Đẹp sau 18 tuổi mới bền vững

 

GS.TS Lê Gia Vinh

Xin GS cho biết sự biến đổi của khuôn mặt con người từ bé cho đến khi trưởng thành đến mức độ nào?

-  Sự thay đổi này chủ yếu là do phần mô mềm quyết định. Hai hộp sọ gần như giống nhau nhưng thường cho hai khuôn mặt rất khác nhau. Từ 6 tháng đến 3 tuổi, khuôn mặt thường lồi khi nhìn nghiêng do tăng trưởng nhanh ở xương hàm dưới. Từ 4 - 8 tuổi, khuôn mặt thay đổi tương đối nhiều nhưng thường có ý nghĩa quyết định cho khuôn mặt khi trưởng thành. Từ 8 - 18 tuổi khuôn mặt thay đổi không nhiều và sau 18 tuổi hầu như không thay đổi.

- Có thể khẳng định như vậy, vì sau 18 tuổi phần mềm còn thay đổi nhưng xương mặt thì không. Nhiều người gặp nhau thời thơ ấu đến khi trưởng thành không nhận ra nhau, nhưng sau 18 tuổi mới quen nhau thì khi già gặp  vẫn nhận ra là vì thế. Chỉ có sự thay đổi theo thời gian, có sự thay đổi của mô mềm nghĩa là mặt mặt béo hay gầy, sự phát triển kích thước và sự xuất hiện của các nếp nhăn, còn các nét đặc thù của khuôn mặt thì không đổi.

Vì vậy, muốn can thiệp phẫu thuật thẩm mỹ trên khuôn mặt chỉ nên tiến hành sau 18 tuổi.

 

- Yếu tố di truyền, trên mỗi cá thể chịu trách nhiệm về sự phát triển của bộ xương toàn thân nói chung, các xương đầu mặt và xương hàm nói riêng. Vì thế yếu tố di truyền và chủng tộc có ảnh hưởng lớn đến hình thái và sự thay đổi phức hợp đầu - mặt - cung răng. Hệ thống môi, má, lưỡi đã được chứng minh là một trong những yếu tố quyết định hình dạng, sự ổn định của cung răng và khuôn mặt.

 

Con sinh ra bao giờ cũng nhận được những đặc điểm di truyền (trong đó có di truyền hình thái) từ gene của bố mẹ. Những trường hợp sinh đôi cùng trứng lớn lên thường hoàn toàn giống nhau. Chẳng hạn như trường hợp sinh đôi cùng trứng của hai nhạc sĩ Hoàng Long và Hoàng Lân, chuyên sáng tác bài hát cho thiếu nhi. Tôi được vợ anh Hoàng Lân cho biết, họ giống nhau đến nỗi có những lúc không nhận ra chồng mình nên khi hai anh đi cùng nhau, muốn nhận ra chồng, chị ấy phải gọi tên, ai quay lại thì người đó là chồng. Nhưng bây giờ khi hai người đã có tuổi, tôi có thể phân biệt, khuôn mặt có những nét khác nhau.

Nói chung, các yếu tố di truyền trên từng cá thể chịu trách nhiệm sự tăng trưởng của sụn, xương theo cơ chế và quy trình tạo ra hình mẫu của sự tăng trưởng tương đối giống nhau giữa các cá thể. Do vậy, anh em hoặc chị em ruột cùng cha mẹ cũng không thể hoàn toàn giống nhau, trừ trường hợp sinh đôi cùng trứng.

- Như chúng ta đều biết, bố mẹ đẹp thường sinh ra những người con đẹp và ngược lại. Đó chính là đặc điểm của quy luật di truyền hình thái. Người con được thừa hưởng những nét đẹp của bố mẹ. Nếu là bố mẹ cùng đẹp mà con không được đẹp như bố mẹ (vì có khi chỉ di truyền những nét không đẹp từ bố mẹ) thì cũng không đến nỗi quá xấu. Nghĩa là xấu hay đẹp đều không vượt qua yếu tố di truyền. Còn trường hợp bố mẹ đẹp mà con sinh ra lại quá xấu thì đó là do đột biến di truyền hình thái.

 

- Ngoài yếu tố di truyền còn có yếu tố nội tiết như: tuyến yên, tuyến giáp, tuyến sinh dục bài tiết các hormone tác động trực tiếp hoặc gián tiếp lên sự tăng trưởng bình thường của khối xương và phần mềm khuôn mặt. Chế độ dinh dưỡng cũng rất quan trọng vì ở trẻ bị suy dinh dưỡng do thiếu trọng lượng sẽ bị ảnh hưởng đến sự phát triển theo chiều ngang cung răng nhưng không ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển theo chiều trước sau nên cung răng bao giờ cũng hẹp hơn những người bình thường. Do đó, khuôn mặt trở nên thiếu hài hoà, không cân đối. Người có chế độ dinh dưỡng đầy đủ bao giờ cũng có khuôn mặt đầy đặn, thần sắc tươi tắn...

 

Cũng cần phải nói thêm, vẻ đẹp hình thể của khuôn mặt sẽ được tăng thêm rất nhiều bởi vẻ đẹp tinh thần. Một cuộc sống trí tuệ, văn hoá, trong sáng, lành mạnh, ít stress sẽ khiến cho thần thái khuôn mặt rạng ngời. Và đó chính là nét đẹp rất quan trọng của khuôn mặt.

 

Tiếp đến là bị ảnh hưởng bởi yếu tố tại chỗ, xương đầu mặt bị ảnh hưởng bởi chức năng của chúng trong sự phát triển và tăng trưởng, đặc biệt là chức năng nhai, nuốt và hô hấp. Trước đây, người tiền sử thường có hàm nhô là do ăn thức ăn chưa chín, cây cỏ hoa trái, những thứ cứng, rắn buộc hàm răng phải hoạt động nhiều. Còn với trẻ em mà bị VA- cản trở đường hô hấp không thở được đằng mũi, phải há mồm để thở thì vùng hàm sẽ phát triển, biểu hiện là miệng- cằm nhô ra. Trong khi đó, vùng hàm miệng ảnh hưởng rất lớn đến nét đẹp của khuôn mặt.

Ngoài ra, yếu tố bệnh lý bẩm sinh như hội chứng Down, thiểu năng tuyến giáp, sứt môi, khe hở vòm miệng... cũng ảnh hưởng đến sự phát triển của sọ, mặt, răng và vẻ đẹp của khuôn mặt.

 

 

Mai Hạnh

Báo Gia đình & Xã hội Cuối tuần Xuân Canh Dần