Bất ngờ mối liên hệ giữa tuổi sinh con của người cha và IQ của con: Độ tuổi 'vàng' là bao nhiêu?

Một phân tích quy mô lớn dựa trên dữ liệu của hơn 30.000 trẻ em tại Hoa Kỳ và châu Âu đã chỉ ra mối liên hệ giữa tuổi của người cha và chỉ số IQ của con. Kết quả cho thấy, nhóm trẻ có điểm IQ trung bình cao nhất là con của những người cha sinh con trong độ tuổi từ 25 đến 29.

Tuổi của người cha ảnh hưởng thế nào đến IQ của trẻ?

Theo nghiên cứu, trẻ có cha sinh con dưới 25 tuổi hoặc trên 35 tuổi thường có điểm IQ thấp hơn mức trung bình từ 2 đến 5 điểm. Dù con số này không quá lớn, nhưng sự chênh lệch vẫn đủ để các nhà khoa học xem xét đây là một yếu tố có ý nghĩa thống kê.

Điểm đáng chú ý là mối quan hệ này không diễn ra theo chiều hướng tăng hoặc giảm tuyến tính, mà thể hiện dưới dạng một đường cong đặc biệt.

Mô hình chữ U: Khi cha quá trẻ hoặc quá lớn tuổi, IQ của trẻ có xu hướng giảm

Các nhà nghiên cứu mô tả mối liên hệ giữa tuổi của người cha và IQ của trẻ bằng mô hình hình chữ U. 

Theo mô hình này, chỉ số IQ của trẻ thường thấp hơn ở hai đầu độ tuổi của người cha, tức là khi cha sinh con quá sớm hoặc quá muộn, và đạt mức cao nhất ở khoảng tuổi trung bình.

Trong bối cảnh nghiên cứu, "độ tuổi vàng" của người cha được xác định nằm trong khoảng từ 25 đến 29 tuổi. Đây là giai đoạn mà trẻ sinh ra có xu hướng đạt điểm IQ trung bình cao hơn so với các nhóm còn lại.

Thực tế, phát hiện này đã được ghi nhận trong nhiều nghiên cứu trước đó. 

Một nghiên cứu công bố năm 2009, sử dụng dữ liệu từ dự án Collaborative Perinatal Project tại Hoa Kỳ, cho thấy IQ của trẻ giảm nhẹ nhưng rõ rệt khi người cha sinh con ngoài khoảng tuổi được xem là lý tưởng.

Tại châu Âu, một nghiên cứu khác tiến hành ở Scotland trên 772 trẻ em cũng ghi nhận xu hướng tương tự. Trẻ có cha sinh con ở độ tuổi trung bình thường đạt điểm IQ cao hơn so với trẻ có cha lớn tuổi. 

Tuy nhiên, khi các nhà khoa học điều chỉnh thêm các yếu tố như trình độ học vấn của cha mẹ, thu nhập gia đình và số lượng con, mức độ ảnh hưởng của tuổi cha có giảm đi, cho thấy đây chỉ là một phần trong bức tranh tổng thể về phát triển trí tuệ.

Vì sao tuổi của người cha có thể ảnh hưởng đến trí thông minh của trẻ?

Cho đến nay, giới khoa học vẫn chưa đưa ra kết luận cuối cùng về nguyên nhân, nhưng đã đề xuất một số giả thuyết đáng chú ý. 

Một trong những giả thuyết phổ biến nhất liên quan đến yếu tố sinh học. Theo thời gian, tinh trùng của nam giới có thể tích lũy các đột biến gene mới, còn gọi là de novo mutations, và những thay đổi này có khả năng ảnh hưởng đến sự phát triển não bộ của thai nhi.

Bên cạnh đó, các thay đổi về biểu sinh, chẳng hạn như methyl hóa gene, cũng được cho là có thể tác động đến cách gene hoạt động trong quá trình phát triển trí tuệ của trẻ, dù không làm thay đổi cấu trúc gene.

Ngoài yếu tố sinh học, các yếu tố xã hội cũng được xem xét. Người cha sinh con ở độ tuổi quá trẻ có thể chưa sẵn sàng về tâm lý, tài chính và kỹ năng làm cha mẹ, từ đó ảnh hưởng gián tiếp đến môi trường sống và giáo dục của trẻ trong những năm đầu đời.

Một số nghiên cứu còn cho thấy mối liên hệ giữa tuổi của người cha và chỉ số IQ có thể thể hiện rõ ràng hơn ở bé trai so với bé gái, đặc biệt trong lĩnh vực trí tuệ ngôn ngữ. 

Giới khoa học cho rằng điều này có thể liên quan đến sự khác biệt trong cách não bộ nam và nữ phản ứng với các yếu tố sinh học trong giai đoạn bào thai, song vẫn cần thêm nhiều nghiên cứu để khẳng định.

Tuổi của cha chỉ là một phần nhỏ trong bức tranh phát triển trí tuệ

Các chuyên gia nhấn mạnh rằng ảnh hưởng của tuổi người cha đến IQ của trẻ chỉ chiếm một phần nhỏ so với các yếu tố khác như di truyền, môi trường giáo dục, sự quan tâm của gia đình và điều kiện sống. 

Trí thông minh của trẻ là kết quả của sự tương tác phức tạp giữa nhiều yếu tố sinh học và xã hội.

Dù không phải yếu tố quyết định, mối liên hệ giữa tuổi của người cha và trí thông minh của trẻ vẫn mang đến một góc nhìn mới trong lĩnh vực y tế sinh sản và giáo dục gia đình. 

Việc hiểu rõ những yếu tố tưởng chừng nhỏ như độ tuổi sinh con của người cha có thể giúp các cặp vợ chồng có sự chuẩn bị tốt hơn khi lập kế hoạch sinh con, đồng thời mở ra thêm nhiều hướng nghiên cứu sâu hơn về mối quan hệ giữa sinh học, xã hội và sự phát triển trí tuệ của con người.

Mỗi lần cha mẹ làm việc này là một lần 'tàn phá' chỉ số IQ và tính cách của con

GĐXH - Dạy con cái giống như trồng một cây non, cần sự kiên nhẫn tưới tắm, chứ không phải dùng cơn gió "giận dữ" để tàn phá.