Công nhân công ty Bình An: Quắt quay chờ việc

> Công ty của nữ đại gia thủy sản nợ 1.200 tỷ đồng

Những ngày này, trụ sở Công ty Bình An và nhà máy vắng lặng vì ngừng sản xuất. Ảnh: Đỗ Hoàng

 

Loay hoay tìm việc mới

 

Nợ nần lên tới hơn 1.500 tỷ đồng, Công ty Bình An tạm thời đóng cửa, 5.000 công nhân rơi vào cảnh thất nghiệp… trong khi trước đó “đại gia thủy sản” Cần Thơ Phạm Thị Diệu Hiền – Tổng giám đốc Công ty Bình An vẫn tổ chức đám cưới rình rang cho “quý tử” bằng dàn siêu xe. Hiện bà Hiền đang ở Mỹ chữa bệnh ung thư, ủy quyền cho chồng giải quyết mọi công việc của công ty tại Việt Nam.

Hôm 24/3, chúng tôi tìm đến khu nhà trọ trên đường Nguyễn Viết Xuân (quận Bình Thủy, Cần Thơ) tìm công nhân Nguyễn Văn Thắng có thâm niên 4 năm làm việc tại Công ty Bình An. “Thắng theo bạn xuống Cần Thơ làm việc rồi, tối mịt nó mới về”, một phụ nữ có gương mặt khắc khổ hé cửa phòng trọ nhỏ hẹp trả lời.

 

Thắng, người Hương Khê (Hà Tĩnh), mới đón mẹ vào 3 tháng nay để chăm đứa con 1 năm tuổi. Vợ Thắng cũng làm nghề chế biến cá nhưng may mắn làm công ty khác nên công việc vẫn còn. “Phòng trọ gần 500.000đ/tháng, mỗi ngày 4 miệng ăn mất gần trăm bạc, con thằng Thắng còn nhỏ nuôi tốn kém hơn người lớn. Tôi vào được một tháng là nó mất việc ở Bình An. Nó phải chạy đôn chạy đáo khắp nơi, bạn bè rủ gì cũng làm miễn sao ngày kiếm hơn trăm bạc để sống, chờ công ty Bình An trả lương và đi làm trở lại. Thấy con loanh quanh chờ việc, nó sốt ruột mà tôi cũng xót xa”, mẹ Thắng rớm nước mắt.

Trong khi chờ Thắng kết thúc ngày làm tạm bợ kiếm cơm quay về để trò chuyện thêm, chúng tôi tranh thủ băng qua KCN Trà Nóc, nơi nhà máy Bình An to lớn nay vắng bóng công nhân. Ngồi chờ đò chạy, chúng tôi gặp Võ Châu Thanh (23 tuổi, nhà ở Phong Điền, Cần Thơ) là công nhân Bình An. Anh công nhân trẻ hết việc từ đầu tháng 2, từ đó đến nay phải làm việc lặt vặt để kiếm tiền cơm. “Mấy lúc hàng nhiều em làm được hơn 3 triệu đồng/tháng, ít thì cũng 1,5-2 triệu đồng/tháng. Bây giờ thì thua rồi anh ạ. Mấy hôm nay em đi lòng vòng chợ nhỏ gần đây có việc gì phụ vặt thì làm kiếm cơm, không có thì mì gói qua bữa”, Thanh than thở.

 

Có điều khó giải thích mà Thanh lấy làm bức xúc khi trò chuyện cùng chúng tôi, đó là nhiều công ty cùng ngành thủy sản nhưng không chịu thu nhận người lao động từng làm ở Bình An. “Em vừa phỏng vấn xin việc ở một công ty thủy sản gần Công ty Bình An. Người ta hỏi em trước đó làm ở đâu, em bảo làm ở Bình An thì người ta từ chối không nhận mà không giải thích lý do. Em gặp nhiều anh chị cùng cảnh như vậy lắm”, Thanh nói.

Câu chuyện với Thanh còn dang dở thì đò rời bến. Con đò to lớn chở được khoảng 50 xe gắn máy, trưa 24/3 chỉ chở chúng tôi và 5 hành khách khác. Tài công chạy đò Lâm Hoàng Sơn ngao ngán: “Hồi Công ty Bình An còn làm mạnh, 3-4 chiếc đò cỡ này chở không kịp, phải chạy miết từ 4-5h sáng đến 9-10h tối theo ca công nhân. Mấy tháng nay đò Cả Chôm-Xẻo Lá le hoe vài người, lỗ tiền dầu muốn đứt hơi. Nhà đò cũng đang thoi thóp chờ Bình An làm lại, chứ kiểu này còn kéo dài nữa chắc phải bán bớt đò quá”.

 

Sáng 24/3, công nhân đến nhà máy xem khi nào trả lương và đi làm lại.

 

Ấp thất nghiệp

Theo sự hướng dẫn của chính quyền địa phương, chúng tôi đến đình Cái Côn hỏi chuyện ông Tám Luốc, một nhân vật “dây mơ rễ má” với Công ty Bình An từ lâu. Ông Tám Luốc ở trong nhà nói vọng ra khi nghe chúng tôi hỏi: “Bình An hả, nhà tui có 10 đứa con làm công nhân Bình An, thất nghiệp hết rồi”.

Ông Tám cho biết: “Tui có 8 đứa con, 7 đứa con ruột làm ở Bình An, thêm dâu rể làm ở đó nữa là đủ chục. Giờ tụi nó đi tứ tán hết rồi”. “Đi đâu chú Tám?”, chúng tôi hỏi. Ông Tám cười như mếu: “Đi mần (làm) tạm kiếm tiền chứ đi đâu. Đứa đi nhổ cỏ, đứa đi vác lúa, đứa đào khoai, mấy thằng con trai có sức thì mua len (cái xẻng) đào đất mướn”. Ông Tám vừa dứt lời, một trung niên vác len vận áo, đội nón Bình An đi vào. “Thằng Khanh đi đào đất mướn kiếm tiền nuôi con về đó”, ông Tám giới thiệu con trai. Anh Nguyễn Ngọc Khanh, con ông Tám, vứt len xuống sân, chìa bàn tay phồng rộp: “Đào suốt ngày kiếm được 100.000đ cơm gạo qua ngày chứ hai vợ chồng đều chờ lương Bình An”. Nhà đông con nhưng ông Tám chẳng có đất làm ruộng, 10 người con thất nghiệp đành túa đi “đụng gì làm nấy”, tính theo công nhật (trả tiền hàng ngày) để mưu sinh tạm.

“Quanh cái ấp này tui viết đơn, đi chứng giấy cho cả 100 người vào làm ở Bình An, giờ tan nát đội hình cả”, ông Tám nói tiếp. Anh Khanh thuộc bộ phận tiếp nhận nguyên liệu cá, trầm tư: “Vợ chồng tui có 2 đứa con. Thu nhập hai vợ chồng ở Công ty Bình An trung bình cũng được 4-5 triệu đồng/tháng. Tuy không có dư nhưng cuộc sống khá ổn định. Mấy tháng nay thất nghiệp, tôi và anh em trong nhà chới với luôn”. Theo anh Khanh, cả ấp An Thạnh có khoảng 200 người làm công nhân Bình An, hiện cuộc sống đều khó trăm bề giống hệt như anh. Chiếc bàn dưới gốc mận dần kín chỗ, ngoài những người con ông Tám đi “cày” chờ lương Bình An về, còn nhiều công nhân khác xung quanh đến tham gia câu chuyện. Ai cũng chờ lương, chờ Bình An gọi làm trở lại.

Ở KCN Trà Nóc, ngoài nhà máy chế biến thủy sản, Công ty Bình An còn có nhà máy phụ phẩm, nhà máy sản xuất nước Collagen, nhà máy chế biến đông lạnh, Viện nghiên cứu, trung tâm nuôi trồng thủy sản… Tất cả đều đang ngưng hoặc hoạt động cầm chừng. Ước tính tổng số công nhân khoảng 5.000 người. Trong khi công nhân thất nghiệp vẫn đang dõi theo Bình An để chờ lương, chờ gọi vào làm trở lại thì thông tin từ đơn vị này đưa ra khiến hàng ngàn công nhân gia tăng hy vọng. Theo đó, ngày 2/4 sẽ “hồi sinh” cuộc sống công nhân bằng việc thực hiện hợp đồng gia công cho Nhật Bản trị giá 40 triệu USD.

Hy vọng thì vẫn là hy vọng, tuy nhiên, ngày 23/3, Chủ tịch UBND TP Cần Thơ Nguyễn Thanh Sơn đã nhận được báo cáo từ Tổ công tác nắm tình hình nợ nần Bình An. Theo đó, nợ của Bình An là 1.560 tỷ đồng, điều ấy khiến công nhân Bình An đang thất nghiệp thêm hoang mang.

 

Đỗ Bá - Hoàng Ẩn