Cánh diều Vàng ngày càng dễ dãi

Phim “Cát nóng” bị chê tơi tả tại Liên hoan phim Quốc tế Hà Nội hồi tháng 11 năm ngoái và chưa một lần ra rạp vẫn tranh tài tại CDV năm nay. Ảnh: TL.

Với khoảng 20 phim sản xuất trong năm 2012, nhưng Cánh diều Vàng (CDV) năm nay chỉ có một nửa trong cơ số đó đăng ký. Ban đầu chỉ có 10 phim tham gia, nhưng đến phút chót, đạo diễn Ngô Quang Hải mới xác nhận sẽ mang “Mùa hè lạnh” tham gia tranh giải, lý do là bởi thời gian Hội Điện ảnh gửi thư mời thì anh đang ở nước ngoài nên không biết. Dù đã vượt quá thời hạn đăng ký (theo quy định của Hội, phim phải được gửi đăng ký trước 5/1) nhưng sự “châm chước” có phần dễ dãi của Hội đã khiến giải thưởng này trong vài năm trở lại đây đã trở nên mất uy.

Trong khi đó, cũng theo quy chế của Hội Điện ảnh, phim tranh giải CDV là phim được sản xuất trong thời gian từ 15/3/2012 đến 15/3/2013 là hợp lệ. Nhưng năm nay, chính Hội này là tạo ra những “ngoại lệ” khá khác người. Bộ phim “Thiên mệnh anh hùng” của đạo diễn Victor Vũ được ra mắt Tết Nguyên đán 2012, tức là không nằm trong khung quy định mốc thời gian cho phim tranh giải, nhưng không hiểu vì lý do gì, Hội vẫn cởi mở với những điều nằm ngoài quy định do mình đề ra.

Một vấn đề nữa khiến dư luận không khỏi thắc mắc về việc, từ nhiều năm nay, CDV tồn tại một thông lệ không giống ai, đó là phim tranh giải nhiều khi chưa hề ra rạp. Giám khảo cũng chỉ được biết đến khi phim được mang đến công chiếu dưới dạng... video, nhưng vẫn được tính là phim nhựa. Năm nay cũng vậy: Cả “Cát nóng” (Lê Hoàng) và “Lạc lối” (Phạm Nhuệ Giang) đều chưa ai biết mặt mũi ra sao.

CDV 2013 sẽ được truyền hình trực tiếp trên sóng HTV vào 20h30 ngày 9/3/2013 với sự tham gia trao giải và biểu diễn của các nghệ sĩ tên tuổi như Phương Thanh, Thu Minh, Uyên Linh Phạm Anh Khoa, NSND Lý Huỳnh, Nguyễn Chánh Tín, Lý Hùng, Ngô Thanh Vân, Thái Hòa, Diễm My, Hoa hậu Đền Hùng Giáng My, Hoa hậu Đặng Thu Thảo...

Nếu như “Lạc lối” vừa mới hoàn thành ở giai đoạn nước rút để kịp tham gia CDV thì phim “Cát nóng” đã được chiếu ở Liên hoan phim Quốc tế Hà Nội hồi tháng 11 năm ngoái nhưng vẫn chưa có cơ hội ra rạp. Theo những người trong nghề, đây là tiền lệ chỉ có ở Việt Nam, điện ảnh các nước hầu như không có nước nào quy định như vậy. Tuy nhiên, theo nhà biên kịch Trịnh Thanh Nhã (Hãng Phim truyện I Việt Nam) thì mỗi liên hoan phim có quy định riêng nhưng rõ ràng, với mong muốn và hướng tới “một nền điện ảnh hội nhập và phát triển” thì nên thay đổi quy chế này. Còn đạo diễn, NSND Đặng Nhật Minh thì cho rằng, nếu so với các liên hoan phim trong khu vực thì đúng là còn nhiều điều phải bàn. Oscar còn quy định phim phải chiếu thương mại tại Mỹ trong 1 tuần, chiếu chiêu đãi cũng không được. Tất nhiên ở mình chưa làm được cái đó, vì đây cũng chỉ là giải thưởng của hội nghề nghiệp, mang tính giao lưu, học hỏi...

Phim giải trí lấn lướt

Điều đáng mừng là ngày càng nhiều có hãng phim tư nhân tham gia CDV, nhưng đổi lại, điều đáng buồn là các đơn vị này lại thể hiện sự “một màu” khi chỉ tập trung vào dòng phim giải trí với một công thức cũ kỹ: Lấy sex và hài làm gia vị chính như một yếu tố căn bản để kéo khán giả đến rạp. Đạo diễn Nguyễn Quang Dũng khi được hỏi, cá nhân anh không muốn làm những bộ phim có triết lý sâu xa, khiến khán giả phải ám ảnh. Mục đích số một của đạo diễn này là phim phải có doanh thu, mà muốn có doanh thu thì ở thời điểm này chỉ có thể hướng đến giải trí. Còn đạo diễn Lê Bảo Trung trong phim “Gia sư nữ quái” cũng thẳng thắn: Phim không hướng đến nghệ thuật cao siêu, chỉ cốt làm cho khán giả cười thoải mái.

Đây cũng chính là lý do mà sau nhiều năm, Hội Điện ảnh đã phải thừa nhận một thực tế phũ phàng rằng, một nền điện ảnh Việt ngang tầm với các nước trong khu vực, chuyển tải được những vấn đề nóng hổi của thời đại… mãi là món nợ với công chúng và xã hội. Vì vậy từ tham vọng biến CDV thành một “Oscar của Việt Nam”, Hội đã hạ mục tiêu khiêm tốn và đúng tầm của mình hơn, đó là đưa giải thưởng này trở thành một lễ trao giải quy mô nhỏ, mang tính chất nội bộ chứ không làm rùm beng kiểu “đầu voi đuôi chuột” nữa.

Thanh Hà