Can thiệp mất cân bằng giới tính khi sinh bằng nhiều biện pháp

Đó là khẳng định của nhiều đại biểu tham gia Hội thảo "Chia sẻ tầm nhìn giải quyết vấn đề mất cân bằng giới tính khi sinh ở Việt Nam", do Tổng cục DS - KHHGĐ (Bộ Y tế) phối hợp cùng Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA) tổ chức trong 2 ngày 3 - 4/11 tại Hòa Bình.

Hậu quả của tư tưởng thích con trai

TS Dương Quốc Trọng.

Theo một nghiên cứu của Viện Nghiên cứu Phát triển xã hội (thực hiện từ tháng 7 đến tháng 10/2010): Tâm lý thích con trai bắt nguồn từ văn hóa truyền thống Việt Nam mà cụ thể là chế độ phụ hệ và tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên. Hầu hết các gia đình đều mong muốn có con trai để nối dõi tông đường, chăm sóc cha mẹ, thừa kế sản nghiệp của gia đình.

Bà Châu Tuyết Ngọc, Phó Giám đốc Sở Y tế kiêm Chi cục trưởng Chi cục DS - KHHGĐ Bạc Liêu chia sẻ: "Nếu ở miền Bắc, tập quán "trọng nam khinh nữ" và tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên chi phối nhiều đến sự mong mỏi có bằng được con trai, thì miền Nam lại không như thế. Họ thích con trai vì tâm lý muốn "có nếp có tẻ". Việc thờ cúng tổ tiên hay chăm sóc, phụng dưỡng cha mẹ lúc già yếu tùy thuộc vào điều kiện kinh tế của từng người. Thậm chí, nếu xây dựng gia đình, bên nào có điều kiện để làm ăn, sinh sống thì vợ chồng có thể ở bên đó, không nhất thiết phải "xuất giá tòng phu".

Tuyên truyền DS-KHHGĐ cho người dân - công việc đòi hỏi sự kiên trì, bền bỉ.

Điều đó chứng tỏ, siêu âm, phá thai lựa chọn giới tính thai nhi chỉ là một phần trong những nguyên nhân của vấn đề nhức nhối này. Dẫn chứng cho quan điểm trên, nhiều đại biểu cho biết: Có những vùng quê dù không được tiếp cận với dịch vụ siêu âm, chẩn đoán trước sinh, phá thai do lựa chọn giới tính nhưng tỷ lệ mất cân bằng giới tính khi sinh cũng ở mức cao.

Cần điều chỉnh cách thức tổ chức gia đình

BS Phạm Nguyên Bằng.

"Tuy nhiên, việc can thiệp này như thế nào để không bị lẫn với mục đích KHHGĐ cũng là vấn đề khó. Chừng nào phá thai vẫn được sử dụng như biện pháp KHHGĐ thì chừng đó vẫn khó tách bạch rõ ràng mục đích phá thai. Điều này cũng có thể dẫn đến hệ lụy nguy hiểm là khách hàng hạn chế khả năng tiếp cận phá thai an toàn", ông Bằng nói.

BS. Nguyễn Đình Bách, Phó Chánh thanh tra Tổng cục DS-KHHGĐ cho biết: "Qua thanh tra một số cơ sở y tế công lập và tư nhân, trong quá trình tiếp xúc, tìm hiểu nói chuyện với thai phụ, hầu như ai cùng biết giới tính con mình, dù cán bộ y tế không thông báo...".

TS Khuất Thu Hồng.

"Trong thực tế, luật của chúng ta chỉ mới dừng ở cổng làng, bởi nhiều làng xã, luật tục mạnh hơn luật pháp. Thậm chí, nhiều cơ sở y tế còn có nhiều người phạm luật một cách vô tư do không biết", TS Khuất Thu Hồng, Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển xã hội nói.

Võ Thu