Chân dung thế giới 7 tỷ người

Thứ hai, 16:24 21/11/2011 | Dân số và phát triển

Để minh họa cho con số ấn tượng này, tạp chí National Geographic khẳng định rằng phải mất khoảng... 200 năm để đếm từ 1 đến 7 tỉ.

Theo số liệu công bố chính thức dân số thế giới năm 2010 là 6,892 tỷ người, trong đó 50% dân số sống ở thành thị; 1,237 tỷ người sống ở các nước phát triển; 5,656 tỷ người sống ở các nước đang phát triển; châu Á là châu lục có dân số đông nhất với 4,157 tỷ người. Các chuyên gia về nhân khẩu học dự đoán năm 2011 thế giới sẽ chào đón công dân thứ 7 tỉ, điều này gây ra lo ngại về nhiều mặt cho công cuộc phát triển kinh tế-xã hội. Để minh họa cho con số ấn tượng này, tạp chí National Geographic khẳng định rằng phải mất khoảng... 200 năm để đếm từ 1 đến 7 tỉ.

Loài người mất khoảng 200.000 năm kể từ lúc người vượn Homo Sapiens đầu tiên xuất hiện trên trái đất và tăng dân số lên 1 tỉ người vào năm 1800. Nhưng chỉ 12 năm, sau khi mừng sinh nhật công dân thứ 6 tỉ vào ngày 12.10.1999 tại Sarajevo, Bosnia Herzegovina, trái đất lại chuẩn bị chờ đón công dân thứ 7 tỉ. Theo LHQ, mức độ tăng trưởng dân số toàn cầu đang có chiều hướng chậm lại và sẽ đạt mức ổn định, gần như không tăng thêm hoặc tăng rất ít khi lên đến 9 tỉ người vào năm 2050.
 
Tờ Le Temps dẫn lời Giám đốc Viện Nghiên cứu nhân khẩu học quốc gia Pháp (INED) Gilles Pison cho biết: “Để tăng từ 5 tỉ lên 6 tỉ và từ 6 lên 7 tỉ người đều mất 12 năm. Tuy nhiên, giai đoạn 1987-1999, dân số tăng lên 1/5, trong khi giai đoạn 1999-2011, dân số “chỉ” tăng thêm 1/6”. Các nhà nhân khẩu học dự đoán trái đất sẽ tăng từ 7 lên 8 tỉ người trong 13 năm tới và phải mất hơn 20 năm để lên đến 9 tỉ người trước khi dần ổn định.
 
Theo dự báo của Warren Thompson từ năm 1929; việc dân số địa cầu bùng nổ với tốc độ chóng mặt, sau đó chậm dần và đạt ngưỡng ổn định không nằm ngoài lý thuyết “quá độ nhân khẩu học” được chuyên gia Mỹ Warren Thompson đưa ra. Ban đầu lý thuyết của giáo sư Thompson bị giới khoa học hoài nghi. Đến sau thế chiến 2, LHQ mới công nhận thuyết này và thực tế ngày càng chứng minh những dự đoán của ông là chính xác. Theo giáo sư Thompson, xã hội hiện đại hóa với đời sống khá giả, tiến bộ khoa học kỹ thuật và sự biến chuyển của phong tục tập quán sẽ giảm cả tỷ lệ sinh và tỷ lệ chết.
 
Tuy nhiên, nhờ y học phát triển, tỷ lệ chết giảm nhanh hơn tỷ lệ sinh, dẫn đến sự bùng nổ dân số trong giai đoạn giữa trước khi hai tỷ lệ này trở nên cân bằng. Quá độ nhân khẩu học tại các nước công nghiệp phát triển được xem là đã hoàn tất. Ở những nước Tây Âu, Bắc Mỹ, tuổi thọ trung bình đã tăng từ 35 tuổi hồi đầu thế kỷ 19 lên 77 tuổi hiện nay và trung bình mỗi phụ nữ chỉ 2 con, so với 5, 6 con như trước. Nhìn chung, quá độ nhân khẩu học theo thuyết của Warren Thompson luôn theo đúng trình tự nhưng sẽ khác nhau ở mỗi nước.
 
Theo Giám đốc Pison của INED, trong thế kỷ 19, dân số của Pháp tăng rất chậm vì tỷ lệ sinh và tỷ lệ tử giảm cùng lúc. Trong khi đó ở Anh lại có tỷ suất sinh giảm chậm hơn tỷ suất chết khiến dân số bùng nổ nhanh chóng, nên mặc dù có dân số thấp hơn 3 lần dân số Pháp vào năm 1800, nhưng hiện nay nước Anh đã đông bằng nước Pháp.
 
Các nước đang phát triển hiện đang trải qua quá độ nhân khẩu học như những nước giàu nhưng với tốc độ nhanh hơn nhiều. Những tiến bộ y học mà các nước Tây phương mất nhiều thế kỷ để đạt tới đã được chuyển giao nhanh chóng sang khu vực Á-Phi và giúp tỷ lệ chết tại khu vực này giảm nhanh. So với 50 năm trước, tuổi thọ trung bình đã tăng từ 38 lên 64 tuổi tại Ấn Độ và 41 lên 73 tuổi tại Trung Quốc. Những biến đổi về trình độ học vấn, văn hóa cũng khiến tỷ lệ sinh giảm mạnh ở các nước này.
 
Phụ nữ không còn muốn bị giới hạn hoạt động trong việc sinh con, bếp núc; các cặp vợ chồng muốn sinh ít con... Tỷ lệ sinh đang giảm mạnh ở Đông Á, Đông Nam Á, Bắc Phi và châu Mỹ La-tinh. Tiêu biểu có thể kể đến Trung Quốc (giảm 4 lần so với năm 1965), Iran (giảm 3 lần so với đầu thập niên 1980). Trong bối cảnh thế giới đang có nhiều biến động về kinh tế, chính trị và an ninh, giá lương thực đang tăng đáng lo ngại, cộng thêm đe dọa từ biến đổi khí hậu, con số 7 tỉ người là một nguồn lực lớn nhưng đồng thời cũng là một gánh nặng cho tất cả các quốc gia.

Phác họa chân dung 7 tỉ người

-  60% là người châu Á: Hơn 4 tỉ người trong tổng số 7 tỉ người trên thế giới sống tại châu Á. Tiếp theo là châu Phi (hơn 1 tỉ người), châu Mỹ (gần 1 tỉ người) và châu Âu (750 triệu người). Ngoài ra, cứ 5 người sẽ có 2 người mang quốc tịch Trung Quốc hoặc Ấn Độ.

- Dân thành thị chiếm đa số: Hơn 3,5 tỉ người trên 7 tỉ cư dân thế giới sống tại các thành phố. Số lượng các “siêu đô thị”, tức thành phố trên 10 triệu dân, cũng tăng từ 2 thành phố của năm 1950 lên 20 trong năm 2011.

- 2 tỉ người ở tuổi vị thành niên: Trong 7 tỉ người sẽ có hơn 50% dưới 29 tuổi và 25% dưới 15 tuổi, có khoảng 600 triệu người trên 65 tuổi, gây ra áp lực lớn về việc làm. Tuy nhiên sự phân bố không đồng đều giữa các nước. Tại Uganda, 1/2 dân số dưới 15 tuổi trong khi tỷ lệ này tại Nhật chỉ 1/8.

- Mất cân bằng giới tính: Nam giới sẽ đông hơn nữ giới khoảng 50 triệu người, hậu quả từ việc thích con trai  ở một số quốc gia. Tuy nhiên, tỷ lệ này sẽ thay đổi theo độ tuổi vì phụ nữ hiện có tuổi thọ trung bình cao hơn nam giới.

Theo Thanh An
(Tạp chí Dân số & Phát triển, số 6/2003, Website Tổng cục DS-KHHGĐ)
thuhuyen
Ý kiến của bạn
Nâng cao vị thế trẻ em gái qua Hội thi 'Là con gái để tỏa sáng'

Nâng cao vị thế trẻ em gái qua Hội thi 'Là con gái để tỏa sáng'

Dân số và phát triển - 6 giờ trước

GĐXH - Hội thi "Là con gái để tỏa sáng" là sân chơi bổ ích giúp học sinh nâng cao kiến thức về sức khỏe sinh sản vị thành niên, bình đẳng giới và kỹ năng sống. Chương trình góp phần nâng cao vị thế trẻ em gái, giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh và thúc đẩy sự phát triển toàn diện của thế hệ trẻ.

Đau bụng khi đi du lịch, người phụ nữ 28 tuổi sốc mất máu vì thai ngoài tử cung vỡ

Đau bụng khi đi du lịch, người phụ nữ 28 tuổi sốc mất máu vì thai ngoài tử cung vỡ

Dân số và phát triển - 15 giờ trước

GĐXH - Đang trong chuyến du lịch tại Quảng Ninh, người phụ nữ 28 tuổi bất ngờ đau bụng dữ dội, ngất xỉu. Các bác sĩ xác định nguyên nhân là thai ngoài tử cung vỡ gây xuất huyết ổ bụng ồ ạt.

Nôn nóng có con, nhiều cặp vợ chồng vô tình giảm cơ hội thụ thai vì thói quen này

Nôn nóng có con, nhiều cặp vợ chồng vô tình giảm cơ hội thụ thai vì thói quen này

Dân số và phát triển - 1 ngày trước

GĐXH - Tin rằng quan hệ đúng ngày rụng trứng sẽ giúp sớm có con, tuy nhiên, sau nhiều tháng rồi nhiều năm kiên trì, kết quả vẫn không như mong đợi.

Mãn kinh 5 năm, người phụ nữ 41 tuổi sinh con nhờ trứng hiến tặng sau hành trình 12 năm tìm con

Mãn kinh 5 năm, người phụ nữ 41 tuổi sinh con nhờ trứng hiến tặng sau hành trình 12 năm tìm con

Dân số và phát triển - 2 ngày trước

GĐXH - Nhờ thụ tinh trong ống nghiệm với trứng hiến tặng cùng quá trình theo dõi thai kỳ chặt chẽ, chị đã sinh con gái khỏe mạnh sau 12 năm chờ đợi.

Khám vì bí tiểu, người đàn ông 63 tuổi bất ngờ phát hiện ung thư tuyến tiền liệt, khối u phình to gấp 5 lần

Khám vì bí tiểu, người đàn ông 63 tuổi bất ngờ phát hiện ung thư tuyến tiền liệt, khối u phình to gấp 5 lần

Dân số và phát triển - 3 ngày trước

GĐXH - Nhập viện cấp cứu do bí tiểu, ông Tiến (63 tuổi) bất ngờ được chẩn đoán mắc ung thư tuyến tiền liệt giai đoạn tiến triển. Khối u khiến tuyến tiền liệt phình to gấp 5 lần bình thường và chỉ số PSA tăng cao gấp 40 lần ngưỡng cho phép.

Sương mù não ở phụ nữ mãn kinh dễ bị bỏ qua

Sương mù não ở phụ nữ mãn kinh dễ bị bỏ qua

Dân số và phát triển - 4 ngày trước

Mãn kinh là bước ngoặt lớn với nhiều thay đổi thể chất ở phụ nữ nhưng một khía cạnh đáng lo ngại thường bị bỏ qua là tình trạng sương mù não gây suy giảm trí nhớ và mất tập trung nghiêm trọng.

Vòng tránh thai có an toàn không? Các tác dụng phụ và biến chứng hiếm gặp

Vòng tránh thai có an toàn không? Các tác dụng phụ và biến chứng hiếm gặp

Dân số và phát triển - 5 ngày trước

Vòng tránh thai là phương pháp ngừa thai có hiệu quả bảo vệ từ 95% đến 97%. Tuy nhiên, liệu biện pháp này có thực sự an toàn tuyệt đối cho sức khỏe sinh sản của phụ nữ?

Từ ca bệnh cụ bà U80 đến người mẹ trẻ gen Z, chuyên gia cảnh báo: Ung thư cổ tử cung không loại trừ ai!

Từ ca bệnh cụ bà U80 đến người mẹ trẻ gen Z, chuyên gia cảnh báo: Ung thư cổ tử cung không loại trừ ai!

Dân số và phát triển - 6 ngày trước

Vừa qua, Khoa Phụ Sản - Bệnh viện 354 đã tiếp nhận điều trị cho hai ca bệnh ung thư cổ tử cung rất đặc biệt. Chuyên gia Sản khoa cảnh báo: Dù ở tuổi thanh xuân hay đã mãn kinh hàng chục năm, ‘sát thủ thầm lặng’ này thực sự không loại trừ một ai.

Tiểu gắt, bí tiểu kéo dài, người phụ nữ 53 tuổi phát hiện nguyên nhân ít ai ngờ tới

Tiểu gắt, bí tiểu kéo dài, người phụ nữ 53 tuổi phát hiện nguyên nhân ít ai ngờ tới

Dân số và phát triển - 6 ngày trước

GĐXH - Tiểu gắt suốt và bí tiểu suốt 1 tuần, nguyên nhân không phải do bệnh lý đường tiết niệu thông thường mà xuất phát từ một khối nang lớn ở vùng chậu chèn ép bàng quang.

Thiếu nữ 16 tuổi mang khối u buồng trứng gần 15kg: Bác sĩ khuyến cáo không chủ quan với dấu hiệu bất thường

Thiếu nữ 16 tuổi mang khối u buồng trứng gần 15kg: Bác sĩ khuyến cáo không chủ quan với dấu hiệu bất thường

Dân số và phát triển - 1 tuần trước

GĐXH - Một thiếu nữ 16 tuổi ở Lào Cai mang trong người hai khối u buồng trứng khổng lồ với tổng trọng lượng gần 15kg, tương đương gần 1/3 trọng lượng cơ thể.

Top

Bạn cần đăng nhập để thực hiện chức năng này!

Bạn không thể gửi bình luận liên tục. Xin hãy đợi
60 giây nữa.