Đầu năm trĩu nặng nỗi lòng “Nam tiến”

Sau khi về quê ăn Tết xong, giờ là thời điểm người lao động phổ thông lại lên đường vào Nam làm thuê kiếm sống. Một sự khởi đầu với nhiều tâm trạng khác nhau.

 

 

Nhiều người đổ xô đến các điểm bán vé xe chất lượng cao ở các điểm bán vé mua vé xe đi ngay trong ngày hoặc ngày 23/2 (mùng 10 Tết) nhưng đành ra về tay trắng vì các nhân viên bán vé đều trả lời: "Hết vé!". Thậm chí khi hỏi mua vé mà các hãng xe chất lượng cao tăng cường thêm trong những ngày sau Tết cũng... hết sạch. Anh Phạm Xuân Nghĩa, ở xã Nghi Thiết, Nghi Lộc, Nghệ An, vẻ mặt thất vọng nói: "Chịu chết, hỏi đâu cũng không có. Thôi thì đành phải ra đường lộ đón xe ngoài".

 

Hàng nghìn người đứng dọc quốc lộ 1A mòn mỏi đón xe vào Nam (Ảnh chụp tại Còng, Tĩnh Gia, Thanh Hóa).

 

Việc tìm xe khách vào Nam lại càng thêm căng thẳng do số hành khách tiếp tục tăng cao. Không mua được vé, nên hàng ngàn hành khách lại đổ ra quốc lộ (QL) 1A chờ chực đón xe vào Nam.

 

Dù mồng 7 Tết được xem là ngày xấu, không phù hợp để xuất hành, đi xa (chớ đi mùng bảy, chớ về hai ba), nhiều người đã cố ý chọn ngày này để đón tàu, xe cho dễ nhưng cuối cùng vẫn mệt nhoài vì đợi chờ dài cổ và chen chúc nhau...

 

Rất dễ dàng để thấy những người dân đứng hai bên đường vật vạ chờ xe tại các điểm ngã ba, ngã tư. Chị Nguyễn Thị Đông (trú phường Lê Mao, TPVinh, làm công nhân tại tỉnh Bình Dương) lắc đầu: "Tôi chờ xe từ cách đây cả buổi sáng nhưng vẫn chưa đi được vì lúc thì gặp xe quá đông lúc thì gặp nhà xe hét giá quá cao...". "Đi người" đã khó, đi "hành lý" càng khó hơn. Một số người dân mang theo hành lý lỉnh kình phải chờ mòn mỏi ven đường vì không đón được xe. Trong cái lạnh run của một ngày "xấu trời", hàng nghìn người dân vẫn dắt díu nhau hướng ra QL 1A để bắt xe vào Nam. Khó có thể kể hết những gian truân nhọc nhằn của họ trong những thời khắc như thế này.

 

Tình hình căng thẳng tàu xe vào Nam tại các tỉnh miền Trung trong mấy ngày đầu năm mới rất căng thẳng, hàng ngàn người đang phải tiếp tục nhọc nhằn tìm xe vào Nam.

 

Các nhà xe vẫn hờ hững mặc cho khác vẫy đến mỏi cả tay.

 

 

Các khu công nghiệp ở Đồng Nai, TP Hồ Chí Minh(TP HCM), Bình Dương hay các đồn điền cà phê ở Plây Cu không bao giờ đủ lao động phổ thông. Vì vậy mà từ nhiều năm nay những nơi đó trở thành "miền đất hứa", luôn là nơi giải quyết việc làm tạm thời cho không biết bao nhiêu lao động ở nông thôn miền trung.

 

Anh Hồ Sỹ Thiên quê ở Quỳnh Lưu, Nghệ An, tuy tuổi đời chưa đến 30 nhưng đã có "thâm niên" 10 năm làm thuê ở TP HCM. Về quê hôm 27 tết, mồng 6 tết Thiên đã lại lên đường vào nam. Thiên tâm sự: "Ở nhà, có 3 sào ruộng, để bố mẹ làm, mình sức dài vai rộng vào nam phụ hồ kiếm sống. Cứ ở nhà, có sức mà không có việc để làm, ngồi nhìn nhau mà chết đói". Sau khi tốt nghiệp cấp III, Thiên không thi đại học mà vào TP HCM làm đủ thứ nghề, từ phụ hồ, làm mộc, rải dây điện cho đến bảo vệ...

 

Thiên bảo: "Cứ vào Nam là có việc. Việc nhiều lắm. Không phải lăn tăn chuyện việc làm, miễn là công việc dùng sức lực. Không làm việc này thì việc khác". Thiên cho biết thêm rằng mỗi làng ở quê anh đều có nhà người quen ở trong đó. Ăn Tết xong bắt ô tô vào ở nhà người quen rồi mới tính chuyện xin việc. Vì thế cho nên ai vào sớm thường chọn được công việc ngon lành đúng với sở trường của mình. Tuy muốn vào sớm nhưng Thiên cũng mãi đến trưa mồng 6 mới bắt được xe mặc dù đã lên đường đón xe từ ngày hôm trước.

 

Ở các vùng nông thôn miền Trung, ăn Tết xong, lên đường đi làm thuê mà chưa biết sẽ làm gì ở đâu như trường hợp của Thiên là khá phổ biến.

 

Chị Nguyễn Thị Hiên (quê ở Tĩnh Gia, Thanh Hóa) trước Tết làm cho công ty giày da xuất khẩu, rồi mất việc. Chị rầu rĩ: "Làm giầy da đã 4 năm, 3 lần trước đến ngày về quê ăn Tết là háo hức chuẩn bị từ mấy tháng trước. Rồi hẹn hò với mấy chị em cùng làng mua vé về chung cho vui. Không khí được về quê thật rôm rả. Năm nay thì ngược lại, bị chấm dứt hợp đồng. Lần này vào xin làm việc khác. Đi là cứ đi thế thôi chứ cũng hoang mang lắm".

 

Chị ngậm ngùi: "Về mà chẳng biết ra Tết vào đó kiếm được việc không nên tôi thấy nản lắm! Nhưng mặc kệ, cứ đi đã rồi tính sau. Việc gì cũng làm. Ở quê thì biết làm gì? Giàu nhà quê không bằng ngồi lê thành  phố!?".

 

Cùng quê với chị Hiên,  anh Nguyễn Văn Hùng đã về quê trước đó cả tháng để chịu tang mẹ. Anh Hùng cho biết: "Suy đi tính lại, tốt hơn hết là quay lại TP HCM kiếm việc gì đó chứ ở nhà cấy mấy sào ruộng cũng vất vả như nhau nhưng ít tiền hơn". Do vậy mà trong khi dân làng đang vui vẻ ăn Tết, anh Hùng đã ba lô lên đường vào Nam. "Nếu thấy tình hình khả quan thì trụ lại, còn không thì kiếm tiền đủ đi xe đò về quê tiếp tục làm... nông dân", anh nói với vẻ dửng dưng, bất cần nhưng đầy  chua chát. Cũng như bao người khác,  anh Hùng vào nam mấy năm nay để mong thoát khổ, thoát nghèo. Tha hương bao nhiêu năm mới có dịp trở về thăm quê, không mấy bữa lại cất bước lên đường.

 

Vợ chồng anh Cường (quê Nghệ An) có một con gái 3 tuổi nhưng phải gửi về quê cho ông bà nuôi giúp vì chi phí gửi trẻ trong đó quá cao. Tết đến, vợ chồng về quê, thăm ông bà, chơi với con được tuần lễ lại khăn gói lên đường.

 

Không chỉ chị Hiên, anh Hùng, vợ chồng anh Cường, mà rất nhiều công nhân khác ba lô đứng dọc đường quốc lộ 1A đã quyết định trở "đi Nam làm thuê" kiếm sống cho dù... chưa biết làm gì!

 

Dòng người “Nam tiến” tại các ngã ba, ngã tư (ảnh chụp tại huyện Quỳnh Lưu, Nghệ An).

 

 

Một toán thanh niên phải đến hàng trăm người đứng chờ xe ở ngã tư Còng, huyện Tĩnh Gia, Thanh Hóa. Chen lấn trong đám đông đó là vợ chồng cùng còn gái anh Hồ Đình Thường cũng chực để đón xe vào Bình Dương. Đây là một trong những lần về Tết hiếm hoi trong suốt 13 năm sau ngày anh lặn lội vào Bình Dương làm nghề nặn gốm sứ. Mấy năm đầu, Thường còn chịu khó về quê ăn Tết, nhưng sau khi gặp chị Hoa (quê ở Nam Đàn, Nghệ An) rồi lập gia đình, sinh con đẻ cái, đây là lần về quê ăn Tết sau 7 năm trời đón xuân ở nơi đất khách quê người.

 

Anh Thường cho biết: "Lâu lắm rồi mới về quê ăn Tết, về cho con biết ông bà, biết quê hương. Lần này ra đi không biết khi nào để có cơ hội quay trở lại. Tuy rất muốn ăn tết ở quê nhà nhưng gần 1.500 km, đèo bòng vợ con đi đi về về được có mấy ngày đâu có dễ".

 

Anh Thường tính, mỗi tháng lương công nhân nặn gốm của hai vợ chồng được 3,5 triệu đồng, trừ tiền thuê nhà, chợ búa và những thứ cần thiết chi tiêu thì tằn tiện lắm mới góp được 500.000 đồng để dành. Số tiền đó để phòng chi trả cho những lúc cần thiết, đau ốm vặt vãnh. Hơn 10 năm làm lụng nơi đất khách quê người, anh gom góp chỉ sắm được chiếc xe Honda Wave Alpha. "Ra đi mà lòng rối bời, bố mẹ đã già không biết thế nào, lỡ có chuyện gì chạy về thì quá khổ. Nhưng vì manh cơm tấm áo đành phải ra đi" -  anh Thường tâm sự.

 

Cũng trong đám đông đó, chúng tôi gặp Hướng, quê Tĩnh Gia, Thanh Hóa, công nhân của Công ty Canon ở Đồng Nai, đang thẫn thờ chờ xe của công ty đón vào. Tuy "sướng" hơn hàng trăm người khác khi có xe công ty đón vào tận nơi làm việc nhưng trước giờ phút rời xa quê hương, cô gái mới 23 tuổi đời này lòng không khỏi trĩu nặng những lo âu: "Năm nay, lịch nghỉ Tết được dài dài em mới về quê với bố mẹ được. Chứ như năm ngoái nghỉ có 4 ngày, nội quy thì gắt gao, đành chịu. Công việc khá ổn định nhưng xa quá thế này, nhiều khi em thấy buồn lắm khi trông cho có ngày về quả thật khó. Ngày trước quyết định vào làm rồi, thôi thì đành chấp nhận. Nếu bỏ việc chắc gì đã kiếm được chỗ làm tốt hơn". Vừa nói Hướng không khỏi thấy lòng ngậm ngùi, khi biết rằng ra đi khó định được ngày về thăm quê.

 

Hướng kể, các Tết trước vì được nghỉ có 4 ngày, tính đi tính lại thời gian đi lại trên đường dài hơn thời gian ở nhà nên chị quyết định ở lại làm thêm. Đón cái Tết thui thủi một mình ở phòng trọ, Hướng nhớ lại "Buồn lắm! Quyết tâm năm nay phải về. Giờ về rồi, đến ngày đi, chưa đi mà đã thấy nhớ nhà rồi".