"Cha đẻ” phần mềm quản lý hoạt động y tế xã kể chuyện “giải phóng” lao động thủ công ở Đắk Lắk

Phần mềm này được đánh giá là không chỉ giúp đội ngũ y tế cơ sở thực hiện tốt công tác quản lý thông tin mà còn góp phần tiết kiệm hàng tỷ đồng cho ngân sách nhà nước.

Chia sẻ về “nguyên cớ” thực hiện phần mềm này, BSCK2 Doãn Hữu Long, Giám đốc Sở Y tế Đắk Lắk, chủ nhiệm đề tài cho biết, trên thực tế, việc ứng dụng CNTT chủ yếu triển khai ở một số bệnh viện huyện, tỉnh - nơi có nhiều kinh phí đầu tư phát triển hạ tầng kỹ thuật và lực lượng lao động dồi dào, trình độ chuyên môn cao. Trong khi đó, tại các trạm Y tế xã /phường, cơ sở vật chất, nhân lực nghèo nàn, chưa được quan tâm đầy đủ. Một phần vì các số liệu báo cáo từ trạm y tế không đồng nhất, sai số nhiều.

Cán bộ Trạm Y tế phường Thành Công, TP Buôn Ma Thuột, Đắk Lắk ứng dụng phần mềm quản lý hoạt động TYT xã.

Điều này, theo ông Long sẽ làm cho công tác quản lý gặp nhiều khó khăn. Trước hết là không có công cụ dự báo để khoanh vùng dịch bệnh. Ngoài ra, việc tính toán và xử lý số liệu báo cáo thủ công mất nhiều thời gian, từ đó dẫn đến nhiều hoạt động y tế bị ngưng trệ và hao tốn nguồn lực.

Từ ý tưởng này y tế Đắk Lắk đã tổ chức hội thảo chuyên ngành. Qua đó, cho thấy để xây dựng thành công giải pháp quản lý tổng thể, nhất quán cho ngành y tế địa phương cần phải xây dựng hệ thống từ dưới lên, chứ không phải từ trên xuống.

Đề tài "Ứng dụng Công nghệ thông tin xây dựng phần mềm quản lý hoạt động trạm y tế xã trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk" (tên sản phẩm hoàn thiện viết tắt là http://mms.net) ra đời vì lý do đó.

Lãnh đạo Sở “lấn sân” nghiên cứu phần mềm

Là một Giám đốc Sở Y tế, mỗi ngày, BS Long tiếp nhận khối lượng công việc đồ sộ, đi kèm với những áp lực không tên. Vừa phải đảm bảo quản lý tốt các cơ sở chăm sóc sức khỏe nhân dân, BS Long còn phải tiếp nhận và xử lý nhiều chỉ thị, quyết định, công văn từ các cấp nên. Thời gian dành cho nghiên cứu vì thế rất eo hẹp, phải tranh thủ làm ngoài giờ.

BS Doãn Hữu Long - Gíam đốc Sở Y tế Đắk Lắk (Ảnh: Báo Đắk Lắk)​

“Mặt khác, dù nắm rất rõ quy trình nghiệp vụ quản lý từ các tuyến, nhưng khi mô phạm lại những đặc tả đó cho đội ngũ phụ trách lĩnh vực lập trình thì họ không thể nắm bắt ngay 100% ý tưởng của mình. Chính vì vậy phải dùng phương pháp thử - sai - thử lại - làm lại khá nhiều lần để hoàn thiện ứng dụng” – BS Long chia sẻ.

Thêm vào đó, chuẩn dữ liệu HL7 hoàn toàn mới so với CNTT Y tế Việt Nam. Nhiều doanh nghiệp chuyên nghiệp còn chưa làm được, nên tư liệu nghiên cứu rất ít. Vì thế, dù nhiều nỗ lực, BS Long và nhóm cộng sự làm phần mềm phải xin gia hạn thêm 6 tháng nữa.

BS Long cũng chia sẻ thêm, phạm vi nghiên cứu có giới hạn, nhưng thực tế ứng dụng rộng hơn rất nhiều, đòi hỏi phải liên tục cập nhật và mở rộng phạm vi cho đến khi đạt được mục đích quản lý từ thực tế. Ngoài ra, kinh phí đề tài hạn chế (chỉ cho thí điểm 3 TYT nhưng triển khai thực nghiệm đến 29 Trạm) do đó, phải tự bù thêm kinh phí để hoàn thiện. Thêm vào đó, văn bản đặc tả dữ liệu của Bộ Y tế và BHXH Việt Nam thay đổi liên tục do vậy việc cập nhật đúng tiến độ không dễ dàng.

Quả ngọt khi “giải phóng lao động thủ công”

BS Doãn Hữu Long cho biết, nếu trước đó chưa có phần mềm, tất cả các hồ sơ bệnh án khám chữa bệnh, dược phẩm, chỉ định, đơn thuốc, sổ thuốc, sổ khám bệnh, tiêm chủng, phòng dịch… phải làm thủ công.

“Khổ nhất là 12 cuốn sổ ghi chép về nghiệp vụ hàng ngày, cán bộ y tế xã phải ngồi tra cứu, chép lại toàn bộ số liệu trong tháng. Sau đó, đem cộng lại, phân loại thủ công ra 10 báo cáo y tế để nộp về Trung tâm Y tế huyện. Tại Trung tâm, cán bộ nhập vào Excel số liệu, rồi cộng lại thành báo cáo của huyện để nộp lên Sở Y tế. Chưa nói đến độ chính xác của dữ liệu, việc sửa đi sửa lại khiến cán bộ mất thời gian, tốn kém. Số liệu có quá nhiều bản sao nhiều lúc không thể kiểm soát được” – BS Long “than thở” về nỗi khổ của cán bộ khi chưa có phần mềm.

Tuy nhiên, từ khi triển khai giải pháp phần mềm, BS Long cho biết, việc tổng hợp báo cáo và kiểm tra số liệu chỉ thực hiện 5 phút là hoàn tất. Bệnh nhân vào khám bệnh chỉ cần đọc tên là tra cứu ra ngay. Toàn bộ hồ sơ bệnh sử được lưu trữ trên máy và có thể truy xuất bất kỳ lúc nào. Đặc biệt, việc liên thông giám định thanh toán BHYT và liên thông dữ liệu khám chữa bệnh được chủ động cập nhật nhanh chóng, đúng tiến độ.

Được biết, từ tháng 6/2015, đã có 29 TYT ứng dụng chính thức phần mềm, tron đó có 21 trạm ở TP Buôn Ma Thuột, 8 trạm ở huyện Cưkuin). Ngoài ra, BVĐK huyện Krông Bông, Trung tâm Da liễu tỉnh Đắk Lắk, Bệnh xá sư đoàn 9 (thuộc Quân đoàn 4, Củ Chi, TP HCM) cũng ứng dụng phần mềm này.

Hồng Khanh