Chăm sóc sức khỏe ban đầu: Không chờ bị bệnh rồi mới chữa

Nhìn kết quả xét nghiệm mức đường trong máu lên đến 22 mmol/l (chuẩn bình thường là dưới 7 mmol/l), bà N.H.M (54 tuổi, Nam Định) không tin vào mắt mình. Công việc ở nhà bận bịu, làm việc nhà, lo cơm nước, trông cháu giúp các con,… bà N.H.M không có điều kiện chăm sóc sức khỏe bản thân. Nhiều lần chồng cũng như con cái giục bà đi khám sức khỏe định kỳ nhưng thì bà đều gạt đi. Không rượu bia, ăn uống bình thường thì làm thế nào mà bị bệnh được?! Nghĩ như vậy nên, nhiều năm qua, bà từ chối khám sức khỏe định kỳ.

Chỉ đến khi thấy người mệt mỏi, khát nước nhiều hơn bình thường, tầm nhìn giảm sút rõ rệt,… bà mới đi khám thì được chẩn đoán mắc bệnh tiểu đường týp 2.

Nhiều bệnh lý tiến triển âm thầm, đến giai đoạn nặng bệnh mới có biểu hiện rõ rệt. Vì vậy, khám sức khẻo định kỳ là điều rất cần thiết để kiểm soát bệnh tật. Ảnh minh họa

Khám sức khỏe định kỳ tổng quát được coi là biện pháp tốt nhất để bảo vệ sức khỏe cho bạn và người thân. Hiện nay, không cần phải đi tới các bệnh viện lớn mà ngay tại trạm y tế của các địa phương cũng có thể đáp ứng yêu cầu cơ bản trong chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân trên địa bàn.

Bên cạnh đó, nhiều trạm y tế đã tiến hành lập hồ sơ, quản lý sức khỏe cá nhân. Như tại Hà Nội, Hà Tĩnh, Khánh Hòa và một số tỉnh khác đã lập hồ sơ quản lý khoảng 85% dân số trên địa bàn. Đặc biệt, phần lớn các trạm y tế đã triển khai quản lý một số bệnh không lây nhiễm như tâm thần phân liệt; động kinh và bước đầu quản lý người bệnh tăng huyết áp, đái tháo đường.

Hiện nay, cả nước đã có khoảng 90% trạm y tế xã có bác sĩ làm việc, 95% trạm y tế xã có y sĩ sản nhi hoặc nữ hộ sinh, 99,7% xã có cơ sở trạm (0,3% phải nhờ cơ sở khác), 99% thôn, bản, ấp có nhân viên y tế hoạt động, 76% xã đạt tiêu chí quốc gia về y tế xã.

Số lượng các dịch vụ thực hiện theo phân tuyến kỹ thuật của trung tâm y tế huyện, trạm y tế xã ngày càng tăng, một số đơn vị đã thực hiện được một số kỹ thuật của tuyến trên; Trên 70% người có thẻ BHYT đăng ký khám chữa bệnh ban đầu tại y tế cơ sở. Gần 90% trạm y tế xã thực hiện khám chữa bệnh BHYT. Số lượt khám, chữa bệnh BHYT tại y tế cơ sở chiếm khoảng 70% (xã khoảng 20%, huyện khoảng 50%); Xây dựng và thực hiện mô hình 26 trạm y tế xã điểm theo nguyên lý y học gia đình. Phát triển mô hình phòng khám bác sĩ gia đình ở các nơi có điều kiện, đã có 240 phòng khám bác sỹ gia đình tại 7 tỉnh/TP.

Bên cạnh đó, nghị quyết 20- NQ/TW đã đề ra mục tiêu thực hiện bao phủ chăm sóc sức khỏe và bảo hiểm y tế toàn dân; mọi người dân đều được quản lý, chăm sóc sức khỏe; được bảo đảm bình đẳng về quyền và nghĩa vụ trong tham gia bảo hiểm y tế và thụ hưởng các dịch vụ y tế. Đề án 2384 về xây dựng và phát triển mạng lưới y tế cơ sở, và dự án thí điểm xây dựng 26 trạm y tế xã phường trên 8 tỉnh thành phố đã mang lại một số kết quả, tuy nhiên thách thức vẫn còn nhiều.

Hiện nay mạng lưới cơ sở y tế phát triển chưa thích ứng với sự thay đổi của cơ cấu bệnh tật, sự phát triển của xã hội, cũng như chưa đáp ứng được nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân. Chưa kể, bản thân nội tại các trạm y tế cũng đang đối diện với nhiều khó khăn về nhân lực, trang thiết bị y tế và sự "eo hẹp" trong thực hiện danh mục khám chữa bệnh.

Theo thống kê của ngành Y tế, hiện có đến 35,4% bệnh nhân đến khám, chữa bệnh ở tuyến Trung ương có thể điều trị được ở tuyến tỉnh, huyện và 20% có thể điều trị được ở tuyến huyện, 41,5% bệnh nhân đến khám, chữa bệnh ở tuyến tỉnh có thể điều trị được ở tuyến huyện và 11% có thể điều trị được ở trạm y tế xã.

Khám sức khỏe định kỳ tổng quát được coi là biện pháp tốt nhất để bảo vệ sức khỏe cho bạn và người thân. Ảnh: Dangcongsan.vn

Để nâng cao chất lượng y tế tuyến cơ sở, các tỉnh, thành phố cần tiếp tục đẩy nhanh việc thực hiện mô hình trung tâm kiểm soát bệnh tật tỉnh, trung tâm y tế huyện đa chức năng và trực tiếp quản lý trạm y tế. Đối với huyện có bệnh viện đa khoa huyện được xếp hạng II trở lên cũng nên thực hiện mô hình trung tâm y tế huyện đa chức năng, trừ trường hợp đặc thù, theo yêu cầu thực tế của địa phương.

Tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính và đẩy mạnh thực hiện Đề án Xây dựng và phát triển mạng lưới y tế cơ sở trong tình hình mới. Cụ thể, tất cả các tỉnh, thành phố tập trung nguồn lực để nâng cao năng lực của y tế cơ sở, triển khai mô hình trạm y tế xã theo nguyên lý y học gia đình, quản lý sức khỏe đến từng người dân.

Các tỉnh, thành phố thực hiện đào tạo, chuyển giao kỹ thuật, luân phiên bác sĩ từ trung tâm y tế về trạm y tế xã và ngược lại để nâng cao trình độ chuyên môn cho viên chức y tế xã. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý và hoạt động của trạm y tế xã, khám chữa bệnh từ xa. Đẩy mạnh xã hội hóa công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu, khuyến khích y tế tư nhân, các tổ chức xã hội, tôn giáo tham gia các hoạt động tuyên truyền, vận động, dự phòng, nâng cao sức khỏe, khám sáng lọc, phát hiện sớm bệnh tật cho nhân dân ngay tại cộng đồng.

Bên cạnh đó là việc củng cố, nâng cao năng lực hệ thống y tế dự phòng và tăng cường năng lực giám sát bệnh không lây nhiễm. Tiếp tục nâng cao tỉ lệ và chất lượng tiêm chủng mở rộng, bảo đảm vắc xin cho tiêm chủng mở rộng, phát triển các loại hình tiêm chủng dịch vụ để người dân tiếp cận ngày càng nhiều với các loại vắc xin, đảm bảo tiêm chủng an toàn hiệu quả nhằm thực hiện mục tiêu tỷ lệ tiêm chủng đạt trên 95%.

Lily (th)