Đầu năm học 2019 - 2020: Vẫn gian nan chuyện chống “lạm thu”

Đầu năm học mới, phụ huynh luôn ám ảnh bởi các khoản “lạm thu” tiền trường. (Ảnh chỉ mang tính chất minh họa). Ảnh: Q.Anh

Hà Nội: 5 khoản không được thu từ phụ huynh

Nhằm quản lý hoạt động thu chi tiền trường, cũng như ngăn ngừa tình trạng "lạm thu" trong các cơ sở giáo dục trên địa bàn, Sở GD&ĐT Hà Nội cho biết, vừa ban hành hướng dẫn tăng cường công tác quản lý thu chi năm học 2019 - 2020 với một số nội dung. Cụ thể, đối với học phí và các khoản thu khác tại cơ sở giáo dục công lập được thực hiện theo Nghị quyết số 06/2019/NQ-HĐND của thành phố. Ngoài thu học phí, nhà trường còn có các khoản thu hộ như: Bảo hiểm thân thể, bảo hiểm y tế, quỹ đoàn, đội. Riêng khoản tiền ăn, đồng phục là khoản thỏa thuận, thống nhất giữa nhà trường và phụ huynh.

Theo đó, vào dịp đầu năm học, ngành GD&ĐT Hà Nội công bố các khoản thu khác, cũng như quy định rõ mức trần của các khoản thu đối với các trường công lập, cụ thể như: Tiền nước uống, tiền phục vụ bán trú (mầm non, tiểu học, THCS), tiền học 2 buổi/ngày (tiểu học, THCS), tiền học phẩm (mầm non), tiền học thêm (cấp THCS, THPT). Riêng đồng phục học sinh sẽ theo nguyên tắc thỏa thuận, thống nhất giữa phụ huynh và nhà trường.

Sở GD&ĐT Hà Nội quy định, đối với kinh phí hoạt động của Ban Đại diện cha mẹ học sinh thực hiện theo quy định tại Điều 10 Thông tư 55/2011/TT-BGDĐT của Bộ GD&ĐT, Ban Đại diện cha mẹ học sinh không được thu các khoản: Bảo vệ cơ sở vật chất của nhà trường, bảo đảm an ninh nhà trường; trông coi phương tiện của học sinh; vệ sinh lớp học, vệ sinh trường; khen thưởng cán bộ, giáo viên; mua sắm máy móc, trang thiết bị, đồ dùng dạy học cho trường, lớp học hoặc cho cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên nhà trường; sửa chữa, nâng cấp, xây dựng mới các công trình của nhà trường.

Sở GD&ĐT Hà Nội cho biết, đầu năm học 2019 - 2020 sẽ tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra tình hình thu chi đầu năm học tại các cơ sở giáo dục, kịp thời chấn chỉnh tình trạng lạm thu hoặc thu các khoản trái quy định. Công bố số điện thoại "đường dây nóng" để người học, cha mẹ người học và nhân dân kịp thời phản ánh các hiện tượng thu chi không đúng quy định.

TP.HCM: Ban hành khung các khoản thu

Theo quy định của Sở GD&ĐT TP HCM, ngay từ đầu năm học, các đơn vị phải thỏa thuận thống nhất chủ trương với phụ huynh để có cơ sở lựa chọn và quyết định các hình thức tổ chức hoạt động giáo dục. Sở cũng đã ban hành khung thu quy định (không được thu quá khung) bao gồm 6 khoản: Tiền tổ chức dạy học 2 buổi/ngày (tính theo tháng) cấp tiểu học 150.000đ, cấp THCS 200.000đ, cấp THPT 300.000đ; tổ chức phục vụ và quản lý bán trú (tháng): mầm non 400.000đ, phổ thông 250.000đ; tiền vệ sinh bán trú (tháng): Các cấp chung mức 50.000đ; thiết bị, vật dụng phục vụ bán trú (năm): Mầm non 450.000đ; phổ thông 200.000đ; tiền chi trả hợp đồng nhân viên nuôi dưỡng theo Nghị quyết 04/2017/NQ-HĐND: Mầm non 40.000đ.

Sở GD&ĐT TP HCM cho biết, các đơn vị chủ động xây dựng dự toán thu đảm bảo nguyên tắc thu đúng mục đích, công khai kế hoạch thu - chi của từng khoản đến phụ huynh trước khi thu; thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế theo quy định, phần còn lại bù đắp các chi phí. Sở còn quy định, tất cả các khoản thu phải được thống nhất với phụ huynh trước khi thực hiện, khi thu phải có hóa đơn, không tổ chức thu gộp nhiều khoản cùng một thời điểm. Sở cũng đề nghị các đơn vị đẩy mạnh công tác thanh toán không dùng tiền mặt, tổ chức thu và quản lý các khoản thu thông qua phần mềm "quản lý các nguồn thu trực tuyến" đã được triển khai.

Theo ghi nhận, tại nhiều địa phương cũng ban hành các quy định về các khoản thu tiền trường. Cụ thể tại Nghệ An, năm học 2019 - 2020, các trường học trên địa bàn tỉnh sẽ thực hiện 3 khoản thu bắt buộc gồm: Học phí, dịch vụ trông giữ xe tại các trường học, bảo hiểm y tế học sinh. Ngoài ra, các khoản thu theo thỏa thuận trên nguyên tắc đúng các văn bản hướng dẫn, công khai và đúng mục đích sử dụng.

Sở GD&ĐT tỉnh Hòa Bình cũng chỉ đạo các trường học trên địa bàn chỉ được thu các khoản thu theo quy định. Sở cũng công bố số điện thoại đường dây nóng để người học, cha mẹ người học và nhân dân kịp thời phản ánh các hiện tượng thu chi không đúng quy định.

Trên thực tế, dù Bộ GD&ĐT, ngành GD&ĐT các địa phương đã ra nhiều quy định để hạn chế lạm thu, song hàng năm vẫn có những nơi xảy ra các vụ vi phạm, thậm chí không ít hiệu trưởng bị kỷ luật, thậm chí khởi tố vì vi phạm thu chi tiền trường. Theo PGS. TS Trần Xuân Nhĩ - nguyên Thứ trưởng Bộ GD&ĐT: "Tình trạng lạm thu có nhiều nguyên nhân, nhưng thực tế có thể hạn chế được, ngay bản thân phụ huynh, vì một số lý do mà chấp nhận đóng tiền, dù biết là sai nhưng không lên tiếng ngăn chặn. Nên để xóa dứt điểm tình trạng lạm thu, trước hết phải minh bạch hoạt động thu, chi tiền trường. Xã hội hóa là chủ trương tốt, nhưng không thể làm tùy tiện và bắt ép… Do đó, cần có những hình thức kỷ luật thật nghiêm với những cá nhân vi phạm".

Hà Nội: Lập “đường dây nóng” tiếp nhận phản ánh lạm thu đầu năm học

Quang Anh