Đẩy mạnh sự tham gia của phụ nữ, người khuyết tật trong lĩnh vực logistics

Thúc đẩy phát triển giáo dục nghề nghiệp gắn với tạo cơ hội và tiếp cận bình đẳng, công bằng cho tất cả mọi người có nghề nghiệp và việc làm, cải thiện điều kiện sống, góp phần đa dạng hóa lực lượng lao động, đáp ứng nhu cầu về kỹ năng và sự hòa nhập xã hội, kinh tế, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực giáo dục nghề nghiệp nói chung và trong lĩnh vực đào tạo nghề logistics nói riêng đang là vấn đề rất được quan tâm.

Thực tiễn cho thấy số lượng người học vào các logistics tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp ngày càng tăng. Ông Lâm Văn Quản, Chủ tịch Hội giáo dục nghề nghiệp TP. Hồ Chí Minh, thành viên nhóm nghiên cứu về sự tham gia của phụ nữ, người khuyết tật và hòa nhập xã hội (GEDSI) trong giáo dục nghề nghiệp lĩnh vực logistics do Quỹ Hỗ trợ Cựu sinh viên Australia thuộc Chương trình Aus4Skills ở Việt Nam điều phối cho biết:

"Kết quả khảo sát cho thấy, số lượng người học vào các ngành logistics trong những năm gần đây tăng cao, đặc biệt là tại các trường đang là đối tác "Dự án thúc đẩy sự tham gia của doanh nghiệp ngành Logistics với giáo dục nghề nghiệp tại Việt Nam" do Chính phủ Úc tài trợ (Chương trình Aus4Skills). Trong đó, tỉ lệ người học là nữ (đặc biệt là các ngành về kinh doanh, quản trị, quản lý, bán hàng, hành chính về logistics, marketing, thương mại điện tử...chiếm khoảng trên 55% số người học), người học từ khu vực vùng nông thôn, miền núi chiếm tỉ lệ ngày một tăng. Khoảng trên 85% có việc làm sau 6 tháng tốt nghiệp. Lao động nữ chiếm tỉ lệ ngày càng cao trong các doanh nghiệp và tập trung nhiều ở các vị trí dịch vụ hỗ trợ, kinh doanh thương mại điện tử, hành chính…".

Ông Hoàng Thái Sơn, Trưởng nhóm nghiên cứu về GEDSI (hiện đang công tác tại Cục Quản lý và chất lượng - Bộ Giáo dục và Đào tạo) cho rằng, một trong những lý do quan trọng dẫn đến sự gia tăng người học ở trên là vấn đề về GEDSI liên quan giáo dục nghề nghiệp đã được đề cập trong nhiều văn bản chỉ đạo của Đảng và các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan, đặc biệt được thể hiện khá rõ trong Luật Giáo dục nghề nghiệp.

Đồng thời, nội dung về GEDSI còn được lồng ghép trong các chiến lược, chương trình, dự án về phát triển kinh tế - xã hội quốc gia liên quan đến giáo dục nghề nghiệp và được các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, doanh nghiệp và các tổ chức cá nhân có liên quan thực hiện khá tốt, điều cho thấy các chính sách này đã tiếp cận tới các đối tượng bao gồm phụ nữ, người khuyết tật và các đối tượng thiệt thòi khác, tạo cơ hội cho họ tiếp cận với giáo dục nghề nghiệp, lao động và việc làm, góp phần tạo nên sự chuyển biến tích cực trong cơ cấu lao động, tăng thu nhập, cải thiện đời sống, xóa đói, giảm nghèo và phát triển bền vững.

Theo ông Hoàng Thái Sơn, một lý do rất quan trọng nữa là hiện nay có nhiều chương trình giáo dục nghề nghiệp được thiết kế mở, gắn với yêu cầu của doanh nghiệp, có lồng ghép các yếu tố bình đẳng giới, người khuyết tật và hòa nhập xã hội và được triển khai linh hoạt, cơ sở vật chất và môi trường học tập được cải thiện phù hợp với nhu cầu và khả năng từng nhóm đối tượng. Đồng thời, chất lượng đào tạo ngày càng cao và sự phát triển nhanh và đòi hỏi nhu cầu nhân lực của lĩnh vực logistics đã giúp người học có nhiều cơ hội việc làm và cải thiện thu nhập hơn. Bên cạnh đó, quan niệm và nhận thức của xã hội, công tác truyền thông, tư vấn hướng nghiệp đã và đang làm thay đổi về sự công nhận vai trò, khả năng và sự đóng góp của phụ nữ, người khuyết tật và các đối tượng thiệt thòi yếu thế trong sự đa dạng ngành, nghề và vị trí việc làm trong lĩnh vực logistics, làm cho các đối tượng này bắt đầu nhận thấy môi trường học tập phù hợp hơn, nhiều cơ hội nghề nghiệp và việc làm bền vững hơn trong lĩnh vực logistics.

Bạn Nguyễn Ngọc Yến Phương, sinh viên lớp cao đẳng 22CDLG01, ngành Logistics, Khoa Kinh tế, Trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật TP. Hồ Chí Minh cho biết: "Khi học phổ thông, em không nghĩ mình sẽ học ngành logistics vì lúc đó em chỉ nghĩ đây là ngành đòi hỏi nhiều sức khỏe, chỉ dành cho nam giới. Nhưng sau khi được tư vấn tuyển sinh của các thầy cô từ các trường cao đẳng, em được biết logistics là một lĩnh vực rất rộng, có nhiều ngành, nghề và vị trí việc làm phù hợp với phái nữ bọn em như: Logistics; Hành chính logistics; Thương mại điện tử; Quản lý giao nhận hàng hóa; Quản lý vận tải và dịch vụ logistics…và sau khi cân nhắc, em quyết định chọn học ngành Logistics của Trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật TP. Hồ Chí Minh. Sau thời gian được học tập tại trường, em nhận thấy đây là ngành học và môi trường học phù hợp với em, bên cạnh học tại trường thì chúng em còn được đi kiến tập, thực tập tại doanh nghiệp để làm quen với thực tế, em thấy lựa chọn của mình là đúng đắn".

Bên cạnh kết quả đã đạt được, PGS.TS. Bùi Văn Hưng, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Kỹ nghệ II cũng chỉ ra một số hạn chế trong kết quả khảo sát là sự tham gia của phụ nữ, người khuyết tật trong một số ngành, nghề về logistics trong giáo dục nghề nghiệp và trong doanh nghiệp vẫn còn thấp, đặc biệt là trong các ngành được coi là "ngành của nam giới" như xếp dỡ cơ giới tổng hợp, quản lý kinh doanh vận tải và các ngành nghề khác liên quan đến lĩnh điều khiển phương tiện, thiết bị; khai thác, kỹ thuật, bốc xếp; an ninh, an toàn và kỹ thuật trong lĩnh vực logistics. Tỉ lệ người học là người khuyết tật tham gia học hòa nhập các ngành về logistics còn ít, đây cũng là một vấn đề đáng được quan tâm cần xem xét trong việc đào tạo nghề cho người khuyết tật gắn với việc làm bền vững để người khuyết tật có thể hòa nhập, làm việc trong thị trường lao động nói chung và lĩnh vực logistics nói riêng.

Để tăng cường hơn nữa sự tham gia của phụ nữ, người khuyết tật và hòa nhập xã hội trong giáo dục nghề nghiệp lĩnh vực logistics. PGS.TS. Bùi Văn Hưng cho rằng, cần phải thực hiện nhiều giải pháp đồng bộ. Trong đó, các giải pháp quan trọng nhất là phải thực hiện tốt các chính sách của Nhà nước về GEDSI trong giáo dục nghề nghiệp, đẩy mạnh công tác truyền thông, hướng nghiệp, đào tạo phải đáp ứng thị trường lao động và việc làm, cải thiện cơ sở vật chất, môi trường học tập, các điều kiện sinh hoạt, làm việc nhằm tạo điều kiện, động viên, khích lệ phụ nữ, người khuyết tật và đối tượng thiệt thòi tham gia hơn nữa vào lĩnh vực logistics, góp phần tạo nên sự chuyển biến tích cực trong bình đẳng giới, người khuyết tật và hòa nhập xã hội trong giáo dục nghề nghiệp.

Đồng tình với ý kiến trên, ông Chu Văn Vượng, Giám đốc nhân sự, Công ty Cổ phần Thống nhất Hà Nội cho rằng: "Để tăng cường hơn nữa sự tham gia của phụ nữ, người khuyết tật và hòa nhập xã hội trong giáo dục nghề nghiệp lĩnh vực logistics cần phải có sự phối hợp chặt chẽ, tin cậy lẫn nhau giữa nhà trường và doanh nghiệp trên cơ sở gắn quyền lợi với trách nhiệm xã hội của mỗi bên trong đào tạo và sử dụng lao động. Ví dụ, các bên cùng nhau xây dựng các quỹ hỗ trợ sinh viên vượt khó trong học tập, chia sẻ thông tin bao gồm thông tin về đào tạo, yêu cầu yêu cầu về sức khỏe, kiến thức, kỹ năng, thời gian và môi trường làm việc ở từng vị trí việc làm trong sự đa dạng các ngành, nghề của lĩnh vực logistisc. Từ đó, các bên cùng nhau phối hợp trong công tác truyền thông, tư vấn tuyển sinh, đào tạo, giới thiệu việc làm và tuyển dụng được lao động phù hợp bao gồm phụ nữ, người khuyết tật và các đối tượng thiệt thòi khác".

Bà Phạm Ngọc Diễm, Phó Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Kinh tế Kỹ thuật TP. Hồ Chí Minh bổ sung thêm: "Một trong những yếu tố quan trọng để bảo đảm sự tham gia của phụ nữ, người khuyết tật trong giáo dục nghề nghiệp là cần có môi trường học tập và lao động thân thiện với phụ nữ và người khuyết tật, bao gồm môi trường vật chất như: lối đi, thang máy, buồng thay đồ, nhà vệ sinh, thời giờ nghỉ ngơi, làm việc, nghỉ thai sản phù hợp với phụ nữ và người khuyết tật và môi trường tinh thần như: Mọi người được cảm thấy được đối xử bình đẳng, công bằng, không có sự kỳ thị, phân biệt đối xử để họ cảm thấy yên tâm, tự tin với môi trường học tập và lao động".