Chàng trai trẻ bỗng nhiên sưng ngực bất thường

Anh đi khám ở Bệnh viện Trung ương quân đội 108, được chẩn đoán phì đại tuyến vú.  

Một trường hợp khác từng đến khám ở Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu thuộc Bệnh viện Bạch Mai. Người đàn ông 46 tuổi cho biết khoảng một năm nay thấy xuất hiện khối u nhỏ dưới quầng vú trái, sờ không đau, không sưng nóng, không co kéo da vùng núm vú trái, không loét hay chảy dịch cùng như không có hiện tượng tụt núm vú trái. Trong khi phần ngực phải hoàn toàn không có hiện tượng sưng.

Anh cũng không sốt, không đau ngực, không khó thở, không sút cân, dù đã khám và điều trị theo đơn thuốc của một phòng khám tư nhân nhưng không đỡ. Gần đây, anh nhận thấy khối ở vú trái to lên nhiều hơn gây cảm giác phiền phức và lo lắng.  

Tới viện, anh được chụp mammography và siêu âm tuyến vú trái cùng hàng loạt các xét nghiêm khác, bác sĩ chẩn đoán anh bị phì đại lành tính tuyến vú nguyên nhân do tăng sản bất thường tại mô tuyến vú trái.

Người đàn ông này được chỉ định phẫu thuật do việc điều trị nội khoa sẽ không hiệu quả (bệnh xuất hiện trên 1 năm). Hơn nữa người bệnh là nam giới, còn trẻ, bị ảnh hưởng về tâm lý khi mang trên mình khối vú trái đã lâu. 

Phì đại tuyến vú là gì? Biểu hiện ra sao?

ThS. Đào Thị Huyên - Khoa Giải phẫu bệnh thuộc Bệnh viện 108 - cho biết, phì đại tuyến vú ở nam giới là tình trạng tăng sinh lành tính, lan tỏa hoặc cục bộ ống tuyến vú ở nam giới.

Bệnh có thể gặp ở bất kì độ tuổi nào, thường gặp nhất ở nam giới trẻ tuổi. Trên lâm sàng có thể gặp khối bất thường tại vú, thường biểu hiện dưới dạng lan tỏa cả hai bên hoặc chỉ là một nốt đơn độc vùng sau quầng vú. Tình trạng phì đại có thể gây đau hoặc không, đôi khi chỉ được phát hiện tình cờ.

Theo ThS Huyên, đây là trạng thái sinh lý khá phổ biến và thường xuyên ở trẻ sơ sinh, trẻ em và thanh thiếu niên. Trong độ tuổi này cứ 3 bé trai thì có 2 bé có biểu hiện của bệnh phì đại tuyến vú nhưng phần lớn tình trạng này lui giảm theo thời gian. 

"Đó là bởi đến 15 tuổi, nồng độ testosteron bắt đầu ổn định và cao hơn estrogen, làm cho estrogen không còn ảnh hưởng đến mô vú nữa; đến khoảng 19 tuổi, vú nam giới sẽ bắt đầu co lại và dẹt xuống" - ThS Đào Thị Huyên cho hay.

Trong một số ít trường hợp (thường trên 26 tuổi), bệnh liên quan đến sự mất cân bằng nội tiết tố. Phần lớn các trường hợp gây ra do sự bất thường tỉ lệ androgen-estrogen; không có hoặc bất thường thụ thể của androgen. 

Phì đại tuyến vú ở nam giới có thể do tiếp xúc với estrogen ngoại sinh (ví dụ: phytoestrogen trong chế độ ăn uống; thuốc (có thành phần steroid đồng hóa) hoặc một tình trạng tăng estrogen nội sinh (do tình hoặc hoặc khối u tuyến thược thận …).

Bệnh phì đại tuyến vú ở nam giới được chẩn đoán ra sao?

Tại phòng khám chuyên khoa, các bác sĩ lâm sàng sẽ thăm khám và chỉ định thêm các xét nghiệm để chẩn đoán xác định như chụp mammogram (X-quang tuyến vú) và/hoặc siêu âm tuyến vú.

Ngoài ra, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm tế bào học bằng chọc hút kim nhỏ và/hoặc mô bệnh học (sinh thiết lõi).

Phì đại tuyến vú là một tình trạng gây ra do nhiều nguyên nhân khác nhau, các bác sĩ có thể phải làm thêm các xét nghiệm chuyên khoa khác để tìm nguyên nhân.

Theo ThS Huyên, phì đại tuyến vú ở nam giới là bệnh lý lành tính, không làm tăng nguy cơ phát triển ung thư vú. Hầu hết các trường hợp phì đại tuyến vú ở nam thoái triển trong vòng 2 năm, bệnh nhân thường chỉ cần theo dõi mà không cần phải điều trị. 

Việc điều trị bao gồm thuốc ức chế aromatase và/hoặc liệu pháp androgen. Tin vui là điều trị nội tiết hiệu quả với hầu hết các trường hợp. Trong một số trường hợp bệnh lý không cải thiện khi thay đổi lối sống hoặc điều trị thuốc hoặc bệnh nhân bị ảnh hưởng chất lượng cuộc sống, phẫu thuật cắt bỏ khối phì đại là biện pháp được khuyến nghị.