Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường nói gì về vụ tàu vỏ thép vừa đóng đã hỏng?

Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường.

Chất vấn Bộ trưởng Bộ NN&PTNT, đại biểu Đặng Hoài Tân, đoàn Bình Định đặt câu hỏi: “... nhiều tàu vỏ thép của ngư dân Bình Định, Phú Yên, Quảng Ngãi và một số tỉnh khác mới xuất xưởng chưa đầy một năm, ra khơi mới 1 - 2 chuyến biển mà tàu đã hư hỏng nghiêm trọng.

Thậm chí tàu mới đưa từ xưởng về đã bị hư hỏng máy móc, không ra khơi được, mặc dù tàu này được đóng ở những cơ sở đóng tàu mà Bộ NN&PTNT cho là đủ năng lực thi công và được Trung tâm đăng kiểm, Tổng cục thủy sản kiểm định chất lượng.

Tình trạng trên đã ảnh hưởng rất lớn đến sản xuất của ngư dân và tiến độ trả nợ ngân hàng. Đặc biệt nghiêm trọng hơn là ảnh hưởng đến chính sách rất quan trọng của Đảng và Nhà nước, đến an toàn tính mạng và tài sản của ngư dân khi vươn khơi bám biển.

Vậy, xin Bộ trưởng cho biết Bộ có giải pháp gì chấm dứt tình trạng trên và tạo điều kiện cho các chủ tàu bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình, góp phần thực hiện có hiệu quả chủ trương hỗ trợ ngư dân hiện đại hóa tàu cá trong thời gian tới”.

Trả lời câu hỏi này, Bộ trưởng Cường cho rằng: “Về tình hình đóng tàu theo Nghị định 67, đây là một chủ trương của Chính phủ để chúng ta tăng cường nguồn lực đội tàu hiện đại, góp phần vừa tăng sản lượng khai thác, vừa tham gia bảo vệ an ninh chủ quyền của chúng ta.

Thực hiện chủ trương này, Bộ NN&PTNT, Bộ Tài chính, Bộ KH&ĐT, Ngân hàng Nhà nước đã hoàn thiện các văn bản quy trình để hướng dẫn cho các tỉnh giới thiệu cho ngư dân thực hiện đóng mới lực lượng tàu này.

Đến nay cả nước chúng ta trên cơ sở những tiêu chí, những vùng, những cơ sở, những đơn vị có đủ điều kiện về mặt bằng, có đủ điều kiện công nghệ để làm sao lựa chọn thành đơn vị đóng tàu.

Qua các tiêu chí mà Bộ đưa xuống để các tỉnh lựa chọn thì tổng hợp được tổng số là 235 cơ sở có đủ điều kiện về trang thiết bị để thực hiện việc đóng tàu, với tổng số tàu theo kế hoạch là 2.284 tàu phân bổ cho 28 địa phương.

Hiện nay tất cả đã đóng được 666 tàu theo chương trình này, bằng 3 loại vật liệu, một là tàu vỏ sắt, hai là tàu vỏ gỗ và ba là tàu bằng vật liệu composite. Trong tổng số 666 chiếc thì có 297 chiếc là tàu sắt và hầu hết các tàu đều công suất lớn trên 800 mã lực để phục vụ khai thác vùng ngoài khơi.

Đánh giá chung tình hình thực hiện đến ngày 31/5 với 666 tàu, trong đó đặc biệt có 297 tàu sắt, nhìn chung các chuyến ra khơi của các tỉnh báo cáo về là đều phát huy tác dụng, kể cả về mặt hiệu quả, kể cả về mặt an toàn.

Tàu vỏ thép vừa đóng đã hỏng. Ảnh M. Hoàng

Ví dụ, tổ hợp Hoàng Nam của Nam Định thu về 3,5 tỷ và lãi là 1 tỷ/1 năm. Bình Thuận các thuyền viên cũng báo về lãi từ 8-9 triệu/1 tháng. Bà Rịa - Vũng Tàu, đặc biệt anh Vũ Văn Sơn 15 chuyến đi biển thì lãi 300 triệu/1 chuyến, cao nhất có chuyến lãi 800 triệu.

Ngay tại Bình Định trong tổng số 49 tàu có 24 tàu đi là lãi so với phương tiện gỗ cao hơn từ 20-30%. Tuy nhiên, hiện nay qua phát hiện thì tình hình xuất hiện một số tàu bị hư hỏng.

Cụ thể ở đây có 2 tỉnh: Một là tỉnh Bình Định, hai là tỉnh Phú Yên. Tại Phú Yên, 2 chiếc hỏng nhẹ, các anh ở tỉnh chỉ đạo thì khắc phục trong thời gian ngắn thì đi vào hoạt động tiếp tục. Tại tỉnh Bình Định 19 chiếc hỏng, sau khi phát hiện như vậy thì bộ đã tập trung ra 2 văn bản yêu cầu toàn bộ 27 tỉnh, thành rà soát lại.

Thứ hai, Bộ cử ngay Tổng cục Thủy sản vào làm việc cùng với tỉnh Phú Yên và tỉnh Bình Định, làm việc rất quyết liệt, khẩn trương. Tỉnh đã mời tất cả ngư dân và 2 đơn vị đóng tàu đến trực tiếp đối chất làm việc để làm rõ phạm vi hỏng hóc và trách nhiệm của từng bên.

Sau khi làm việc rõ như vậy, ngày 9 vừa qua, Bộ trực tiếp tổ chức một hội nghị tại Bình Định. Hội nghị đó có mời lãnh đạo của các đơn vị đóng tàu, mời các ngư dân của 27 tỉnh, thành, mời các chuyên gia liên quan. Sau đó bộ đã thống nhất với tỉnh các biện pháp.

19 tàu này hỏng thuộc 2 công ty là Công ty Đại Nguyên Dương (4 chiếc) và Công ty Nam Triệu )15 chiếc). Các tàu hỏng thuộc 2 nhóm: một là hỏng về máy; hai là hỏng phần sắt ở boong, các bộ phận trên tàu.

Sau khi có tình hình cụ thể đó, Bộ đã cùng với tỉnh thống nhất quy định bằng các biện pháp. Trước hết là đình chỉ việc chấp nhận hợp đồng đóng mới của 2 công ty để xảy ra tình trạng này, yêu cầu không được đóng mới để tập trung khắc phục ngay hậu quả.

Hỏng về máy thì Bộ yêu cầu thay máy mới, không sửa chữa gì. Một phương tiện đi biển như thế thì không thể nào sửa chữa được mà phải thay mới. Các tàu hỏng về sắt, thay sắt đúng chủng loại để kịp thời phục vụ cho ngư dân đi biển. Bình Định còn một tàu bị quấn chân vịt.

Với tàu còn nằm ở bờ, khi chưa sửa chữa được thì công ty phải có trách nhiệm với người dân khi người dân không có thu nhập những ngày đó.

Tỉnh Bình Định thành lập một đơn vị thẩm định độc lập, bao gồm các cơ quan quản lý, kể cả cơ quan tư pháp, mời các chuyên gia thẩm định rõ 19 tàu này hỏng hóc gì, nguyên nhân từ đâu. Tổ thẩm định đẩy nhanh kết quả thẩm định để tới đây có số liệu cuối cùng.

Tỉnh Bình Định cũng đề nghị cơ quan công an vào cuộc để làm rõ chỗ này. Bộ đang tiến hành phối hợp với tỉnh rất chặt chẽ để cố gắng sớm nhất trong tháng này hoàn chỉnh báo cáo đánh giá chung.

Bên cạnh đó, tôi cũng yêu cầu các tỉnh rà soát lại hết để báo cáo Thủ tướng Chính phủ và sẽ có các biện pháp tiếp theo, nhưng biện pháp đầu tiên là tập trung yêu cầu tất cả các đơn vị liên quan khắc phục ngay.

Còn trách nhiệm cụ thể thì tổ tư vấn sẽ làm rất kỹ để phát hiện nguyên nhân tại sao xảy ra tình trạng này để có báo cáo Thủ tướng tiếp tục có những biện pháp chỉ đạo trong thời gian tới”.

Minh Anh