Đánh thức tiềm năng phía đông Thủ đô theo hướng văn hóa, tâm linh, làng nghề và trải nghiệm

Gia Lâm là vùng đất giàu truyền thống lịch sử, văn hóa với hệ thống di tích, lễ hội và làng nghề đa dạng. Các giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể được bảo tồn qua nhiều thế hệ đã tạo nên bản sắc riêng của địa phương. Một số điểm đến tiêu biểu như khu di tích Đền – Chùa Bà Tấm, nhà thờ danh nhân Cao Bá Quát, làng nghề dát vàng bạc Kiêu Kỵ, làng nghề chế biến nông sản Thuận Quang, cùng với các không gian mới như công viên trung tâm, khu ẩm thực và các khu đô thị hiện đại đã bước đầu hình thành những điều kiện cần thiết cho phát triển du lịch… Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy việc khai thác các giá trị này vẫn còn phân tán, thiếu liên kết, chưa tạo thành sản phẩm du lịch có sức hút rõ nét.

Để tìm giải pháp phát triển du lịch Gia Lâm, tại hội nghị "Nâng cấp chất lượng dịch vụ và kết nối điểm đến du lịch xã Gia Lâm với các doanh nghiệp lữ hành trên địa bàn thành phố Hà Nội năm 2026", các chuyên gia đã chia sẻ nhiều kinh nghiệm để cụ thể hóa các nhiệm vụ, giải pháp phát triển du lịch Thủ đô trong giai đoạn mới; đồng thời tăng cường liên kết giữa địa phương với các doanh nghiệp lữ hành trong khai thác, xây dựng và quảng bá sản phẩm du lịch.

Tại hội nghị, Phó Giám đốc Sở Du lịch Hà Nội Trần Trung Hiếu nhấn mạnh vai trò của du lịch trong thúc đẩy tăng trưởng kinh tế - xã hội của Thủ đô và cho biết, trong bối cảnh toàn ngành đang nỗ lực thực hiện các mục tiêu tăng trưởng kinh tế, việc phát triển các điểm đến khu vực ngoại thành được xác định là nhiệm vụ then chốt.

Phó Giám đốc Sở Du lịch Hà Nội đánh giá, Gia Lâm là điểm đến giữ vai trò quan trọng trong không gian du lịch phía đông Thủ đô với hệ thống di tích lịch sử văn hóa phong phú, cùng với các làng nghề truyền thống đặc sắc và các không gian đô thị, ẩm thực, sinh thái mới.

"Đây là những điều kiện thuận lợi để Gia Lâm từng bước hình thành các sản phẩm du lịch đặc trưng theo hướng văn hóa, tâm linh, làng nghề và trải nghiệm; góp phần khẳng định hình ảnh một điểm đến thân thiện, giàu bản sắc và có sức hấp dẫn đối với du khách trong nước và quốc tế", ông Trần Trung Hiếu khẳng định.

Tuy nhiên, địa phương vẫn còn những "điểm nghẽn" cần sớm khắc phục như chất lượng dịch vụ chưa đồng đều, hạ tầng phục vụ du khách còn thiếu, sản phẩm du lịch chưa rõ nét và đặc biệt là sự kết nối với doanh nghiệp lữ hành còn hạn chế.

"Thông qua hội nghị, Sở Du lịch Hà Nội kỳ vọng Gia Lâm sẽ chuẩn hóa công tác quản lý điểm đến, xây dựng các chương trình tour cụ thể có thể đưa vào khai thác ngay; đồng thời từng bước định vị thương hiệu du lịch địa phương gắn với bản sắc văn hóa và sự năng động của một vùng ngoại đô đang phát triển", Phó Giám đốc Sở Du lịch Hà Nội nói.

Phó Chủ tịch UBND xã Gia Lâm Nguyễn Ngọc Dũng cho biết, từ khi chính thức hoạt động theo mô hình hành chính mới, Gia Lâm đang từng bước định hình hướng phát triển kinh tế - xã hội, trong đó du lịch được xác định là lĩnh vực giàu tiềm năng.

Với diện tích hơn 25km², dân số hơn 90.000 người và hệ thống hạ tầng giao thông đồng bộ như Quốc lộ 5, cao tốc Hà Nội - Hải Phòng, các tuyến vành đai, Gia Lâm có lợi thế lớn trong kết nối với khu vực nội đô và các tỉnh, thành phố lân cận.

Bên cạnh những lợi thế, lãnh đạo xã Gia Lâm cũng thẳng thắn nhìn nhận việc khai thác các giá trị này còn phân tán, thiếu liên kết, chưa tạo được sản phẩm du lịch có sức hút rõ rệt. Do đó, Gia Lâm xác định định hướng phát triển du lịch theo hướng bền vững, lấy trải nghiệm của du khách làm trung tâm; tập trung vào các dòng sản phẩm chủ đạo như du lịch văn hóa - tâm linh, du lịch làng nghề trải nghiệm và du lịch học đường.

Tại hội nghị, các đại biểu, chuyên gia và doanh nghiệp lữ hành đã tập trung trao đổi, đề xuất nhiều giải pháp thiết thực như: Nâng cao chất lượng dịch vụ và chuẩn hóa quản lý điểm đến; xây dựng sản phẩm du lịch đặc trưng gắn với di tích, làng nghề; thiết kế các chương trình tour, tuyến liên kết giữa Gia Lâm với khu vực nội đô và các điểm đến lân cận; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong quảng bá, xúc tiến du lịch.

PGS.TS Dương Văn Sáu - nguyên Trưởng khoa Văn hóa Du lịch, Trường Đại học Văn hóa cho rằng giải pháp cốt lõi để phát triển du lịch bền vững tại Gia Lâm là đánh giá lại thực trạng và phân loại rõ các loại hình dịch vụ. Việc khảo sát cần thực hiện kỹ lưỡng, thông qua trao đổi trực tiếp với người dân và du khách để hiểu nhu cầu, từ đó xây dựng sản phẩm phù hợp, hiệu quả.

Ông cũng nhấn mạnh phát triển du lịch phải dựa trên giá trị cốt lõi của từng điểm đến, như khu Phù Đổng cần lấy yếu tố lịch sử – tâm linh làm trung tâm và có kế hoạch riêng cho từng khu vực. Đồng thời, cần tăng cường phối hợp giữa chính quyền, doanh nghiệp và cộng đồng để vừa phát triển kinh tế vừa bảo tồn văn hóa và cảnh quan.

Trong định hướng phát triển thời gian tới, Gia Lâm tập trung xây dựng các sản phẩm du lịch theo hướng tích hợp và liên kết. Du lịch văn hóa – tâm linh sẽ tiếp tục được xác định là trục chính, gắn với việc nâng cao chất lượng không gian di tích, chuẩn hóa các hoạt động lễ hội, tăng cường yếu tố trải nghiệm và tính giáo dục. Đồng thời, địa phương chú trọng phát triển du lịch làng nghề theo hướng mở, để du khách không chỉ tham quan mà còn trực tiếp tham gia vào các công đoạn sản xuất, qua đó cảm nhận rõ hơn giá trị của lao động thủ công và truyền thống văn hóa địa phương.

Bên cạnh đó, Gia Lâm định hướng phát triển du lịch học đường, du lịch trải nghiệm dành cho học sinh, sinh viên gắn với giáo dục lịch sử, văn hóa và kỹ năng sống; đồng thời khai thác các không gian đô thị mới, công viên, khu dịch vụ, ẩm thực để tạo thêm điểm đến hấp dẫn, góp phần kéo dài thời gian lưu trú và tăng mức chi tiêu của du khách. Mục tiêu không chỉ là thu hút khách đến tham quan mà hướng tới việc hình thành những hành trình trải nghiệm có chiều sâu, có cảm xúc và có khả năng quay trở lại.