Bớt phiền hà cho dân

Sổ hộ khẩu khởi phát công dụng là xác định nơi thường trú của mỗi người dân nhưng trên thực tế nó kiêm nhiệm nhiều chức năng khác gây nhiêu khê, phiền phức. Tất nhiên, khoảng ít năm trở lại đây, việc cấp sổ hộ khẩu đã bớt gây khó hơn trước nhưng các quy định hiện hành vẫn nhiều yêu cầu như đánh đố người dân. Đơn cử, luật yêu cầu mỗi công dân chỉ có một địa chỉ đăng ký thường trú, đó là nơi thường xuyên sinh sống. Nhưng trên thực tế thế nào là nơi thường xuyên sinh sống thì mỗi nơi tự hiểu, tự làm theo cách của riêng mình. Nơi cho rằng người dân cư trú từ hai đến bốn tuần/tháng là đảm bảo điều kiện. Nhưng có nơi lại không căn ke sự liên tục như 9 tháng trong năm có mặt tại nơi cư trú là thỏa mãn điều kiện…

Theo liệt kê chưa đầy đủ thì có đến gần 40 thủ tục cần xuất trình sổ hộ khẩu. Bởi từ cuốn sổ xác định nơi cư trú của mỗi công dân này nhiều đơn vị còn lấy sổ hộ khẩu làm tiêu chí giải quyết các thủ tục hành chính, chế độ chính sách, quyền lợi của người dân. Chẳng hạn như cấp đất xây dựng nhà ở; ký hợp đồng cung cấp điện, nước sinh hoạt; tuyển sinh các bậc học phổ thông...

Bên cạnh đó, còn rất nhiều những chuyện lớn nhỏ liên quan mật thiết đến cuộc sống của người dân đều được yêu cầu nhất định phải có sổ hộ khẩu mới trôi việc như đi đăng ký kết hôn; xác định tình trạng hôn nhân, đi làm giấy khai sinh, nhận con nuôi, giấy chứng tử; Xác nhận sơ yếu lý lịch, đăng ký xe ô tô, xe máy; chuyển nhượng nhà, đất…

Để đáp ứng những yêu cầu này của các cơ quan chức năng từ bản sổ hộ khẩu chính được photo sao y bản chính không biết bao nhiêu lần. Tốn kém, phiền phức cũng theo đó mà ra.

Có thể sau nhiều năm người dân kêu than rồi cũng đến ngày được thấu rõ nên đến bây giờ Bộ Công an mới xúc tiến xóa bỏ. Nhưng điều mọi người cần hiểu rõ là hành động đề xuất xóa bỏ sổ hộ khẩu này không đồng nghĩa với việc xóa bỏ đăng ký thường trú.

Bởi trước đó, Bộ Công an đã lấy ý kiến góp ý cho dự thảo Luật Cư trú sửa đổi, việc đăng ký thường trú, tạm trú vẫn sẽ được tiến hành bình thường. Nhưng thay vì cấp sổ hộ khẩu hay sổ tạm trú sẽ quản lý cư trú thông qua mã số định danh cá nhân và cập nhật kết quả đăng ký trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Khi đó, các cơ quan liên quan có thể cùng khai thác chung cơ sở dữ liệu này để xử lý công việc, tránh để người dân phải tới lui nộp nhiều giấy tờ như trước đây.

Còn quá trình quản lý hộ khẩu giấy từ trước đến nay rất phức tạp, nảy sinh những vấn đề tiêu cực khi quản lý hành chính về dân cư. Tất nhiên, bất cập này nằm ở khâu thực hiện, không phải do pháp luật, vì thế cần siết lại quá trình tổ chức thực hiện để tránh tiêu cực, nhũng nhiễu người dân.

Vì vậy, việc đề xuất bỏ sổ hộ khẩu chính là để giảm bớt phiền hà cho người dân trong việc làm các thủ tục hành chính liên quan.

 Mai Hạnh