Buôn lọng

Nếu không thì 40 học viên ở Thanh Hóa góp cả tỷ đồng “chống trượt” thi cao học tại Hà Nội làm gì? Nếu không vì quan, vì tước thì họ ham cái tấm bằng thạc sỹ làm chi khi hầu hết đã có công ăn việc làm đàng hoàng, thậm chí có người còn giữ những chức vụ quản lý tại địa phương?

 

Bao lâu nay chúng ta vẫn kêu than chuyện có nhiều thạc sỹ, tiến sỹ quá mà chất lượng văn hóa, giáo dục, kinh tế… mãi không lên theo. Bao lâu nay chúng ta vẫn bức xúc vì bằng cấp là rào cản của những khát vọng cống hiến, nhưng cũng là cơ hội cho một số người tranh giành công danh, lợi lộc. Bao lâu nay chúng ta vẫn chán ngán chuyện “đi thầy, đi cô”, chuyện “đại học hóa”, chuyện “cao học hóa” kiến thức, trong khi sinh viên ra trường thất nghiệp đầy đường. Vậy là, những người mướt mồ hơi ngoài đồng, trong xưởng, trên bàn phím... để nộp thuế, góp một phần vào chi phí của hệ thống giáo dục chắc phải buông ra lời lẽ kiểu cụ Tú Xương.

 

Có người mua ắt phải có kẻ bán. Những móc xích, dây mơ rễ má trong các thiết chế giáo dục hiện tại, các thiết chế quản lý ở cơ quan, doanh nghiệp nhà nước hiện tại, hẳn đang lộ rõ là những nơi thuận lợi nhất cho những cuộc bán-mua ấy, bất chấp những tiếng kêu bức xúc của người đời.

Chưa biết tỉnh Thanh Hóa sẽ “xử” vụ này tới đâu. Chưa biết cuộc “chống trượt” tiền tỷ này sẽ khiến bao nhiêu người trong 90 triệu dân ta phải thốt lên lời lẽ của cụ Tú Xương. Nhưng có một sự thật đang hiện hữu, là vụ việc ở Thanh Hóa chỉ như phần nổi của tảng băng chìm, chỉ là một nét màu không quá nổi bật trên bức tranh chung của nền giáo dục, là chuyện riêng chẳng lạ lùng trong một thứ “văn hóa” chung - ấy là sự hổ thẹn đã thành chai lì khi người ta phải dùng bằng cấp để che giấu bộ mặt thật của mình.

Bỗng nhiên mong cụ Tú Xương sống lại, biết đâu cụ sẽ có thêm những vần thơ trác tuyệt như thế. Chắc cụ hiểu rõ, cái danh thạc sỹ chắc không phải chỉ để ngắm. Có điều, cụ sẽ không biết buôn gì thời buổi này. Lọng thì xưa như diễm, mà “ghế” và “chỗ ngồi” thời này đâu đơn giản như xưa.