Đề Văn thi lớp 10 Hà Nội xoá bỏ định hướng văn mẫu, thí sinh dễ đạt 7 điểm

Học sinh Hà Nội vừa hoàn thành bài thi môn Ngữ văn vào lớp 10 năm 2025 . Đề thi năm nay được đánh giá đã xoá bỏ hoàn toàn định hướng văn mẫu, khơi gợi nhiều cảm xúc của học sinh.

Cô Nguyễn Thị Thu Thảo, Tổ trưởng tổ Xã hội của Trường THCS Tô Vĩnh Diện (quận Đống Đa, Hà Nội) nhận xét, đề thi môn Văn thi lớp 10 Hà Nội năm 2025 đảm bảo đúng định hướng phát triển năng lực theo Chương trình Phổ thông 2018.

Theo đó, đề chú trọng đến đánh giá các năng lực chung và năng lực đặc thù của môn Ngữ văn. “Đề thi đã xóa bỏ hoàn toàn định hướng bài văn mẫu hay đoạn văn mẫu. Học sinh được thể hiện đúng năng lực cá nhân của mình. Đề thi có tính chất phân loại học sinh rõ rệt”, cô Thảo nói.

Theo cô Thảo, đề thi gồm 2 phần (Phần 1: Đọc hiểu - 4 điểm; Phần 2: Viết - 6 điểm) theo đúng dạng đề minh họa của Sở GD-ĐT đã công bố nên học sinh không bị bất ngờ. Ngữ liệu lựa chọn trong đề là bài thơ Hạnh phúc của nhà thơ Giang Nam. Đây là một bài thơ hay, dễ khơi gợi cảm xúc cho người đọc. Phần Đọc hiểu có định hướng rõ rệt các mức độ tư duy từ nhận biết đến thông hiểu. Từ câu 1 đến câu 3 là những câu hỏi về đặc trưng thể loại, đọc hiểu nội dung và cảm thụ.

Những câu hỏi này mang tính chất phân loại, nếu học sinh nắm chắc kỹ năng và có năng lực cảm thụ tốt thì sẽ trả lời rất hay. Đề cũng có tính chất gợi mở, liên hệ đời sống hay và phù hợp với tư duy, tâm lý của học sinh tuổi 15 ở câu 5. Qua đó giáo dục các em biết rung động, lòng trắc ẩn và biết ơn, trân trọng. Điều này đang rất cần trong giới trẻ. Ngoài ra, câu hỏi không gò bó trong những nội dung nhất định mà học sinh thoải mái trả lời, bày tỏ theo nhận định cá nhân, miễn sao chân thành và lan tỏa được cảm xúc.

Phần Viết 6 điểm là những câu hỏi về kĩ năng quen thuộc. Phân tích đoạn thơ là kỹ năng học sinh đã được luyện tập rất kỹ. Vấn đề nghị luận xã hội đặt ra trong đề thi cũng rất gần gũi, học sinh viết thoải mái và không bị gò bó, khuôn mẫu hay khẩu hiệu hô hào.

Cô giáo Dương Thuỳ Linh, Tổ phó Tổ Ngữ văn của Trường THCS và THPT M.V.Lômônôxốp nhận xét, đề môn Văn trong kì thi tuyển sinh vào lớp 10 nhân văn, có giá trị giáo dục cao, khơi gợi cảm xúc mạnh mẽ cho học sinh về tình cảm gia đình và lòng yêu nước.

“Đây là đề thi thoả lòng mong đợi của giáo viên và học sinh Hà Nội. Ngữ liệu “Hạnh phúc” hấp dẫn người đọc từ nhan đề, nội dung bài thơ có sự kết hợp giữa những tâm sự đời thường mà sâu sắc của người cha với con, lại vừa đánh thức niềm tự hào dân tộc sau ngày giải phóng miền Nam. Đây là lựa chọn phù hợp với bối cảnh cả đất nước vừa kỉ niệm 50 năm ngày thống nhất, học sinh dễ dàng có cảm hứng làm bài”, cô Linh đánh giá.

Theo cô Linh, sự thống nhất trong các câu hỏi đọc hiểu đã khiến đề mạch lạc, hấp dẫn, vừa khơi gợi được tư duy vừa giúp học sinh bộc lộ cảm xúc chân thành, đúng tinh thần đổi mới của môn Ngữ văn trong Chương trình Giáo dục Phổ thông 2018. Các câu hỏi có tính phân hoá cao.

Về cấu trúc và các yêu cầu ở từng phần, đề sát với nội dung minh hoạ mà Sở đã công bố. Các câu hỏi đọc hiểu, yêu cầu nhận biết về thể thơ, ghi lại từ ngữ, hình ảnh thể hiện nội dung trong bài và phân tích tác dụng của biện pháp tu từ đã được giáo viên rèn luyện nhiều trên lớp.

Câu 3 trong phần Đọc hiểu có tính phân hoá tốt, cho học sinh cơ hội thể hiện hiểu biết xã hội lồng ghép với trải nghiệm văn học. Chính câu hỏi này là tiền đề cho phần viết Nghị luận văn học về sau. Học sinh vừa phải hiểu được nội dung lời tâm sự của người cha, vừa cảm nhận được tình cảm mà tác giả muốn gửi gắm thông qua những dòng thơ đó.

Câu viết Nghị luận xã hội đề cập đến nội dung rất gần gũi, thiết thực với lứa tuổi học trò, chắc chắn không làm khó các em, sự phân hoá nằm ở mức độ các giải pháp mà các em đề xuất có toàn diện, khả thi hay không.

Với đề thi này, cô Linh dự đoán phổ điểm môn Ngữ văn năm nay tập trung ở khoảng 6,5-7,5 với các học sinh có năng lực từ trung bình đến khá, biết tư duy, lập luận rõ ràng, có kĩ năng viết. Mức trên 7,5 sẽ khó đạt được nếu học sinh không tư duy tốt, chưa có sự rèn luyện cẩn thận trong đọc hiểu thể loại.

Cô Nguyễn Thị Thiên Hương, Tổ trưởng tổ Văn, Trường THCS Đống Đa cũng đánh giá đề thi năm nay bám sát đề minh họa, đúng tinh thần đổi mới kiểm tra đánh giá môn Văn của Chương trình 2018.  “Chắc chắn học sinh sẽ ‘thở phào’ vì đề thi gần gũi, dễ tiếp cận”, cô Hương nói.

Cụ thể, phần I (Đọc hiểu) với ngữ liệu một bài thơ tự do, dù không nằm trong SGK nhưng nội dung gần gũi, xúc động về tình cảm của cha dành cho con, về niềm hạnh phúc giản dị. Các câu hỏi vừa sức, không làm khó học sinh.

Những dạng câu hỏi xoay quanh đặc trưng của thể loại thơ: từ tìm hiểu thể thơ, phát hiện các chi tiết, nêu cách hiểu về hình ảnh thơ gắn với hoàn cảnh ra đời của tác phẩm hay phân tích tác dụng của việc lặp lại từ ngữ đến liên hệ bản thân ngắn gọn, học sinh chắc chắn đã được ôn tập kĩ lưỡng và sẽ trả lời tốt. Đặc biệt câu hỏi 5 phần Đọc hiểu là câu hỏi mở, khá thú vị ,yêu cầu thí sinh hãy chia sẻ một niềm hạnh phúc giản dị và lý giải vì sao em trân trọng điều đó.

Phần II (phần Viết), câu 1 thí sinh viết đoạn văn nghị luận xã hội khoảng 200 chữ phân tích 5 dòng thơ cuối của văn bản được trích dẫn. “Với giới hạn dẫn chứng ngắn gọn, học sinh cần khai thác được các tín hiệu nghệ thuật để rút ra niềm hạnh phúc giản dị, thiêng liêng của người cha và thông điệp gửi gắm về sự quan tâm, yêu thương, đồng hành cùng con”, cô Hương nói.

Về câu 2 yêu cầu viết bài văn nghị luận xã hội khoảng 400 chữ trả lời câu hỏi: "Làm thế nào để luôn tìm thấy niềm vui tuổi học trò?", theo cô Hương, học sinh cần nắm chắc kỹ năng làm kiểu bài, kết hợp trải nghiệm của bản thân, xác định trọng tâm bài nghị luận nằm ở phần giải pháp để triển khai lập luận.

“Vấn đề nghị luận cũng không xa lạ với các em. Tuy nhiên để bài viết hay, sáng tạo có lẽ cũng không dễ dàng. Nhìn chung, đề thi năm nay an toàn, vừa sức học sinh”, cô Hương đánh giá.

Về phía các thí sinh, đánh giá đề nói chung, các em cho biết đề thi có câu hỏi bàn về “Hạnh phúc” nên độ khó dễ phụ thuộc vào mức độ cảm nhận của mỗi người. Đây là câu hỏi có độ phân hoá cao. Câu hỏi cuối trong bài bàn về niềm vui học trò không quá khó. Phổ điểm các thi sinh dự kiến cho bài của mình nằm ở mức 7-8,5 điểm.

Thí sinh Nguyễn Đình Nhân (Trường THCS Yên Hoà) chia sẻ, tuy Văn là môn em lo lắng nhất, nhưng sau khi làm bài, em tự tin mình sẽ được 8.5 điểm. "Hạnh phúc chính là cảm xúc của em hiện tại", nam sinh nói.