Bệnh đậu mùa khỉ có lây truyền qua đường tình dục?
Các nhà điều tra tại Canada đang cố gắng tìm hiểu xem căn bệnh này đang lây truyền giữa người với người như thế nào. Một số trường hợp đã được báo cáo ở nam giới quan hệ tình dục đồng giới.
Tuy nhiên, Tổ chức Y tế thế giới cho rằng bệnh đậu mùa khỉ ở người đang ghi nhận có lây lan qua quan hệ tình dục, nhưng nó không phải là bệnh lây truyền qua đường tình dục.
Bệnh đậu mùa lần đầu tiên được tìm thấy trên khỉ vào năm 1958, bệnh lây truyền và lưu hành ở một số vùng nhất định của châu Phi, nhưng các trường hợp mắc bệnh gần đây ở châu Âu và Bắc Mỹ đã khiến các nhà nghiên cứu bối rối vì chưa xác định có trường hợp nào có liên quan đến châu Phi.
WHO ước tính có hàng nghìn ca nhiễm bệnh đậu mùa khỉ ở khoảng một chục quốc gia châu Phi mỗi năm. Hầu hết là ở Congo, nơi báo cáo khoảng 6.000 trường hợp hàng năm và Nigeria, với khoảng 3.000 trường hợp mỗi năm. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), các loại vaccine được sử dụng để diệt trừ bệnh đậu mùa có hiệu quả tới 85% đối với bệnh đậu mùa khỉ, nhưng các chiến dịch tiêm chủng đã ngừng hoạt động kể từ khi bệnh đậu mùa được loại trừ.

Sự lây truyền bệnh đậu mùa khỉ có thể xảy ra khi quan hệ thân mật gần gũi như quan hệ tình dục.
1. Hoạt động gần gũi như quan hệ tình dục có nguy cơ cao nhiễm đậu mùa khỉ
Tính đến ngày 23 tháng 5 năm 2022, 67 trường hợp được xác nhận đã được báo cáo tại chín quốc gia thành viên EU / EEA (Áo, Bỉ, Pháp, Đức, Ý, Hà Lan, Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Thụy Điển) và ít nhất 42 trường hợp nghi ngờ khác đang được điều tra. Các ca bệnh đậu mùa khỉ ở người được chẩn đoán hiện nay chủ yếu là ở những người đàn ông có quan hệ tình dục đồng giới, điều này cho thấy rằng sự lây truyền có thể xảy ra khi quan hệ thân mật. Sự lây truyền có thể xảy ra khi tiếp xúc gần niêm mạc hoặc vùng da không còn nguyên vẹn với vật liệu lây nhiễm từ tổn thương, hoặc qua các giọt đường hô hấp lớn khi tiếp xúc mặt đối mặt kéo dài.
2. Bệnh đậu mùa khỉ không phải là bệnh lây truyền qua đường tình dục
Thông tin từ CNBC cho biết đợt bùng phát đã nhanh chóng lan rộng khắp châu Âu và Bắc Mỹ trong tuần trước và dự kiến có thể sẽ lan rộng hơn khi có nhiều bác sĩ tìm kiếm các dấu hiệu và triệu chứng hơn. Mặc dù bản thân virus không phải là bệnh lây truyền qua đường tình dục, thường lây lan qua tinh dịch và dịch âm đạo, nhưng sự gia tăng số ca bệnh gần đây nhất dường như đã lây lan ở những người đàn ông có quan hệ tình dục với đàn ông khác.
Virus lây lan qua tiếp xúc gần gũi với người, động vật hoặc vật liệu bị nhiễm virus. Nó xâm nhập vào cơ thể qua da, đường hô hấp, mắt, mũi và miệng. Theo CDC Hoa Kỳ, mặc dù sự lây truyền từ người sang người cũng xảy ra qua đường hô hấp, nhưng phải tiếp xúc trực tiếp lâu dài. Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ, bệnh đậu mùa khỉ là một bệnh do virus cùng họ với bệnh đậu mùa gây ra nhưng không nghiêm trọng bằng. Tuy nhiên, bệnh đậu mùa khỉ có thể giết chết 1 trong 10 người mắc bệnh, dựa trên các quan sát ở châu Phi.
Theo Tiến sĩ Scott Gottlieb, thành viên hội đồng quản trị của Pfizer, công ty khởi nghiệp xét nghiệm di truyền Tempus, công ty công nghệ chăm sóc sức khỏe Aetion và công ty công nghệ sinh học Illumina cho biết bệnh đậu mùa khỉ có thể gây rối loạn ở những nơi nó đang lây lan. Tiến sĩ Scott Gottliebcho biết sẽ có thêm nhiều trường hợp được xác nhận ở Mỹ trong những tuần tới khi các bác sĩ và quan chức y tế công cộng đánh giá lại những bệnh nhân đã xuất hiện các triệu chứng và virus vẫn tiếp tục lây lan.

Người dân lo lắng một loại virus gây bệnh đậu mùa khỉ trong các bệnh viện ở Canada. Ảnh Sebastian Condrea / Getty Images
Bác sĩ hàng đầu của Canada cho biết bệnh đậu mùa ở khỉ lây lan bất thường, nhưng nguy cơ nhiễm trùng thấp. Tiến sĩ Howard Njoo, Phó Giám đốc y tế công cộng của Canada cho biết bệnh đậu mùa đã được xóa sổ bằng cách tiêm phòng vào năm 1980 và vaccine của nó có thể được sử dụng để chống lại bệnh đậu mùa ở khỉ. TS. Njoo nói thêm rằng nguy cơ chung đối với dân số nói chung là "thấp", nhưng mọi người có thể bảo vệ khỏi bệnh đậu mùa ở khỉ thông qua các biện pháp được sử dụng phòng COVID-19, như đeo khẩu trang và giữ vệ sinh tốt.
Các nhà điều tra tại Canada đang cố gắng tìm hiểu xem căn bệnh này đang lây truyền giữa người với người như thế nào. Một số trường hợp đã được báo cáo ở nam giới quan hệ tình dục đồng giới.
Angela Rasmussen, một nhà virus học về vaccine và truyền nhiễm Tổ chức Dịch bệnh tại Đại học Saskatchewan cho biết: "Cộng đồng những người đàn ông quan hệ tình dục đồng giới đã bị kỳ thị kinh khủng về mối liên hệ với việc lây nhiễm virus, nhưng tôi muốn nói rằng mối liên hệ đó vẫn chưa được hoàn thiện."
Rasmussen nói thêm rằng bệnh đậu mùa khỉ có nhiều cách lây lan giữa người với người, nhưng bệnh này cần tiếp xúc khá lâu với người khác mới có thể bị bệnh.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới, virus gây bệnh đậu mùa khỉ không được coi là một bệnh nhiễm trùng lây truyền qua đường tình dục, hoặc lây lan qua tinh dịch và dịch âm đạo. Tuy nhiên, bất kỳ ai tiếp xúc gần với người có virus đều được coi là có nguy cơ lây nhiễm cao.

Rửa tay sạch với xà phòng là một trong những cách phòng bệnh đậu mùa khỉ.
3. Kiêng quan hệ tình dục khi nghi ngờ bản thân hoặc đối tác nhiễm bệnh
Lời khuyên của WHO để phòng ngừa bệnh đậu mùa khỉ:
Phòng ngừa: Người tiếp xúc trực tiếp với người bị bệnh, bao gồm cả quan hệ tình dục có thể bị bệnh đậu mùa khỉ. Các bước để tự bảo vệ bao gồm tránh tiếp xúc da với da hoặc mặt đối mặt với bất kỳ ai có triệu chứng mắc bệnh, thực hành tình dục an toàn, giữ tay sạch bằng nước và xà phòng hoặc xoa tay có cồn, và duy trì các biện pháp bảo vệ đường hô hấp.
Phát hiện và chăm sóc: Nếu mọi người phát ban, kèm theo sốt hoặc cảm giác khó chịu hoặc ốm yếu, cần đi xét nghiệm bệnh đậu mùa khỉ. Nếu người nào đó bị nghi ngờ hoặc được xác nhận là mắc bệnh đậu mùa khỉ, họ nên cách ly cho đến khi vảy bong ra và kiêng quan hệ tình dục, kể cả quan hệ tình dục bằng miệng. Trong giai đoạn này, bệnh nhân có thể được điều trị hỗ trợ để giảm bớt các triệu chứng bệnh đậu mùa khỉ. Người chăm sóc bệnh nhân bệnh đậu mùa khỉ nên sử dụng các biện pháp bảo vệ cá nhân thích hợp, bao gồm đeo khẩu trang, lau chùi các đồ vật và bề mặt đã bị chạm vào.
Báo cáo: Bất kỳ bệnh nào giống như phát ban trong khi đi du lịch hoặc khi trở về phải được báo cáo ngay cho chuyên gia y tế, bao gồm thông tin về tất cả các chuyến du lịch gần đây, tiền sử tình dục và tiền sử chủng ngừa bệnh đậu mùa. Người dân và khách du lịch đến các quốc gia lưu hành bệnh đậu mùa khỉ nên tránh tiếp xúc với động vật có vú bị bệnh như động vật gặm nhấm, thú có túi, động vật linh trưởng có thể chứa virus đậu mùa khỉ. Không nên ăn hoặc tiếp xúc với động vật hoang dã.
Ngoài ra nên cân nhắc tập trung đông người vì các cuộc tụ tập đông người có thể là môi trường thuận lợi cho việc lây truyền virus đậu mùa khỉ vì chúng kéo theo những tương tác gần gũi, kéo dài và thường xuyên giữa mọi người, do đó có thể khiến những người tham dự tiếp xúc với các tổn thương, dịch cơ thể, giọt đường hô hấp và các vật liệu bị ô nhiễm.
Trong khi các cơ chế lây truyền chính xác của đợt bùng phát bệnh đậu mùa khỉ hiện nay vẫn đang được điều tra và chúng có thể khác với các cơ chế lây lan của SARS-CoV-2, điều quan trọng cần lưu ý là các biện pháp phòng ngừa chung được khuyến nghị đối với COVID-19 cũng được kỳ vọng sẽ bảo vệ phần lớn từ sự lây truyền của virus đậu mùa khỉ.
Làm gì sau quan hệ tình dục không an toàn?
Phòng the - 6 giờ trướcGĐXH - Tôi quan hệ không an toàn với bạn trai, lo mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục. Tôi cần làm gì để bảo vệ sức khỏe? (Trang, TP HCM)
Rách dây hãm bao quy đầu khi quan hệ: Tai nạn phòng the nhiều nam giới chủ quan
Phòng the - 1 ngày trướcGĐXH - Không ít nam giới cho rằng những cơn đau hoặc chảy máu nhẹ ở vùng kín sau quan hệ chỉ là hiện tượng bình thường và sẽ tự khỏi. Tuy nhiên, trên thực tế, một tai nạn khá phổ biến trong đời sống tình dục là rách dây hãm bao quy đầu có thể khiến người bệnh chảy máu nhiều, đau đớn và phải nhập viện cấp cứu nếu không được xử lý kịp thời.
Nam giới có thể “nhịn yêu” bao lâu? Điều gì xảy ra khi không quan hệ tình dục trong thời gian dài?
Phòng the - 2 ngày trướcGĐXH - Nhiều nam giới băn khoăn liệu việc không quan hệ tình dục trong thời gian dài có ảnh hưởng đến sức khỏe hay không. Có người vì công việc, hoàn cảnh gia đình hoặc sau đổ vỡ hôn nhân mà nhiều tháng, thậm chí nhiều năm không có đời sống tình dục.
6 lý do khiến phụ nữ khó đạt cực khoái hơn sau khi mãn kinh
Phòng the - 3 ngày trướcỞ giai đoạn mãn kinh, cơ thể phụ nữ trải qua những thay đổi lớn về cả nội tiết tố lẫn thể chất. Những thay đổi này vô tình trở thành rào cản khiến việc đạt cực khoái trở nên khó khăn hơn trước.
Cẩn trọng khi dấu hiệu này xuất hiện sau quan hệ tình dục
Phòng the - 4 ngày trướcGĐXH - Nhiều người cho rằng cảm giác đau đầu xuất hiện trong lúc hoặc ngay sau khi quan hệ tình dục chỉ là hiện tượng nhất thời do mệt mỏi. Tuy nhiên, các chuyên gia thần kinh cho biết đây là tình trạng có thật trong y học và dù phần lớn trường hợp là lành tính, một số ít lại có thể là dấu hiệu cảnh báo những bệnh lý nguy hiểm như xuất huyết não hoặc đột quỵ.
Quan hệ tình dục nhiều có gây suy thận? Nhiều người hiểu nhầm vì một dấu hiệu quen thuộc
Phòng the - 5 ngày trướcGĐXH - Không ít người từng nghe những lời cảnh báo như: "Quan hệ nhiều sẽ hại thận", "Đàn ông ham chuyện ấy dễ bị yếu thận", hay "Ngày nào cũng gần gũi thì sau này thận suy". Những quan niệm này được truyền miệng từ thế hệ này sang thế hệ khác khiến nhiều người lo lắng, đặc biệt là nam giới bước vào tuổi trung niên.
4 triệu chứng 'kỳ lạ' sau quan hệ tình dục và cách xử trí
Phòng the - 6 ngày trướcGĐXH - Đối với nhiều cặp đôi, quan hệ tình dục là hoạt động tự nhiên giúp tăng sự gắn kết và mang lại cảm giác thư giãn, hạnh phúc. Thế nhưng không phải lúc nào cơ thể cũng phản ứng theo cách dễ chịu như mong đợi.
7 nguyên nhân âm thầm khiến nhiều cặp đôi xa cách
Phòng the - 1 tuần trướcGĐXH - Nhiều người nghĩ rằng ham muốn tình dục giảm dần theo thời gian là điều tất yếu của hôn nhân. Sau những năm tháng chung sống, công việc, con cái và vô vàn áp lực cuộc sống dường như khiến "chuyện ấy" không còn được ưu tiên như trước.
5 điều cấm kỵ sau khi "yêu", cố làm sẽ rước hoạ vào thân
Phòng the - 1 tuần trướcGĐXH - Sau khi quan hệ tình dục, không ít người truyền tai nhau những lời khuyên như không được đi tiểu ngay, không được tắm, không được uống nước lạnh hay phải tránh ngủ ngay lập tức. Những thông tin này xuất hiện dày đặc trên mạng xã hội và được nhiều người tin là "bí quyết giữ sức khỏe".
5 điều cần có để 'hồi sinh' đời sống tình dục
Phòng the - 1 tuần trướcGĐXH - Giảm ham muốn tình dục không đơn thuần là hệ quả của tuổi tác hay thời gian. Trong nhiều trường hợp, đây là tín hiệu cho thấy cơ thể, tâm lý hoặc chính mối quan hệ của hai người đang gặp vấn đề. Vì thế cần cải thiện các vấn đề khác thuộc về mối quan hệ nếu muốn "hồi sinh" đời sống tình dục.
7 bí mật chốn phòng the giúp vợ chồng cùng thăng hoa: Nhiều cặp đôi bỏ quên sau nhiều năm chung sống
Phòng theGĐXH - Sau nhiều năm kết hôn, không ít cặp vợ chồng nhận ra rằng tình yêu vẫn còn đó nhưng sự nồng nhiệt trong đời sống phòng the đã không còn như trước. Công việc, con cái, áp lực tài chính và những bộn bề thường nhật khiến "chuyện ấy" dần bị đẩy xuống cuối danh sách ưu tiên.