Cẩn trọng với u nguyên bào võng mạc ở trẻ

Theo các bác sĩ chuyên khoa mắt, 70% trẻ mắc bệnh tập trung ở 2-3 tuổi. Nếu không được chẩn đoán và điều trị kịp thời, không những mắt bị hỏng mà tính mạng cũng bị đe dọa.

90% bệnh nhân nhập viện muộn

Thường xuyên theo dõi, cho trẻ đi khám mắt định kỳ để phòng tránh bệnh. Ảnh: PV

Dù đã được bác sĩ khuyên phải vào điều trị hoá trị sớm nhưng vì gia đình khó khăn, thấy bé bình thường nên chủ quan. Một lần nữa, Thành lại nhập viện và được chuyển đến khoa Ung - Bướu (Bệnh viện TƯ Huế). Các bác sĩ cho biết: Khối u đã lấp đầy toàn bộ hốc mắt  khiến mắt bé đã lồi ra ngoài.

Nằm cạnh giường bệnh của Thành là em Nguyễn Đức Thiện. Thiện năm nay 10 tuổi, vào viện được 3 tháng. Chị Võ Thị Diễn - mẹ em kể lại: Cách đây 3 năm, Thiện có kêu mắt cháu mờ. Quan sát mắt con thấy đồng tử trắng, mắt hơi lé, nhưng tôi nghĩ chắc cháu bị tật, bắt chước các bạn; cháu không kêu đau nhức nên gia đình cũng không để ý.

Mãi đến gần đây, khi thị lực của con trai kém hẳn, kèm theo đau nhức, chị mới lặn lội từ Quảng Trị đưa cháu đến đây khám. Khi nghe bác sĩ kết luận Thiện bị UNBVM thể nặng, chị đã ân hận vô cùng khi không đưa cháu đi chữa trị sớm hơn. Thiện đã được khoét bỏ mắt phải, sau đó điều trị hóa chất, đến nay mới vào 2 đợt thuốc.

TS.BS Nguyễn Đình Tùng, Phó Trưởng khoa khoa Ung- Bướu (Bệnh viện TƯ Huế) cho hay: Mỗi năm, Khoa tiếp nhận trung bình từ 8-10 ca bị UNBVM, chủ yếu các em được chuyển từ khoa Mắt và khoa Nhi của bệnh viện sang. Mấy năm gần đây, số lượng bệnh nhân có tăng lên. Đặc biệt, có tới 90% số bệnh nhân đến đây đều nhập viện khi bệnh đã nặng. Phần lớn bệnh đã ở vào giai đoạn khá muộn, có đồng tử trắng, giảm thị lực và mắt lác.

Còn ở khoa Nhi, Bệnh viện K (Hà Nội), mỗi năm tiếp nhận 20 trường hợp. "Con số này thấp hơn thực tế vì một số trường hợp trẻ không được chữa trị" - Th.S. BS Phạm Thị Việt Hương cho hay. Theo BS Hương, UNBVM là nguyên nhân gây mù lòa và tử vong ở trẻ nhỏ; thường chẩn đoán dưới 2 tuổi, có thể thấy lúc mới sinh và người lớn trên 52 tuổi. Bệnh chiếm 1-3% ung thư trẻ em khoa Nhi ở BV. Ở Việt Nam, UNBVM chiếm 3,7% tổng số ung thư trẻ em.

Lưu ý khi mắt trẻ bị lác

BSCK II Nguyễn Quốc Việt - Trưởng khoa Mắt (Bệnh viện TƯ Huế), cho biết, bệnh khó bị phát hiện ngay sau khi sinh. Với những biểu hiện ban đầu, nếu cha mẹ trẻ không để ý thì rất khó phát hiện ra, vì mắt trẻ không nhức mỏi, nhãn cầu mắt bình thường.

Một số trường hợp phát hiện bệnh tình cờ do khám mắt cho trẻ sơ sinh đẻ non hoặc khám mắt cho trẻ tại trường học. Thông thường, gia đình có thể phát hiện lé mắt kèm chảy nghèn nhưng phần lớn các cháu được phát hiện do có một đốm sáng trong con ngươi. "Chụp CT mắt là cần thiết trong việc chẩn đoán sớm bệnh. Việc chẩn đoán dựa vào các dấu hiệu bệnh kết hợp với kết quả soi đáy mắt, siêu âm và chụp cắt lớp" - BS.TS Tùng cho biết.

Cũng theo Th.S Việt Hương, tùy theo giai đoạn, có thể điều trị bằng tia laser, làm lạnh đông, hóa trị, hay bỏ mắt. Tuy nhiên, với điều kiện phương tiện kỹ thuật còn thiếu, các biện pháp điều trị bảo tồn như quang đông, lạnh đông chưa được áp dụng ở nước ta. Điều trị chuẩn bao gồm phẫu thuật khoét bỏ nhãn cầu, tia xạ với nguồn tia từ ngoài vào, tia xạ với các tấm mỏng có hoạt tính phóng xạ, nhiệt lạnh, cắt bằng tia laser và hóa chất. Mục đích điều trị là bảo tồn chức năng thị giác của mắt bị bệnh, cứu sống bệnh nhân và đảm bảo thẩm mỹ khuôn mặt.

Các chuyên gia khuyến cáo, nếu không điều trị, UNBVM phát triển lấp đầy mắt và phá hủy cấu trúc bên trong nhãn cầu. Di căn lan tràn thường bắt đầu sau 6 tháng và tử vong sau khoảng 1 năm.

Quỳnh An