Có nên hoan hỷ trước một nỗi đau?

Sự “hoan hỷ” này xuất phát trong một hoàn cảnh khá đặc biệt. Bởi, trong một thời gian dài, việc dạy và học môn Sử đã trở thành đề tài “nóng” trên mọi diễn đàn, từ Quốc hội, báo chí tới các mạng xã hội; từ môi trường hàn lâm - học thuật đến những nơi bình dân như vỉa hè, ngõ phố... Lúc đó, người ta quan ngại về việc thầy dạy Sử theo kiểu nhồi sọ, trò học Sử theo kiểu đối phó, kiểu “học nhớ để quên”. Lúc đó người ta lo về việc môn Sử có thể trở thành một thứ “dấm ớt” trong đào tạo, thành vật cản khó nhất cho công cuộc “thành tích hoá” giáo dục mà đất nước ta đang gặp phải, thành giấy vụn xả trắng sân trường mỗi kỳ thi.

Còn nữa, có lẽ không chỉ Cục Khảo thí của ngành giáo dục mà rất nhiều người khác cũng sẽ có niềm hoan hỷ lây trước thông tin đó. Họ coi đó như một minh chứng để nói rằng, không phải là học sinh đã quay lưng với môn Sử. Họ cũng lấy đó làm một bằng cớ hùng hồn để biện luận rằng, không phải chúng tôi viết sách giáo khoa môn Sử khô cứng, rập khuôn nên chẳng ai nghe, chẳng ai đọc. Họ cũng có thể coi đó như một cơ sở để cãi lại dư luận rằng, “không phải dạy Sử kiểu “vẹt”, nên chẳng trò nào hiểu và hào hứng học…

Thế nhưng, rất sòng phẳng và cũng rất đau đớn để hỏi rằng, Cục Khảo thí và những người hoan hỷ có biết được tại một địa phương giàu truyền thống cách mạng như Nghệ An, có những trường chỉ vài chục học sinh đăng ký thi môn Sử? Cũng ở mảnh đất được coi là cái nôi của cách mạng, nơi viết nên những trang sử hào hùng và đặc biệt của dân tộc, thậm chí có những ngôi trường, chỉ duy nhất có một thí sinh đăng ký thi môn Sử? Liệu rằng Cục Khảo thí và những người hoan hỷ khác, có nên hoan hỷ hay không khi môn Sử vẫn là môn “đội số” trong các môn tự chọn được học sinh lựa chọn thi hay không? Trong khi đó, những môn khác như Hoá học, Vật lý, Địa lý dẫu luôn được coi là “môn khó” cũng có tỷ lệ lựa chọn cao tới gấp 4, gấp 5 lần?

“Dân ta phải biết sử ta/Cho tường gốc tích nước nhà Việt Nam” - Hồ Chủ tịch đã dạy như vậy. Chúng ta đã làm được gì trước lời dạy đó? Thế nên, liệu có vui khi chỉ có khoảng… 1/10 học sinh khi được lựa chọn môn thi tốt nghiệp đã chọn môn Sử, một môn học được coi là khơi dậy tinh thần tự hào dân tộc trong mọi bối cảnh, đặc biệt là bối cảnh hiện nay?

Nếu không là một niềm vui, hẳn cái sự xa lánh môn Sử phải là một nỗi buồn, một nỗi đau! Đau ít, đau nhiều thì vẫn là nỗi đau! Vậy thì, liệu có nên hoan hỷ trước một nỗi đau như thế?