Chuyến xuất hành đầu năm: Đồng hành với thách thức (3)

Kết quả từ nỗ lực

TS Dương Quốc Trọng trao đổi về vấn đề dân số của Yên Bái tại huyện Lục Yên.

Báo cáo những kết quả về công tác DS-KHHGĐ, ông Lương Kim Đức -  Phó giám đốc Sở Y tế kiêm Chi cục trưởng Chi cục DS-KHHGĐ Yên Bái cho biết: Bộ máy tổ chức về dân số đã dần kiện toàn với 13 cán bộ tuyến tỉnh, 4 cán bộ mỗi huyện. Hiện nay có 134/180 CBCT có trình độ trung cấp trở lên. Ông Đức cho biết thêm, HĐND tỉnh Yên Bái có nghị quyết về tiếp tục đẩy mạnh công tác dân số trong giai đoạn 2009 - 2010, bằng nguồn lực địa phương chi hơn 1 tỉ đồng để tăng phụ cấp cho CBCT và CTV. Trong đó, CTV dân số vùng cao của Yên Bái được hưởng hệ số 0,5 mức lương tối thiểu và 50.000đ theo chương trình mục tiêu; chi thêm 120 triệu đồng để mua bao cao su và thuốc tiêm tránh thai. Công tác đào tạo, tăng cường nguồn lực cán bộ cũng được Yên Bái chú trọng. Theo bà Đào Thị Ngọc Lan, Giám đốc Sở Y tế, tỉnh đã phê duyệt Đề án tăng cường nguồn lực, trong đó có mảng đào tạo CTV dân số lồng ghép với y tế thôn bản. Tạo đà từ những thuận lợi đó, năm qua, Yên Bái đã đạt được chỉ tiêu giảm sinh đề ra 0,6%o, thực hiện các BPTT đạt 105,4% kế hoạch năm; có 20 xã (chiếm 11,1%), 1.642/2.338 thôn, bản, tổ dân phố (chiếm 70,2%) không có người sinh con thứ 3 trở lên; tỉ lệ sinh con thứ 3 giảm 3,7% so với năm 2008...

Trung ương, địa phương cùng sát cánh

Tuy nhiên, TS. Trọng cũng chỉ rõ những khó khăn thách thức trong công tác DS-KHHGĐ của cả hai địa phương trong thời gian tới. Đó là tỉ suất sinh (Lào Cai 23,8%o, Yên Bái 19,21%0), tỉ lệ gia tăng dân số còn cao. Do đó, vấn đề quy mô dân số, vấn đề giảm sinh và KHHGĐ trong thời gian tới là thách thức của các địa phương này. Điều đó cho thấy, thời gian tới trong khi cả nước đã có sự thay đổi định hướng rõ chuyển từ số lượng sang chất lượng thì Lào Cai và Yên Bái vẫn phải ưu tiên cho vấn đề số lượng, ưu tiên giảm sinh để nhanh chóng đưa được tổng tỉ suất sinh đạt mức sinh thay thế. Việc thực hiện BPTT đã khá tốt song cần lưu ý tăng cường các BPTT như đặt vòng, triệt sản - là những biện pháp mang tính bền vững, có ý nghĩa đối với tỉnh còn nhiều khó khăn.

Bên cạnh đó, Lào Cai, Yên Bái còn những khó khăn, thách thức khác như tỉ số giới tính khi sinh (Lào Cai 113 trẻ trai/100 trẻ gái, Yên Bái 116,3/100) lại cao hơn mức trung bình cả nước. TS. Trọng cũng lưu ý đến chất lượng dân số. Suy dinh dưỡng trẻ em thể nhẹ cân chung cả nước 2009 là 19,9% thì Lào Cai lên tới 27,5%, những người 15 tuổi trở lên đạt trình độ THPT trở lên mới đạt 39%, tỉ lệ chuyên môn có bằng sơ cấp trở lên mới đạt 13%. Tại Yên Bái, con số này là 13% và 45%; cùng đó là tình trạng tảo hôn, hôn nhân cận huyết vẫn còn là những vấn đề nổi cộm trong công tác DS-KHHGĐ của địa phương.

TS. Dương Quốc Trọng cũng nhấn mạnh đến một vấn đề nổi lên tại 2 địa phương, đó là phần lớn số cán bộ làm công tác dân số còn quá mới, đặc biệt Lào Cai từ tuyến tỉnh đến huyện, xã phần lớn là cán bộ mới được tuyển dụng. Cán bộ mới có ưu điểm là trình độ chuyên môn tốt, song chưa có kiến thức về DS-KHHGĐ nên cần được đào tạo. Người làm công tác dân số phải đến tận nơi để vận động, thuyết phục người dân, cần người có uy tín trong cộng đồng. Do đó, theo TS. Trọng cần ưu tiên tuyển người có đủ tiêu chuẩn, có đóng góp lâu năm với công tác dân số. Vì thế, những cán bộ nào còn đủ tuổi và nên cho nợ bằng trong một thời gian nhất định. Cán bộ do trình độ không đạt và tuổi đã cao, phải tuyển người thay thế song cần theo lộ trình, không thể thay thế đồng loạt.