Hà Nội
23°C / 22-25°C

Chân dung thế giới 7 tỷ người

Thứ hai, 16:24 21/11/2011 | Dân số và phát triển

Để minh họa cho con số ấn tượng này, tạp chí National Geographic khẳng định rằng phải mất khoảng... 200 năm để đếm từ 1 đến 7 tỉ.

Theo số liệu công bố chính thức dân số thế giới năm 2010 là 6,892 tỷ người, trong đó 50% dân số sống ở thành thị; 1,237 tỷ người sống ở các nước phát triển; 5,656 tỷ người sống ở các nước đang phát triển; châu Á là châu lục có dân số đông nhất với 4,157 tỷ người. Các chuyên gia về nhân khẩu học dự đoán năm 2011 thế giới sẽ chào đón công dân thứ 7 tỉ, điều này gây ra lo ngại về nhiều mặt cho công cuộc phát triển kinh tế-xã hội. Để minh họa cho con số ấn tượng này, tạp chí National Geographic khẳng định rằng phải mất khoảng... 200 năm để đếm từ 1 đến 7 tỉ.

Loài người mất khoảng 200.000 năm kể từ lúc người vượn Homo Sapiens đầu tiên xuất hiện trên trái đất và tăng dân số lên 1 tỉ người vào năm 1800. Nhưng chỉ 12 năm, sau khi mừng sinh nhật công dân thứ 6 tỉ vào ngày 12.10.1999 tại Sarajevo, Bosnia Herzegovina, trái đất lại chuẩn bị chờ đón công dân thứ 7 tỉ. Theo LHQ, mức độ tăng trưởng dân số toàn cầu đang có chiều hướng chậm lại và sẽ đạt mức ổn định, gần như không tăng thêm hoặc tăng rất ít khi lên đến 9 tỉ người vào năm 2050.
 
Tờ Le Temps dẫn lời Giám đốc Viện Nghiên cứu nhân khẩu học quốc gia Pháp (INED) Gilles Pison cho biết: “Để tăng từ 5 tỉ lên 6 tỉ và từ 6 lên 7 tỉ người đều mất 12 năm. Tuy nhiên, giai đoạn 1987-1999, dân số tăng lên 1/5, trong khi giai đoạn 1999-2011, dân số “chỉ” tăng thêm 1/6”. Các nhà nhân khẩu học dự đoán trái đất sẽ tăng từ 7 lên 8 tỉ người trong 13 năm tới và phải mất hơn 20 năm để lên đến 9 tỉ người trước khi dần ổn định.
 
Theo dự báo của Warren Thompson từ năm 1929; việc dân số địa cầu bùng nổ với tốc độ chóng mặt, sau đó chậm dần và đạt ngưỡng ổn định không nằm ngoài lý thuyết “quá độ nhân khẩu học” được chuyên gia Mỹ Warren Thompson đưa ra. Ban đầu lý thuyết của giáo sư Thompson bị giới khoa học hoài nghi. Đến sau thế chiến 2, LHQ mới công nhận thuyết này và thực tế ngày càng chứng minh những dự đoán của ông là chính xác. Theo giáo sư Thompson, xã hội hiện đại hóa với đời sống khá giả, tiến bộ khoa học kỹ thuật và sự biến chuyển của phong tục tập quán sẽ giảm cả tỷ lệ sinh và tỷ lệ chết.
 
Tuy nhiên, nhờ y học phát triển, tỷ lệ chết giảm nhanh hơn tỷ lệ sinh, dẫn đến sự bùng nổ dân số trong giai đoạn giữa trước khi hai tỷ lệ này trở nên cân bằng. Quá độ nhân khẩu học tại các nước công nghiệp phát triển được xem là đã hoàn tất. Ở những nước Tây Âu, Bắc Mỹ, tuổi thọ trung bình đã tăng từ 35 tuổi hồi đầu thế kỷ 19 lên 77 tuổi hiện nay và trung bình mỗi phụ nữ chỉ 2 con, so với 5, 6 con như trước. Nhìn chung, quá độ nhân khẩu học theo thuyết của Warren Thompson luôn theo đúng trình tự nhưng sẽ khác nhau ở mỗi nước.
 
Theo Giám đốc Pison của INED, trong thế kỷ 19, dân số của Pháp tăng rất chậm vì tỷ lệ sinh và tỷ lệ tử giảm cùng lúc. Trong khi đó ở Anh lại có tỷ suất sinh giảm chậm hơn tỷ suất chết khiến dân số bùng nổ nhanh chóng, nên mặc dù có dân số thấp hơn 3 lần dân số Pháp vào năm 1800, nhưng hiện nay nước Anh đã đông bằng nước Pháp.
 
Các nước đang phát triển hiện đang trải qua quá độ nhân khẩu học như những nước giàu nhưng với tốc độ nhanh hơn nhiều. Những tiến bộ y học mà các nước Tây phương mất nhiều thế kỷ để đạt tới đã được chuyển giao nhanh chóng sang khu vực Á-Phi và giúp tỷ lệ chết tại khu vực này giảm nhanh. So với 50 năm trước, tuổi thọ trung bình đã tăng từ 38 lên 64 tuổi tại Ấn Độ và 41 lên 73 tuổi tại Trung Quốc. Những biến đổi về trình độ học vấn, văn hóa cũng khiến tỷ lệ sinh giảm mạnh ở các nước này.
 
Phụ nữ không còn muốn bị giới hạn hoạt động trong việc sinh con, bếp núc; các cặp vợ chồng muốn sinh ít con... Tỷ lệ sinh đang giảm mạnh ở Đông Á, Đông Nam Á, Bắc Phi và châu Mỹ La-tinh. Tiêu biểu có thể kể đến Trung Quốc (giảm 4 lần so với năm 1965), Iran (giảm 3 lần so với đầu thập niên 1980). Trong bối cảnh thế giới đang có nhiều biến động về kinh tế, chính trị và an ninh, giá lương thực đang tăng đáng lo ngại, cộng thêm đe dọa từ biến đổi khí hậu, con số 7 tỉ người là một nguồn lực lớn nhưng đồng thời cũng là một gánh nặng cho tất cả các quốc gia.

Phác họa chân dung 7 tỉ người

-  60% là người châu Á: Hơn 4 tỉ người trong tổng số 7 tỉ người trên thế giới sống tại châu Á. Tiếp theo là châu Phi (hơn 1 tỉ người), châu Mỹ (gần 1 tỉ người) và châu Âu (750 triệu người). Ngoài ra, cứ 5 người sẽ có 2 người mang quốc tịch Trung Quốc hoặc Ấn Độ.

- Dân thành thị chiếm đa số: Hơn 3,5 tỉ người trên 7 tỉ cư dân thế giới sống tại các thành phố. Số lượng các “siêu đô thị”, tức thành phố trên 10 triệu dân, cũng tăng từ 2 thành phố của năm 1950 lên 20 trong năm 2011.

- 2 tỉ người ở tuổi vị thành niên: Trong 7 tỉ người sẽ có hơn 50% dưới 29 tuổi và 25% dưới 15 tuổi, có khoảng 600 triệu người trên 65 tuổi, gây ra áp lực lớn về việc làm. Tuy nhiên sự phân bố không đồng đều giữa các nước. Tại Uganda, 1/2 dân số dưới 15 tuổi trong khi tỷ lệ này tại Nhật chỉ 1/8.

- Mất cân bằng giới tính: Nam giới sẽ đông hơn nữ giới khoảng 50 triệu người, hậu quả từ việc thích con trai  ở một số quốc gia. Tuy nhiên, tỷ lệ này sẽ thay đổi theo độ tuổi vì phụ nữ hiện có tuổi thọ trung bình cao hơn nam giới.

Theo Thanh An
(Tạp chí Dân số & Phát triển, số 6/2003, Website Tổng cục DS-KHHGĐ)
thuhuyen
Bình luận (0)
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
Bé gái 5 tuổi ngực to bất thường, phát hiện nang buồng trứng gây dậy thì sớm

Bé gái 5 tuổi ngực to bất thường, phát hiện nang buồng trứng gây dậy thì sớm

Dân số và phát triển - 23 giờ trước

GĐXH - Ngực phát triển nhanh trong thời gian ngắn ở bé gái 5 tuổi khiến gia đình lo lắng. Kết quả thăm khám cho thấy trẻ bị nang buồng trứng phì đại, dẫn đến dậy thì sớm ngoại biên.

Cặp vợ chồng hiếm muộn phát hiện tinh trùng gần cạn kiệt sau 7 năm kết hôn

Cặp vợ chồng hiếm muộn phát hiện tinh trùng gần cạn kiệt sau 7 năm kết hôn

Dân số và phát triển - 2 ngày trước

GĐXH - Vợ chồng chị My đi khám hiếm muộn thì bất ngờ phát hiện người chồng bị tinh trùng suy giảm nghiêm trọng, gần như mất khả năng thụ thai tự nhiên.

Dân số Quảng Ninh: Tập huấn tuyên truyền viên măng non phát huy quyền tham gia của trẻ em

Dân số Quảng Ninh: Tập huấn tuyên truyền viên măng non phát huy quyền tham gia của trẻ em

Dân số và phát triển - 2 ngày trước

GĐXH - Hoạt động này không chỉ trang bị kiến thức cần thiết cho trẻ em mà còn khẳng định vai trò của ngành y tế trong việc phối hợp liên ngành, chung tay xây dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh cho thế hệ tương lai.

Người phụ nữ 48 tuổi mắc u xơ tử cung, phải cắt bỏ tử cung vì 1 sai lầm nhiều chị em Việt mắc phải

Người phụ nữ 48 tuổi mắc u xơ tử cung, phải cắt bỏ tử cung vì 1 sai lầm nhiều chị em Việt mắc phải

Dân số và phát triển - 3 ngày trước

GĐXH - Phát hiện u xơ tử cung từ sớm nhưng chần chừ điều trị, người phụ nữ 48 tuổi phải cấp cứu trong tình trạng thiếu máu nặng, buộc cắt tử cung để bảo toàn sức khỏe.

Thai phụ 37 tuổi bất ngờ đẻ rớt tại nhà trọ, bé sơ sinh chào đời nặng 3kg

Thai phụ 37 tuổi bất ngờ đẻ rớt tại nhà trọ, bé sơ sinh chào đời nặng 3kg

Dân số và phát triển - 4 ngày trước

GĐXH - Thai phụ 37 tuổi bất ngờ chuyển dạ khi đang ở nhà trọ, sinh con ngay trên nền gạch. Bé sơ sinh may mắn được ê kíp bác sĩ cấp cứu kịp thời, tránh biến chứng nguy hiểm.

Bé gái 2 tháng tuổi nhập viện vì u nang buồng trứng hơn 10 cm, chiếm gần nửa ổ bụng

Bé gái 2 tháng tuổi nhập viện vì u nang buồng trứng hơn 10 cm, chiếm gần nửa ổ bụng

Dân số và phát triển - 5 ngày trước

GĐXH - Một bé gái 2 tháng tuổi được phát hiện u nang buồng trứng kích thước lớn hơn 10 cm, chiếm gần nửa ổ bụng. Nhờ can thiệp phẫu thuật nội soi kịp thời, bác sĩ đã loại bỏ khối u và bảo tồn thành công chức năng sinh sản cho trẻ.

Người phụ nữ 40 tuổi sinh con khỏe mạnh sau 9 năm cắt tuyến giáp chữa ung thư

Người phụ nữ 40 tuổi sinh con khỏe mạnh sau 9 năm cắt tuyến giáp chữa ung thư

Dân số và phát triển - 6 ngày trước

GĐXH - Sau 9 năm cắt tuyến giáp do ung thư tuyến giáp, một phụ nữ 40 tuổi may mắn sinh con khỏe mạnh nhờ thụ tinh ống nghiệm.

Vô sinh thứ phát 14 năm, cặp vợ chồng may mắn đón con sau thời gian chiến đấu nhiều bệnh lý phức tạp

Vô sinh thứ phát 14 năm, cặp vợ chồng may mắn đón con sau thời gian chiến đấu nhiều bệnh lý phức tạp

Dân số và phát triển - 1 tuần trước

GĐXH - Sau 14 năm không thể mang thai, người vợ mắc u xơ tử cung, lạc nội mạc tử cung và ung thư tuyến giáp, người chồng không có tinh trùng do biến chứng quai bị, cặp vợ chồng vẫn đón con nhờ thụ tinh ống nghiệm.

U xơ vú có nên ăn đậu tương lên men? Bác sĩ chỉ rõ: Không phải ai cũng ăn được

U xơ vú có nên ăn đậu tương lên men? Bác sĩ chỉ rõ: Không phải ai cũng ăn được

Dân số và phát triển - 1 tuần trước

GĐXH - Đậu tương lên men được xem là thực phẩm tốt cho sức khỏe, nhưng với người có u xơ vú, việc ăn hay không lại không đơn giản. Theo chuyên gia, điều này còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố cụ thể của từng người.

Top