Chiến lược quốc gia về già hóa dân số

Gần 70% số người cao tuổi cần được chăm sóc sức khoẻ

Hiện Việt Nam có khoảng 73% số người cao tuổi sống ở nông thôn, trong số đó, rất ít người được hưởng lương hưu hoặc trợ cấp, đa phần sống bằng chính sức lao động của mình hoặc hỗ trợ từ gia đình. Thực tế này là một vấn đề rất đáng quan tâm, bởi trong lúc đất nước bắt đầu hội nhập sâu, rộng mà có tới 70% số người cao tuổi không có tích luỹ về mặt vật chất cho tuổi già. Do vậy, một loạt các vấn đề kéo theo, đặc biệt là nhu cầu lớn nhất của người cao tuổi (dù có khác nhau theo vùng miền, trình độ) là mong được chăm sóc sức khoẻ.

Nhiều người già đang phải mưu sinh (Ảnh minh họa: Chí Cường).

Theo khảo sát của Tổng cục Thống kê, hiện có từ 60 - 70% số người cao tuổi có bệnh, đau ốm cần được chăm sóc sức khoẻ, bao gồm các nhu cầu về giáo dục sức khoẻ, dinh dưỡng; về điều trị các bệnh cấp và mãn tính; nhu cầu về điều kiện để thực hiện chăm sóc dài ngày, phục hồi chức năng, điều dưỡng; về dinh dưỡng và các bệnh liên quan đến dinh dưỡng. Thống kê còn cho thấy, trung bình một người cao tuổi mắc khoảng 3 bệnh.

Thực tế, sau khi Pháp lệnh Người Cao tuổi và các nghị định, thông tư hướng dẫn thi hành có hiệu lực, ngành y tế đã chỉ đạo các cơ sở y tế cả nước thực hiện tốt công tác này. Nhưng hệ thống chăm sóc sức khoẻ người cao tuổi vẫn chưa được tổ chức thành hệ thống.

Theo báo cáo, năm 2007 chỉ có 28 cơ sở y tế (trong số 32 Sở Y tế có báo cáo) và 10 bệnh viện trực thuộc Bộ Y tế có Khoa Lão khoa với tổng số 1.049 cán bộ y tế; song chỉ có khoảng 46% số người đã qua đào tạo, huấn luyện đúng chuyên ngành. Ngoài ra, chưa có cơ sở chăm sóc đặc biệt dành cho đối tượng này.

Hiện nay, vấn đề khó khăn là còn một số yếu tố làm ảnh hưởng đến sự tiếp cận dịch vụ y tế của những người cao tuổi như tâm lý người già thường không chủ động và nhiều khi ngại vì sợ phát hiện ra bệnh, nên thường không chủ động đi khám, sớm phát hiện và chữa bệnh; về điều kiện kinh tế, do cơ sở y tế xa xôi...

Cần phối hợp chặt chẽ về chăm sóc người cao tuổi

Trước thực tế trên, để công tác chăm sóc sức khoẻ người cao tuổi được triển khai đầy đủ, rộng khắp thì cần có sự phối hợp liên ngành và thống nhất trách nhiệm trong xây dựng chính sách và đảm bảo nguồn kinh phí khám chữa bệnh cho người cao tuổi. Khuyến khích sự tham gia của các tổ chức, cá nhân trong việc cung cấp dịch vụ chăm sóc y tế hay hỗ trợ tài chính. Tăng cường trách nhiệm và phối hợp liên ngành. Tại Diễn đàn Đông Nam Á về “Chiến lược Quốc gia về già hóa dân số và thiết lập các dịch vụ chăm sóc đối với người cao tuổi” tổ chức ở Hà Nội từ ngày 29- 31/12/2008 với sự tham gia tài trợ của Ngân Hàng Công Thương - VietinBank, Phó Chủ tịch Uỷ ban Quốc gia Người cao tuổi Việt Nam, Bộ trưởng Bộ Lao động Thương binh và Xã hội Nguyễn Thị Kim Ngân cho biết: Việt Nam đã học hỏi được nhiều kinh nghiệm quý báu của các nước về vấn đề nghiên cứu, xây dựng chiến lược quốc gia về già hóa dân số và việc thiết lập các dịch vụ cho người cao tuổi của các nước bạn, đặc biệt là vấn đề giáo dục định hướng cho các thế hệ để có thái độ tích cực chuẩn bị cho tuổi già trong một tương lai gần.

Để đảm bảo chăm sóc người cao tuổi phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội của mỗi quốc gia, mỗi nước cần tiếp tục thúc đẩy các hoạt động nghiên cứu, đề xuất hình thức và nội dung các cơ chế, chính sách, chương trình phù hợp với tình hình của mỗi nước.