Bộ trưởng Nguyễn Quốc Triệu: Chúng ta có trách nhiệm nâng cao chất lượng dân số
GiadinhNet - "Công tác DS-KHHGĐ thời gian qua đã đạt được nhiều thành tựu, góp phần đáng kể vào sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước" - Bộ trưởng Nguyễn Quốc Triệu trao đổi với PV báo Gia đình & Xã hội nhân Ngày Dân số Thế giới 11/7/2010.
Xin Bộ trưởng có một số nét đánh giá về công tác DS-KHHGĐ trong thời gian qua?
- Thời gian qua, công tác DS-KHHGĐ đã đạt được những kết quả tốt đẹp. Sau nhiều năm liền không đạt, năm 2009 chúng ta đã hoàn thành chỉ tiêu giảm sinh 0,2 %o do Quốc hội giao trong tổng thể hoàn thành toàn diện 4/4 chỉ tiêu Quốc hội giao và 15/15 chỉ tiêu Chính phủ giao cho ngành Y tế năm 2009.
Kết quả Tổng điều tra dân số và nhà ở ngày 1/4/2009 đã minh chứng những thành tựu của công tác DS-KHHGĐ trong thập kỷ vừa qua. Quy mô dân số ở mức 85,8 triệu người thấp hơn so với những tính toán trước đó chừng 1,5 triệu. Tỷ lệ gia tăng dân số bình quân trong 10 năm đã giảm từ 1,7% (giai đoạn 1989 - 1999) xuống còn 1,2%; đó cũng là mức giảm lớn nhất so với các thập kỷ trước.
Trong khu vực Đông Nam Á, so sánh với quốc gia có dân số đông gần Việt Nam nhất là Philippines, cách đây 20 năm, Việt Nam nhiều hơn Philippines 4 triệu, nay Việt Nam ít hơn Philippines 7 triệu. Như vậy, có nghĩa so sánh với Philippines; 20 năm qua chúng ta đã hạn chế tăng dân số được 11 triệu trường hợp là một thành quả rất to lớn, rất có ý nghĩa không những đối với riêng nước ta mà còn có đóng góp với toàn nhân loại trong kỷ nguyên chống chọi sức ép, bùng nổ dân số.
Kết quả 6 tháng đầu năm 2010 cũng báo hiệu những dấu hiệu lạc quan: Số trẻ sinh ra giảm 2,8%, số trẻ sinh ra là con thứ 3 trở lên giảm 4% so với cùng kỳ năm 2009; các biện pháp tránh thai được triển khai tốt và dự kiến chúng ta sẽ đạt chỉ tiêu giảm sinh 0,2%o mà Quốc hội đã giao cho ngành.
Những số liệu trên đây đã khẳng định, chúng ta sẽ hoàn thành xuất sắc các chỉ tiêu về dân số mà Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X và Chiến lược Dân số đã đề ra.
Bên cạnh những thành công đạt được, Việt Nam cũng đang đứng trước những thách thức mới, những vấn đề mới nảy sinh như: Cơ cấu dân số có những biến đổi mau lẹ, tỷ số giới tính trẻ mới sinh tăng nhanh, già hóa dân số đến sớm hơn...; Chất lượng dân số, đặc biệt là chất lượng nguồn nhân lực còn thấp so với nhiều quốc gia trong khu vực; chậm đáp ứng nhu cầu phát triển của đất nước.
Dân số đã thưa vắng lại tiếp tục giảm sút hay biến động cơ học hay di dân xuất hiện thành vấn đề lớn. Giữa các vùng miền có những tỉnh sau 10 năm, dân số tăng hơn gấp đôi; cùng lúc những tỉnh khác tăng trưởng số âm. Đặc biệt, di dân nông thôn, đô thị tăng rất nhanh, vừa tạo ra những "khoảng trống" không mong đợi, nhiều vùng nông thôn và tăng sức ép lớn lên các khu vực đô thị còn non trẻ, đòi hỏi mau chóng đáp ứng nhiều nhu cầu về việc làm, các dịch vụ xã hội, trong đó có các dịch vụ y tế, chăm sóc sức khỏe sinh sản, kế hoạch hóa gia đình...
Để tận dụng tốt cơ hội "cơ cấu dân số vàng" và nâng cao chất lượng dân số, ngành Y tế sẽ có những hành động gì trong thời gian tới, thưa ông?
- Từ 2008, nước ta đã bước vào giai đoạn rất đặc biệt về cơ cấu dân số. Các nhà nhân khẩu học gọi là "cơ cấu dân số vàng": Tỷ lệ người trong độ tuổi lao động ở mức cao nhất, cứ 2 người trong độ tuổi lao động (từ 15 - 60 tuổi) mới có 1 người trong độ tuổi phụ thuộc (dưới tuổi 15 và trên 60).
Giai đoạn này, tùy theo mức sinh và tốc độ già hóa mà có thể kéo dài 20 đến 30 năm. Biết tận dụng tốt giai đoạn này sẽ là cơ hội để phát triển kinh tế - xã hội và làm cho nền kinh tế nước ta có thể "cất cánh". Đài Loan (Trung Quốc, Singapore, Nhật Bản, Hàn Quốc đã tận dụng rất thành công cơ hội này, tạo ra sự phát triển thần kỳ.
Việc tận dụng giai đoạn "cơ cấu dân số vàng", nâng cao chất lượng nguồn nhân lực nói riêng và chất lượng dân số nói chung, liên quan đến mọi ngành trong xã hội. Ngành Y tế được giao nhiệm vụ bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe cho nhân dân, trong đó có nhu cầu mỗi cặp vợ chồng sinh ít con và con trẻ khỏe mạnh cả về thể chất và trí tuệ.
Chúng ta cần giảm tối đa tỷ lệ tử vong ở trẻ sơ sinh, trẻ em dưới 1 tuổi; giảm tối đa tỷ lệ tử vong của bà mẹ... cũng như giảm tối đa tỷ lệ khuyết tật, dị tật bẩm sinh; các thể dạng suy dinh dưỡng... Muốn thế, chúng ta phải triển khai mạnh các hoạt động, các đề án nâng cao chất lượng dân số.
Thời gian qua, Bộ Y tế đã giao Tổng cục DS-KHHGĐ triển khai thí điểm các mô hình, đề án nhằm nâng cao chất lượng dân số như: Mô hình tư vấn và kiểm tra sức khỏe tiền hôn nhân; đề án sàng lọc trước sinh và sàng lọc sơ sinh; đề án nâng cao chất lượng dân số ở một số dân tộc ít người; đề án can thiệp làm giảm tình trạng tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống ở một số dân tộc còn có các phong tục, tập quán lạc hậu...
 |
|
Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Quốc Triệu và các lãnh đạo Đảng, Nhà nước tại Lễ mít tinh tôn vinh cán bộ dân số tiêu biểu
toàn quốc năm 2009. Ảnh: Chí Cường |
Ngày Dân số Thế giới năm nay có chủ đề "Mọi người đều được quan tâm". Theo Bộ trưởng, với thông điệp này, công tác DS-KHHGĐ của chúng ta cần có những hành động gì?
- Chủ đề Ngày Dân số Thế giới năm nay là "Mọi người đều được quan tâm" (nguyên bản tiếng Anh là Everyone Counts). Vì vậy, sự quan tâm ở đây được thể hiện về mặt dữ liệu - mọi người đều có trong cơ sở dữ liệu dân số, điều đó cũng phù hợp với bối cảnh Việt Nam, khi chúng ta vừa tiến hành cuộc Tổng điều tra dân số và nhà ở vào tháng 4/2009.
Các dữ liệu được công bố qua cuộc Tổng điều tra này có ý nghĩa rất quan trọng đối với các nhà hoạch định chính sách trong thời gian tới. Cụ thể là những số liệu này sẽ được sử dụng để hoạch định chính sách tại Đại hội Đảng các cấp, tiến tới Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI vào năm 2011.
Đây cũng là những dữ liệu quan trọng để hoạch định chính sách cho giai đoạn 5 năm, 10 năm tới: Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2011 - 2020; kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2011- 2015 cũng như các chiến lược của các ngành khác nhau.
Có được những dữ liệu này, ngành Y tế sẽ có các giải pháp tiếp tục kiểm soát quy mô dân số; ứng phó với những vấn đề về cơ cấu dân số mới nảy sinh; tiến hành các giải pháp để góp phần nâng cao chất lượng dân số, đặc biệt là nâng cao chất lượng giống nòi; cung cấp các dịch vụ chăm sóc sức khỏe cho người dân ở những vùng có nhiều người dân di cư...
Nhân đây, cũng nên nhắc lại ý tưởng xây dựng "mã số công dân". Nghiên cứu, sớm hình thành các chương trình, đề án khả thi chuyển vào thực hiện. Đó là một cách thể hiện tinh thần Everyone Counts rõ ràng, mỗi người dân dễ dàng nhận biết và cũng thuận tiện cho đổi mới nâng cao chất lượng quản lý dân số.
Nhân dịp này, Bộ trưởng có chia sẻ gì với các tổ chức và những người bạn quốc tế quan tâm đến công tác DS-KHHGĐ cũng như các cán bộ thực hiện công tác này trong nước?
- Những thành tựu của công tác DS-KHHGĐ là thành quả của toàn dân, sự hợp tác nỗ lực hiệu quả của các cơ quan, ban, ngành, Nhà nước Trung ương và địa phương, dưới sự lãnh đạo của Đảng đồng thời có sự hỗ trợ, giúp đỡ to lớn của nhiều nước, nhiều tổ chức quốc tế.
Các bạn quốc tế đã giúp đỡ chúng ta cả về kinh nghiệm, kỹ thuật và tài chính để Việt Nam thực hiện thành công công tác DS-KHHGĐ. Nhân Ngày Dân số Thế giới năm nay, tôi thay mặt Bộ Y tế xin gửi lời cảm ơn tới tất cả các nước, các tổ chức quốc tế trong thời gian vừa qua đã và đang hỗ trợ công tác DS-KHHGĐ cho Việt Nam. Hy vọng trong thời gian tới sẽ tiếp tục nhận được sự hỗ trợ, giúp đỡ cả về mặt tinh thần, vật chất, kinh nghiệm, kỹ thuật của các bạn.
Bộ Y tế cũng đánh giá rất cao vai trò của đội ngũ cán bộ y tế, dân số ở cơ sở, góp phần quan trọng vào sự thành công của công tác DS-KHHGĐ. Các đồng chí và các bạn vừa là tham mưu giúp cấp ủy Đảng, chính quyền lãnh đạo, chỉ đạo vừa trực tiếp tổ chức thực hiện công tác DS-KHHGĐ ở cơ sở, bảo đảm cho các chương trình, đề án thành công.
Nhận thức rõ điều này, năm 2009 Bộ Y tế đã tổ chức Hội nghị biểu dương cán bộ y tế cơ sở nhân dịp ngày Thầy thuốc Việt Nam 27/2, biểu dương cán bộ dân số cơ sở tiêu biểu nhân dịp Ngày Dân số Thế giới 11/7 nhằm động viên, khích lệ những người tận tụy với công tác này.
Chúc các đồng chí và các bạn sức khỏe, nỗ lực công tác, thành công nhiều hơn nữa.
- Xin trân trọng cảm ơn Bộ trưởng.
- Đảng và Nhà nước luôn coi sức khỏe là vốn quý nhất của mỗi con người và của toàn xã hội; đồng thời xác định giáo dục đào tạo, khoa học công nghệ là quốc sách hàng đầu. Vì vậy, trong giai đoạn tới những vấn đề sức khỏe, y tế, dân số, gắn với giáo dục đào tạo, khoa học công nghệ... cần được quan tâm một cách thích đáng để tận dụng cho được giai đoạn cơ cấu dân số "vàng".
- Bộ Y tế cũng đánh giá rất cao vai trò của đội ngũ cán bộ y tế, dân số ở cơ sở, góp phần quan trọng vào sự thành công của công tác DS-KHHGĐ. Các đồng chí và các bạn vừa là tham mưu giúp cấp ủy Đảng, chính quyền lãnh đạo, chỉ đạo vừa trực tiếp tổ chức thực hiện công tác DS-KHHGĐ ở cơ sở, bảo đảm cho các chương trình, đề án thành công.
- Việc tận dụng giai đoạn "cơ cấu dân số vàng", nâng cao chất lượng nguồn nhân lực nói riêng và chất lượng dân số nói chung, liên quan đến mọi ngành trong xã hội. Ngành Y tế được giao nhiệm vụ bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe cho nhân dân, trong đó có nhu cầu mỗi cặp vợ chồng sinh ít con và con trẻ khỏe mạnh cả về thể chất và trí tuệ. |
Hà Thư thực hiện
Bình luận (0)
Quan tâm nhất
Mới nhất
Ý kiến của bạn
Mãn kinh rồi có mắc ung thư cổ tử cung không?
Dân số và phát triển - 18 giờ trướcSKĐS - Nhiều phụ nữ cho rằng khi đã mãn kinh và giảm tần suất quan hệ tình dục thì không còn nguy cơ mắc ung thư cổ tử cung nữa. Chính sự chủ quan này khiến các dấu hiệu bệnh bị bỏ qua và tiến triển sang giai đoạn muộn.
Nghịch lý 'sống thọ nhưng chưa sống khoẻ' và gánh nặng bệnh tật kép ở người cao tuổi Việt Nam
Dân số và phát triển - 1 ngày trướcGĐXH - Tốc độ già hoá dân số nhanh chóng ở Việt Nam đang kéo theo những thách thức lớn về y tế, nổi bật là thực trạng người cao tuổi nước ta có tuổi thọ cao nhưng tuổi thọ khoẻ mạnh lại tương đối thấp.
Hà Nội tổ chức hội thảo xây dựng mô hình công lập chăm sóc người cao tuổi
Dân số và phát triển - 1 ngày trướcGĐXH - Trước thực trạng già hóa dân số ngày càng rõ nét, Hà Nội đang triển khai mô hình chăm sóc sức khỏe ban ngày dành cho người cao tuổi. Mô hình không chỉ hỗ trợ theo dõi sức khỏe, phục hồi chức năng mà còn tạo môi trường giao lưu, sinh hoạt, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và giảm áp lực chăm sóc cho các gia đình.
Thai nhi 20 tuần tuổi thiếu máu nặng được cứu sống ngay trong bụng mẹ
Dân số và phát triển - 1 ngày trướcGĐXH - Chuyên gia khuyến cáo thai phụ cần tuân thủ lịch khám thai định kỳ, bởi nhiều bất thường nguy hiểm như thiếu máu thai nhi, rối loạn tuần hoàn hoặc dị tật bẩm sinh.
Nâng cao vị thế trẻ em gái qua Hội thi 'Là con gái để tỏa sáng'
Dân số và phát triển - 2 ngày trướcGĐXH - Hội thi "Là con gái để tỏa sáng" là sân chơi bổ ích giúp học sinh nâng cao kiến thức về sức khỏe sinh sản vị thành niên, bình đẳng giới và kỹ năng sống. Chương trình góp phần nâng cao vị thế trẻ em gái, giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh và thúc đẩy sự phát triển toàn diện của thế hệ trẻ.
Đau bụng khi đi du lịch, người phụ nữ 28 tuổi sốc mất máu vì thai ngoài tử cung vỡ
Dân số và phát triển - 2 ngày trướcGĐXH - Đang trong chuyến du lịch tại Quảng Ninh, người phụ nữ 28 tuổi bất ngờ đau bụng dữ dội, ngất xỉu. Các bác sĩ xác định nguyên nhân là thai ngoài tử cung vỡ gây xuất huyết ổ bụng ồ ạt.
Nôn nóng có con, nhiều cặp vợ chồng vô tình giảm cơ hội thụ thai vì thói quen này
Dân số và phát triển - 3 ngày trướcGĐXH - Tin rằng quan hệ đúng ngày rụng trứng sẽ giúp sớm có con, tuy nhiên, sau nhiều tháng rồi nhiều năm kiên trì, kết quả vẫn không như mong đợi.
Mãn kinh 5 năm, người phụ nữ 41 tuổi sinh con nhờ trứng hiến tặng sau hành trình 12 năm tìm con
Dân số và phát triển - 4 ngày trướcGĐXH - Nhờ thụ tinh trong ống nghiệm với trứng hiến tặng cùng quá trình theo dõi thai kỳ chặt chẽ, chị đã sinh con gái khỏe mạnh sau 12 năm chờ đợi.
Khám vì bí tiểu, người đàn ông 63 tuổi bất ngờ phát hiện ung thư tuyến tiền liệt, khối u phình to gấp 5 lần
Dân số và phát triển - 5 ngày trướcGĐXH - Nhập viện cấp cứu do bí tiểu, ông Tiến (63 tuổi) bất ngờ được chẩn đoán mắc ung thư tuyến tiền liệt giai đoạn tiến triển. Khối u khiến tuyến tiền liệt phình to gấp 5 lần bình thường và chỉ số PSA tăng cao gấp 40 lần ngưỡng cho phép.
Sương mù não ở phụ nữ mãn kinh dễ bị bỏ qua
Dân số và phát triển - 6 ngày trướcMãn kinh là bước ngoặt lớn với nhiều thay đổi thể chất ở phụ nữ nhưng một khía cạnh đáng lo ngại thường bị bỏ qua là tình trạng sương mù não gây suy giảm trí nhớ và mất tập trung nghiêm trọng.
Giao lưu trực tuyến: Chăm sóc sức khỏe sinh sản vị thành niên, thanh niên và tầm quan trọng của tư vấn khám sức khỏe trước khi kết hôn
Dân số và phát triểnGĐXH - Theo các chuyên gia, sức khỏe sinh sản của vị thành niên, thanh niên được coi là một trong những yếu tố quan trọng có ý nghĩa quyết định đến chất lượng dân số, chất lượng nguồn nhân lực và tương lai của giống nòi.
