơn 700 năm tuổi mang nhiều giá trị lịch sử, mỹ thuật và triết lý sâu sắc. Ngay sau khi ngọn lửa được dập tắt trưa ngày 23/10, các cơ quan chuyên môn đã tiến hành xem xét hư hại của Bảo vật Quốc gia này.
Bàn thờ Phật bằng đá trước vụ hỏa hoạn ngày 23/10.
Theo ghi nhận ban đầu, cổ vật Bàn thờ Phật bằng đá bị vỡ hỏng hai chi tiết cánh sen ở phía trên cùng bên phải. Nhiều vị trí về mặt của cổ vật xám đen nhưng cần xem xét kỹ lưỡng hơn để biết được chính xác lửa đã gây ra những biến đổi gì.
Đáng chú ý nhất là Bàn thờ Phật này được các cổ nhân chế tác, lắp ghép từ 71 phiến đá xanh. Sau khi bị "nung nóng" suốt 2 giờ hỏa hoạn, giới chuyên môn lo lắng kết cấu, hình dạng của cổ vật có thể bị ảnh hưởng nên cần có những đánh giá chuyên sâu hơn.
Với tính chất quan trọng của Bảo vật Quốc gia này, ngay trong chiều 23/10, Cục Di sản văn hóa (Bộ VHTT&DL) đã phát văn bản chỉ đạo Sở VHTT&DL Phú Thọ phối hợp với các cơ quan chức năng địa phương có biện pháp khẩn cấp bảo vệ cổ vật. Tại chùa Phổ Quang, sau khi ngọn lửa được dập tắt, nhiều cán bộ chuyên môn cùng lực lượng công an đã căng bạt quây kín gian chính điện - nơi đặt Bàn thờ Phật bằng đá. Đồng thời, hiện trường được phong tỏa, nhiều cán bộ công an được phân công trực bảo vệ.
Chi tiết cánh sen của cổ vật Bàn thờ Phật bằng đá bị gãy vỡ sau hỏa hoạn.
Theo nghiên cứu trước đây của cán bộ chuyên môn thuộc Bảo tàng Hùng Vương (Phú Thọ), Bàn thờ Phật bằng đá, hay còn được gọi là Bàn thờ Phật hoa sen, được các cổ nhân chế tác vào năm 1387, thuộc triều đại vua Trần Phế Đế. Các nghệ nhân xưa đã khéo léo ghép 71 phiến đá xanh để tạo nên một bàn thờ bề thế, vững chãi hình chữ nhật cao và rộng hơn 1 m, dài 3,3 m.
Về tổng thể, Bàn thờ Phật hoa sen được chia thành 5 tầng. Ở mỗi tầng, các nghệ nhân xưa chạm khắc hoa văn, họa tiết mang những ý nghĩa khác nhau. Nổi bật trên tầng trên cùng, các phiến đá được tạc hình đóa sen đang nở tạo thành bệ đỡ tượng Phật bề thế. Chi tiết này phù hợp với văn hóa quen thuộc trong đạo Phật luôn gắn liền hiện thân Đức Phật xuất hiện trên đài sen nguy nga.
Ở tầng giữa, bề mặt đá được chạm khắc hai con rồng, ở giữa là họa tiết vừa giống lá đề, vừa giống tia mặt trời. Đáng chú ý, hai con rồng ở tầng giữa này được chạm khắc đúng hình tượng rồng Việt giống như con hình tượng con rồng thường thấy trên các lộc bình Việt cổ. Tổng thể tạo hình tầng giữa mang hàm ý "lưỡng long chầu nhật" - một ý niệm phổ biến của các bậc tiền nhân về sức mạnh và quy phong của dân tộc.
Bàn thờ Phật bằng đá sau hỏa hoạn.
Các nghiên cứu chuyên môn trước đây đã xác định trên Bàn thờ Phật hoa sen đánh dấu lần đầu tiên xuất hiện hình tượng “sư tử hí cầu” và “cá hóa rồng”. Cho đến nay, đây vẫn là hiện vật duy nhất ở niên đại này có hình tượng mỹ thuật cổ kể trên.
Là một cổ vật được chế tác tại vùng đất xung quanh núi Nghĩa Lĩnh - nơi phát tích cội nguồn của dân tộc, Bàn thờ Phật hoa sen có các họa tiết hoa hải đường. Đây là loài hoa đặc trưng của vùng trung du Tây Bắc.
Ra đời từ chiều đại vua Trần Phế Đế, cổ vật Bàn thờ Phật hoa sen được đặt tại chùa Phổ Quang ở làng Dòng (xã Xuân Lũng), chưa một lần dịch chuyển. Người dân làng Dòng bảo vệ cổ vật qua 7 thế kỷ như một báu vật, gần như nguyên vẹn cho đến ngày xảy ra vụ hỏa hoạn.
Tin vui cho những ai chuẩn bị kết hôn: Một 'đặc quyền' mới sắp ban hành khiến ai cũng mừng
Đời sống - 54 phút trướcGĐXH - Bộ Tư pháp đang lấy ý kiến về Dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi), trong đó đề xuất sửa đổi nhiều nội dung quan trọng như đăng ký hộ tịch có việc đăng ký kết hôn.
“Ươm mầm nhân ái” chung tay chăm sóc, bảo vệ trẻ em khuyết tật
Đời sống - 9 giờ trướcGĐXH - Tối 26/1, tại Hà Nội, Tạp chí Sức khoẻ trẻ em đã tổ chức Chương trình "Ươm mầm nhân ái" lần thứ nhất nhằm chia sẻ, lan tỏa yêu thương với trẻ em khuyết tật và hoàn cảnh đặc biệt.
Có năng lực nhưng lại hay dừng bước giữa chừng: 4 con giáp khó chạm tay vào thành công
Đời sống - 13 giờ trướcGĐXH - Theo tử vi 12 con giáp, có những người rất thông minh, nhiều cơ hội trong tay nhưng lại dễ nản chí, thiếu kiên định, dẫn đến việc bỏ lỡ thành công.
Phú Thọ: Lò đốt than 'né' kiểm tra, khói bụi vẫn hoành hành giữa khu dân cư
Đời sống - 13 giờ trướcGĐXH - Dù chính quyền xã Hợp Lý, tỉnh Phú Thọ cho biết đang gặp khó khăn trong việc tiếp cận, xử lý nhưng lò đốt than tại thôn Cương vẫn tiếp tục hoạt động, phát thải khói bụi, gây ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống người dân.
Hà Nội: Hoa nở sớm, người dân tấp nập đổ về Nhật Tân lựa đào chơi Tết
Đời sống - 16 giờ trướcGĐXH - Chỉ còn chưa đầy một tháng nữa là đến Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026. Tại "thủ phủ" đào Nhật Tân (TP Hà Nội), sắc thắm của hoa đào đã bắt đầu nhuộm hồng cả một vùng, báo hiệu một mùa vụ được mùa, được giá.
Từ 14/2, một quy định mới chính thức có hiệu lực, người có trên 2 nguồn thu nhập cần phải nắm rõ điều này khi quyết toán thuế TNCN
Đời sống - 17 giờ trướcGĐXH - Từ ngày 14/2/2026, Nghị định số 373/2025/NĐ-CP có hiệu lực, đã sửa đổi, bổ sung một số quy định mới về quyết toán thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên.
Rửa xe gây quỹ Tết cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn ở Hà Tĩnh
Đời sống - 19 giờ trướcGĐXH - Những ngày qua, đoàn viên thanh niên Hà Tĩnh đã tích cực tham gia hoạt động rửa xe gây quỹ – một việc làm thiện nguyện ý nghĩa nhằm chung tay hỗ trợ trẻ em nghèo trên địa bàn tỉnh.
Người xưa gọi tháng Chạp là tháng củ mật để gửi gắm điều sâu xa gì?
Đời sống - 21 giờ trướcGĐXH - Tháng Chạp, hay còn gọi là tháng củ mật, không chỉ là thời khắc chuyển giao giữa năm cũ và năm mới mà còn mang trong mình những tầng ý nghĩa văn hóa, lịch sử và tâm thức dân gian của người Việt từ xa xưa.
Tháng Chạp 2025: Con giáp Tỵ đón một tháng may mắn, khởi sắc mọi mặt
Đời sống - 22 giờ trướcGĐXH – Chuyên gia phong thủy Nguyễn Song Hà cho biết, con giáp Tỵ sẽ chốt hạ năm 2025 đầy may mắn, khởi sắc mọi mặt. Dưới đây, con giáp Tỵ có thể tham khảo cách khai tài vượng vận trong tháng Chạp 2025.
Tử vi tiết lộ: Người sinh các tháng Âm lịch này thường thông minh, sống tích cực nên dễ dễ thăng tiến
Đời sống - 23 giờ trướcGĐXH - Theo tử vi, những người sinh vào một số tháng Âm lịch nhất định thường sở hữu tư duy tỉnh táo, khả năng nhìn nhận vấn đề thấu đáo và tinh thần sống tích cực.
Không phải con giáp nào cũng thuận lợi đầu năm 2026: 3 cái tên cần đề phòng
Đời sốngGĐXH - Bên cạnh những con giáp đón vận may ngay từ đầu năm, tháng Giêng năm Bính Ngọ 2026 cũng là giai đoạn nhắc nhở một vài con giáp nên chậm lại, quan sát kỹ hơn để tránh những rắc rối không đáng có.