Đại thắng Mùa xuân 1975: Từ nhà D67 đến Dinh Độc Lập

Khách tham quan trước những bức ảnh lịch sử. Ảnh: Lê Bảo

44 mùa xuân vẫn mang dư âm hào hùng

Kỷ niệm 44 năm ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30-4-1975 – 30/4/2019), ngày 25/4, tại khu vực Nhà và hầm D67 (thuộc di tích Hoàng thành Thăng Long), Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội tổ chức khai mạc triển lãm “Mùa xuân 1975: Từ Tổng Hành dinh đến Dinh Độc Lập” nhằm ôn lại truyền thống lịch sử đầy tự hào của quân dân ta trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, giới thiệu đến du khách về hai di tích tiêu biểu, từng là “bộ não” chỉ huy quan trọng nhất trong giai đoạn 1968-1975 của cuộc kháng chiến.

Tổng Hành dinh Quân đội nhân dân Việt Nam (nhà và hầm D67) là nơi làm việc của Quân ủy Trung ương và Bộ Tổng Tư lệnh Quân đội nhân dân Việt Nam. Từ Tổng Hành dinh, những mệnh lệnh chỉ đạo sáng suốt của Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương được gửi đến toàn quân, biến thành hành động cách mạng, thành sức mạnh đoàn kết, làm nên chiến thắng trên khắp các chiến trường. Về địa điểm Dinh Độc Lập, đây không chỉ là đầu não của Chính quyền Việt Nam Cộng hòa mà còn là nơi hội tụ của các đoàn quân giải phóng, trở thành điểm hẹn chiến thắng, nơi lá cờ Mặt trận dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam được kéo lên vào thời khắc 11h30 phút ngày 30/4/1975, ghi dấu ngày thắng lợi hoàn toàn của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Từ Tổng hành dinh đến Dinh Độc Lập còn là hành trình dài hơn 20 năm đấu tranh cho độc lập tự do, thống nhất đất nước; là cuộc kháng chiến gian khổ đã toàn thắng, Bắc - Nam sum họp một nhà, non sông thu về một mối. Thông qua 150 hình ảnh, tài liệu, hiện vật, triển lãm giới thiệu 3 chủ đề chính: Di tích nhà, hầm D67 - Dinh Độc lập; Mùa xuân 1975: Từ Tổng Hành dinh đến Dinh Độc lập; Hòa chung niềm vui chiến thắng tại Sài Gòn và Thủ đô Hà Nội vào thời khắc lịch sử ngày 30/4/1975.

Tại triển lãm, người dân được xem các tranh ảnh, hiện vật liên quan đến chiến thắng Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước như: Sưu tập con dấu, thẻ căn cước mà quân lính Việt Nam Cộng hòa đã vứt bỏ trên đường rút chạy trong Chiến dịch giải phóng Sài Gòn ngày 30/4/1975; cờ hiệu của Tổng thống Việt Nam Cộng hòa do bộ đội ta thu được trong Chiến dịch giải phóng Sài Gòn; mảnh vải dù của quân đội Việt Nam Cộng hòa do bộ đội ta thu được tại Đồng Xoài năm 1972…

Nơi ra những quyết sách lịch sử của vận mệnh đất nước

Theo tài liệu từ Hoàng thành Thăng Long (Hà Nội), Khu di sản Hoàng thành Thăng Long có bề dày lịch sử hơn 1000 năm, trải dài suốt từ thời vua Lý Thái Tổ đến thời đại Hồ Chí Minh. Đây là trung tâm của Cấm thành, Hoàng thành Thăng Long trải qua các triều đại Lý - Trần - Lê, là trị sở của Trấn Bắc thành thời Nguyễn, đồng thời là sở chỉ huy, tổng hành dinh của Bộ Quốc phòng Quân đội nhân dân Việt Nam trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Các di tích cách mạng trong khu di sản có một ý nghĩa vô cùng to lớn đối với việc giáo dục truyền thống cho nhân dân và thế hệ trẻ. Đặc biệt là di tích cách mạng nhà và hầm D67, nơi diễn ra những cuộc họp quan trọng của Bộ Chính trị và Quân ủy trung ương trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Nhà D67 được xây dựng năm 1967. Đó là tòa nhà một tầng, diện tích 604,41m2, nằm cách nhà Con Rồng 30m ở phía sau. Kết cấu móng, tường và mái bằng bê tông cốt thép nguyên khối mác 400. Tường ngoài dày 0,60m, tường ngăn dày 0,28m. Mái có 3 lớp. Trần dày 0,15m, ở giữa đệm cát dày 0,7- 1,15m, lớp trên dày 0,35m. Chính giữa là phòng họp của Bộ Chính trị và Quân ủy trung ương (rộng 76m2), bên cạnh là phòng nghỉ giải lao (rộng 37m2). Căn phòng nhỏ phía Đông là nơi làm việc của Đại tướng Võ Nguyên Giáp (rộng 35m2), Căn phòng nhỏ phía Tây là nơi làm việc của đại tướng Văn Tiến Dũng (35m2). Từ nhà D67 có 2 cầu thang nối thẳng xuồng hầm D67 (còn gọi là hầm Quân ủy Trung ương).

Di tích Nhà D67 gắn với hoạt động của Bộ Chính trị, Quân ủy Trung ương, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam. Nơi đây, từ tháng 9/1968 đến 30/4/1975, Bộ Chính trị Đảng Lao động Việt Nam (từ năm 1976 là Đảng Cộng sản Việt Nam), Quân ủy Trung ương và Bộ Tổng tư lệnh Quân đội nhân dân đã tập trung trí tuệ, đề ra các chủ trương chính sách chiến lược đúng đắn, sáng tạo đưa nhân dân ta đi tới thắng lợi cuối cùng của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Tháng 1/1971, Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương họp quyết định mở chiến dịch phản công tiêu diệt lớn quân địch ở khu vực đường 9 Nam Lào. Ngày 30/1/1974, Bộ Chính trị họp mở rộng bàn kế hoạch nắm bắt thời cơ, thúc đẩy phong trào cách mạng miền Nam.

Ngày 30/9/1974, Bộ Chính trị và Quân ủy trung ương tổ chức họp, nhất trí duyệt kế hoạch chiến lược cơ bản dự thảo lần thứ bảy do Bộ Tổng tham mưu chuẩn bị. Hội nghị nhấn mạnh yêu cầu phải có kế hoạch tạo thời cơ và đón thời cơ. Trong bất kỳ tình huống nào cũng không được để lỡ thời cơ khi thời cơ chiến lược xuất hiện. “Nếu thời cơ đến vào đầu hoặc cuối năm 1975 thì lập tức giải phóng miền nam trong năm 1975”. Tây Nguyên được chọn làm chiến trường chủ yếu trong cuộc Tổng tiến công lớn và rộng khắp năm 1975.

Đại tướng Lê Đức Anh và hồi ký oanh liệt về chiến thắng lịch sử 30/4/1975

Lê Bảo