Công bố các kết quả suy rộng mẫu của Tổng điều tra dân số và nhà ở 2009: Cơ hội "vàng" và thách thức

Đó là những thông tin từ Các kết quả suy rộng mẫu của cuộc Điều tra mẫu Tổng điều tra dân số và nhà ở (TĐT) năm 2009 vừa được Ban chỉ đạo Tổng điều tra dân số và nhà ở Trung ương công bố.

Quan ngại về tỉ số giới tính khi sinh

Đời sống người dân Việt Nam được cải thiện   Kết quả suy rộng mẫu cũng cho thấy, đời sống của người dân Việt Nam đã có sự cải thiện. Cứ 10.000 hộ thì mới có khoảng 5 hộ không có nhà (hoặc có nhà nhưng không đủ điều kiện tối thiểu). Trong số những hộ có nhà ở, tỉ trọng nhà kiên cố chiếm 47%, nhà bán kiên cố chiếm 37,8%. Về hình thức sở hữu nhà ở, tỉ trọng nhà riêng của hộ chiếm 93%. Diện tích ở bình quân đầu người là 18,6m2...

Báo cáo kết quả suy rộng mẫu của cuộc Tổng điều tra dân số và nhà ở cho thấy, mức sinh của Việt Nam tiếp tục giảm trong 10 năm qua. Tổng tỉ suất sinh duy trì dưới mức sinh thay thế, đạt 2,03 con sinh ra sống trên một phụ nữ. Tuy nhiên, vẫn có sự khác biệt về mức sinh giữa các vùng, miền. Khu vực thành thị là 1,80 con trên một phụ nữ, khu vực nông thôn là 2,15 (thấp nhất là khu vực Đông Nam Bộ: 1,69; cao nhất là khu vực Tây Nguyên: 2,65).

Theo kết quả suy rộng mẫu, tuổi kết hôn trung bình lần đầu của nam là 26,2 và của nữ là 22,8. So với kết quả điều tra năm 1999 thì tuổi kết hôn trung bình của nam tăng 1 tuổi trong khi tuổi này ở nữ không thay đổi. Theo Tổng cục Thống kê, cần có những phân tích sâu hơn để xác định những nhân tố góp phần tác động đến tuổi kết hôn của nam thanh niên.

Báo cáo chỉ rõ, tỉ số giới tính khi sinh của Việt Nam ở mức tương đối cao, đạt 111 bé trai/100 bé gái. Mặc dù con số này không có sự khác biệt lớn giữa thành thị và nông thôn nhưng số liệu cũng cho thấy, tỉ số này đặc biệt cao ở vùng Đồng bằng sông Hồng (115/100). Tỉ số giới tính khi sinh cao nhất là ở Hưng Yên với 131/100. Số liệu này cho thấy những quan ngại về tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh ở Việt Nam là có cơ sở.

So với cuộc TĐT 1999, tổng số người di cư trong nội tỉnh và giữa các tỉnh trong 5 năm trước thời điểm TĐT 2009 tăng lên đến 6,6 triệu người so với 4,5 triệu người năm 1999, chủ yếu là di cư giữa các tỉnh. Sự phát triển kinh tế của các đô thị, các khu công nghiệp và khu chế xuất góp phần làm tăng mức nhập cư.

Cần giải pháp đồng bộ cho “cơ cấu dân số vàng”

Tuy nhiên, nước ta cũng bắt đầu bước vào thời kỳ già hóa dân số. Chỉ số già hóa đã tăng từ 24,5% năm 1999 lên 35,9% năm 2009. Chỉ số này hiện nay cao hơn mức trung bình của khu vực Đông Nam Á (30%), tương đương với mức già hóa của Indonesia và Phillippines nhưng thấp hơn Singapore (85%) và Thái Lan (52%).

Bà Trần Thị Vân, Trợ lý Trưởng đại diện Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA) cho rằng, “cơ cấu dân số vàng” là một thời kỳ, cơ hội thuận lợi để phát triển kinh tế - xã hội. Vì vậy, ngay từ bây giờ, Chính phủ Việt Nam cần có các giải pháp phát triển đúng đắn và sử dụng nguồn lực hiệu quả để tận dụng cơ hội thuận lợi này. Bên cạnh đó, với cơ cấu dân số đang già đi, Việt Nam cần tăng cường các chính sách an sinh xã hội, chăm sóc và bảo vệ sức khỏe người dân.UNFPA cam kết sẽ tiếp tục hỗ trợ Việt Nam thực hiện các dự án nhằm nâng cao chất lượng dân số đáp ứng mục tiêu tăng trưởng kinh tế - xã hội.

Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê Nguyễn Đức Hòa cũng khẳng định, để tận dụng cơ hội “vàng” cho phát triển đất nước, cần triển khai mạnh mẽ các giải pháp đồng bộ chương trình đào tạo nhân lực; trong đó tập trung vào đào tạo nâng cao tay nghề cũng như các giải pháp tạo công ăn việc làm cho người lao động.