Chương trình tổng thể BCS tại VN: Đưa "công cụ" đến đúng chỗ

Bà Mandeep Janeja - Phó Trưởng đại diện Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA) tại Việt Nam nhấn mạnh trong "Hội thảo tổng thể Báo cao su (BCS) tại Việt Nam" do Tổng cục DS-KHHGĐ (Bộ Y tế) phối hợp UNFPA tổ chức ngày 1/6.

Nhu cầu cao, khó khăn lớn

Theo TS Dương Quốc Trọng - Tổng cục trưởng Tổng cục DS-KHHGĐ, dù tỉ lệ sinh giảm và Việt Nam đã đạt mức sinh thay thế nhưng nhu cầu về các phương tiện tránh thai (PTTT) đang ngày càng tăng.

Phát bao cao su miễn phí cho các đối tượng tại Chiến dịch tăng cường chăm sóc SKSS. Ảnh: Dương Ngọc.

Theo dự báo của Tổng cục DS-KHHGĐ về nhu cầu PTTT giai đoạn 2011 - 2020 và tầm nhìn 2030, trong khi một số BPTT như sử dụng dụng cụ tử cung và triệt sản giảm thì tỉ lệ sử dụng BCS và thuốc viên lại tăng lên. Đáng chú ý là số người sử dụng BCS tăng từ 1,4 triệu người năm 2009 lên 2 triệu người vào năm 2020. Tổng nhu cầu BCS phục vụ nhu cầu KHHGĐ giai đoạn 2011 - 2020 cần khoảng 2,147 tỉ BCS. 

Nhận định nhu cầu lớn về BPTT, bà Mandeep Janeja - Phó Trưởng đại diện UNFPA tại Việt Nam cho rằng, với một lực lượng thanh niên lớn chưa từng có trong lịch sử nhân khẩu học sẽ tạo ra một nhu cầu lớn về hàng hóa sức khỏe tình dục và sức khỏe sinh sản (SKSS), bao gồm cả BPTT, BCS. Tuy nhiên, bà cũng bày tỏ sự lo ngại về thực trạng hàng hóa PTTT tại Việt Nam khó có thể đảm bảo được các nhu cầu trên. Đó là kinh phí cho các chương trình KHHGĐ đã giảm đáng kể từ khi tỉ suất sinh đạt mức sinh thay thế vào năm 2005; ước tính năm 2011 sẽ thiếu khoảng 188 triệu BCS. "Ngoài ra, một vấn đề cũng đang rất được quan tâm nữa chính là cộng đồng các nhà tài trợ quốc tế đang giảm dần sự hỗ trợ đối với Việt Nam, kể từ khi quốc gia trở thành một nước có thu nhập trung bình", bà Janeja nói.

TS Dương Quốc Trọng cho hay, việc xây dựng khung tổng thể về BCS ở Việt Nam đã được đặt ra tại một Hội thảo vào cuối năm 2009. Tại đây, phía các tổ chức quốc tế đã đề nghị UNFPA là đầu mối, phía Việt Nam là Bộ Y tế (Bộ Y tế chọn Tổng cục DS-KHHGĐ) để xây dựng chương trình tổng thể BCS tại Việt Nam.

Góp ý cho kế hoạch xây dựng Chương trình tổng thể BCS, các đại biểu, chuyên gia quốc tế, đại diện các bộ, ngành cho rằng, chương trình sẽ rất toàn diện khi có sự hài hòa với chương trình phòng chống HIV. Các đại biểu cũng cho rằng, cần phối hợp với Bộ VH, TT&DL, Bộ LĐ,TB&XH, Cục Phòng chống HIV/AIDS để đưa BCS vào 100% khách sạn, nhằm phòng chống HIV/AIDS, bệnh lây truyền qua đường tình dục. Với quan hệ đồng tính nam, cần cung cấp BCS và thuốc bôi trơn.

Do đời sống kinh tế cao lên, người dân có khả năng chi trả tăng lên, trong khi ngân sách Nhà nước còn hạn hẹp, chương trình cần phải tập trung cho những người không có khả năng chi trả: Người nghèo, người dân ở vùng sâu, vùng xa. Bên cạnh đó, VTN,TN là nhóm đối tượng quan trọng cần có chiến lược đẩy mạnh truyền thông tới nhóm này và cha mẹ họ nhằm thay đổi nhận thức, chuyển đổi hành vi về sức khỏe sinh sản, tình dục an toàn.

Cũng theo các chuyên gia, đại diện các bộ, ngành, Chương trình tổng thể về BCS không chỉ giải quyết các vấn đề tài chính liên quan đến việc mua sắm và cung cấp BCS mà nó còn giúp cải thiện sự phối hợp với các chương trình y tế liên quan. Ông Peter, đại diện Hội đồng Dân số Mỹ tại Việt Nam cho rằng, đầu mối tốt để điều phối chương trình tổng thể BCS là điều cần thiết. Ông đánh giá cao nỗ lực mà Tổng cục DS-KHHGĐ đưa ra nhằm đạt được mục đích. Ông cũng cho rằng, kế hoạch này cần đề cập tới cả các đối tượng liên quan như Cục Phòng chống HIV/AIDS cũng như các bộ, ngành khác có trách nhiệm làm thế nào để đưa BCS đến được đúng nơi, đúng chỗ.

"Một chương trình tổng thể về BCS là một công cụ hữu ích để giúp Việt Nam đảo ngược sự lây lan của HIV, duy trì mức sinh giảm, giảm tỉ lệ có thai ngoài ý muốn và giảm tỉ lệ phá thai đặc biệt trong số thanh niên và vị thành niên".   Bà Mandeep Janeja Phó Trưởng đại diện UNFPA tại Việt Nam