Điểm mới chính sách y tế sẽ có hiệu lực từ ngày 1/7/2026

Luật Phòng bệnh 2025 có hiệu lực

Từ ngày 1/7/2026, Luật Phòng bệnh 2025 chính thức có hiệu lực với nhiều điểm mới đáng chú ý. Cụ thể:

Luật mở rộng phạm vi, đối tượng điều chỉnh, quy định về phòng, chống bệnh truyền nhiễm; phòng, chống bệnh không lây nhiễm; phòng, chống rối loạn tâm thần; dinh dưỡng trong phòng bệnh; điều kiện bảo đảm để phòng bệnh. Quy định áp dụng đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài tại Việt Nam.

Luật Phòng bệnh 2025 đánh dấu bước chuyển từ tư duy "chữa bệnh" sang "chủ động phòng bệnh" là chính, với người dân là trung tâm. Các biện pháp phòng bệnh kết hợp giữa chuyên môn y tế, hành chính và xã hội. Ưu tiên tiếp cận dịch vụ phòng bệnh cho các nhóm yếu thế như người khuyết tật, người cao tuổi và người dân tộc thiểu số.

Các biện pháp phòng, chống bệnh truyền nhiễm: Luật quy định các biện pháp như giám sát, khai báo, đánh giá nguy cơ, cách ly y tế, kiểm dịch, sử dụng vaccine và bảo đảm an toàn sinh học. Trong trường hợp dịch bệnh vượt quá khả năng ứng phó của địa phương, Thủ tướng Chính phủ và các cấp chính quyền có thể áp dụng các biện pháp khẩn cấp.

Tại Điều 40 Luật Phòng bệnh 2025, nhà nước cấp kinh phí đào tạo sau đại học ngành y học dự phòng nhằm phát triển nguồn nhân lực làm công tác phòng bệnh bao gồm: Hỗ trợ toàn bộ học phí và hỗ trợ chi phí sinh hoạt trong toàn khóa học nếu học tại cơ sở giáo dục thuộc lĩnh vực sức khỏe của Nhà nước; Hỗ trợ tiền đóng học phí và hỗ trợ chi phí sinh hoạt trong toàn khóa học tương ứng với mức quy định tại điểm a khoản này nếu học tại cơ sở giáo dục thuộc lĩnh vực sức khỏe của tư nhân.

Nhà nước khuyến khích tổ chức, cá nhân cấp học bổng hoặc trợ cấp cho người học đại học, sau đại học thuộc lĩnh vực y học dự phòng, y tế công cộng, dinh dưỡng.

Quy định mới về chế độ thai sản

Tại Điều 3 Nghị định 168/2026/NĐ-CP quy định phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi được hỗ trợ tài chính tối thiểu 2 triệu đồng/phụ nữ khi sinh con.

Phụ nữ sinh con được hỗ trợ tối thiểu 2 triệu đồng khi thuộc các trường hợp sau: Phụ nữ dân tộc thiểu số rất ít người; Phụ nữ ở tỉnh, thành phố có mức sinh dưới mức sinh thay thế.

Bên cạnh chính sách hỗ trợ tài chính khi sinh con, Nghị định 168/2026/NĐ-CP cũng quy định về chế độ nghỉ thai sản khi sinh con thứ hai. Theo đó, trường hợp sinh con thứ hai, lao động nữ được nghỉ thai sản 7 tháng; lao động nam được nghỉ 10 ngày làm việc khi vợ sinh con, nếu đáp ứng điều kiện hưởng chế độ thai sản theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội.

Nghị định còn quy định phụ nữ mang thai được khám và thực hiện sàng lọc trước sinh đối với 4 bệnh cơ bản gồm: hội chứng Down, hội chứng Edwards, hội chứng Patau và bệnh Thalassemia. Trẻ sơ sinh được sàng lọc 05 bệnh cơ bản gồm: suy giáp trạng bẩm sinh, thiếu men G6PD, tăng sản thượng thận bẩm sinh, khiếm thính bẩm sinh và bất thường tim bẩm sinh nặng.

Mức hỗ trợ khám sàng lọc trước sinh được thanh toán theo thực tế nhưng tối đa không quá 900.000 đồng/trường hợp; sàng lọc sơ sinh tối đa không quá 600.000 đồng/trường hợp.

Từ ngày 1/7/2026 đến hết ngày 31/12/2026, chính sách này ưu tiên áp dụng cho phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, bảo trợ xã hội, người dân tại địa bàn đặc biệt khó khăn, vùng dân tộc thiểu số và miền núi, biên giới, hải đảo. Từ ngày 1/1/2027, tất cả phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh được hưởng hỗ trợ theo quy định.

Quy định 103 bệnh bẩm sinh cần sàng lọc trước khi sinh

Theo Phụ lục Thông tư 12/2026/TT-BYT đã quy định Danh mục 103 bệnh bẩm sinh khuyến khích khám sàng lọc trước khi sinh và sơ sinh bao gồm: 70 bệnh bẩm sinh khuyến khích khám sàng lọc quy định tại Phụ lục I ban hành kèm theo Thông tư 12/2026/TT-BYT; 33 bệnh bẩm sinh khuyến khích khám sàng lọc sơ sinh quy định tại Phụ lục II ban hành kèm theo Thông tư 12/2026/TT-BYT.

Ngoài ra, Bộ Y tế giao Cục Dân số định kỳ 2 năm một lần hoặc khi có yêu cầu về chuyên môn, kỹ thuật hoặc pháp lý chủ trì rà soát, đề xuất bổ sung danh mục bệnh bẩm sinh cần sàng lọc.

Bổ sung trường hợp được bồi thường khi sử dụng vaccine trong Chương trình tiêm chủng mở rộng

Nghị định 165/2025/NĐ-CP chính thức có hiệu lực từ tháng 7/2026 trong đó quy định các trường hợp được bồi thường khi sử dụng vaccine, sinh phẩm trong Chương trình tiêm chủng mở rộng, tiêm chủng chống dịch. Cụ thể: Các đối tượng thuộc diện tiêm chủng bắt buộc theo quy định tại khoản 1 Điều 28 Nghị định 165/2026/NĐ-CP phải tham gia tiêm chủng. Trong trường hợp tham gia tiêm chủng mà xảy ra tai biến ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe hoặc tính mạng thì được Nhà nước bồi thường.

Các trường hợp được Nhà nước bồi thường theo trường hợp thứ nhất, bao gồm: Người được tiêm chủng bị tai biến nặng sau khi tiêm chủng để lại di chứng dẫn đến khuyết tật; Người được tiêm chủng bị tử vong.

Tại Điều 51 Nghị định 165/2026/NĐ-CP, trường hợp người được tiêm chủng bị khuyết tật do tai biến nặng sau tiêm chủng thì được bồi thường bằng 30 lần mức lương cơ sở tại thời điểm giải quyết bồi thường.

Đối với trường hợp người được tiêm chủng tử vong, Nhà nước chi trả các khoản gồm chi phí mai táng theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội và khoản bù đắp tổn thất về tinh thần với mức 100 triệu đồng.

Cũng tại Điều 51 Nghị định 165/2026/NĐ-CP, Nhà nước thanh toán chi phí khám bệnh, chữa bệnh đối với trường hợp bị tai biến sau tiêm chủng mà chưa được quỹ bảo hiểm y tế chi trả.

Quy định nguyên tắc thực hiện Chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí

Thông tư 16/2026/TT-BYT có hiệu lực từ ngày 10/7/2026, quy định nguyên tắc thực hiện Chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí như sau:

Chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí được thực hiện trên cơ sở văn bản thỏa thuận giữa cơ sở kinh doanh dược và cơ sở khám bệnh, chữa bệnh theo quy định tại Điều 3 Thông tư này

Việc thực hiện chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí theo khả năng hỗ trợ của cơ sở kinh doanh dược, không phải nghĩa vụ bảo đảm đủ toàn bộ thuốc điều trị cho người bệnh; phải bảo đảm không thu tiền hoặc kèm theo điều kiện thương mại ràng buộc người bệnh; không tác động đến việc lựa chọn phương pháp điều trị, chỉ định sử dụng thuốc hợp lý, an toàn, hiệu quả cho người bệnh.

Thuốc trong chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí phải được lưu hành hợp pháp tại Việt Nam theo quy định của pháp luật về dược.

Chỉ định sử dụng thuốc và kê đơn thuốc phải phù hợp với một trong các tài liệu sau đây: Tờ hướng dẫn sử dụng thuốc đã được Bộ Y tế phê duyệt; Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị do Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành hoặc công nhận; Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh xây dựng theo quy định tại Điều 6 Thông tư 21/2013/TT-BYT; Dược thư Quốc gia phiên bản mới nhất.

Cơ sở khám bệnh, chữa bệnh thực hiện chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí phải có phạm vi hoạt động chuyên môn phù hợp với chỉ định sử dụng thuốc trong chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí.

Đối tượng được hỗ trợ là người bệnh đã được chẩn đoán xác định bệnh, được chỉ định và kê đơn sử dụng thuốc phù hợp với chỉ định của thuốc thuộc chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí và tự nguyện tham gia.

Quỹ BHYT không thanh toán đối với số lượng thuốc hỗ trợ miễn phí đã sử dụng cho người bệnh có thẻ bảo hiểm y tế.

Những trường hợp được tiết lộ giới tính thai nhi

Theo khoản 1 Điều 2 Thông tư 11/2026/TT-BYT xác định giới tính thai nhi phục vụ chẩn đoán và điều trị là việc sử dụng các kỹ thuật chuyên môn để xác định cặp nhiễm sắc thể giới tính, gen biệt hóa giới tính hoặc kiểu hình giới tính của thai nhi nhằm phục vụ chẩn đoán các bệnh lý di truyền có đặc điểm biểu hiện khác nhau giữa nam và nữ.

Theo đó, Danh mục các bệnh được thông báo, tiết lộ giới tính thai nhi để phục vụ chẩn đoán và điều trị từ ngày 1/7/2026 được quy quy định tại Phụ lục ban hành kèm theo Thông tư 11/2026/TT-BYT.

Bộ Y tế đưa HPV vào danh mục tiêm chủng bắt buộc

Từ ngày 1/7/2026, Thông tư 13/2026/TT-BYT quy định: Bệnh do vi rút HPV (Human Papilloma Virus) ở người thuộc danh mục bệnh phải sử dụng vaccine, sinh phẩm trong tiêm chủng bắt buộc thông qua Chương trình tiêm chủng mở rộng.

Danh mục bệnh phải sử dụng vaccine, sinh phẩm trong tiêm chủng bắt buộc gồm: Bệnh viêm gan vi rút B; Bệnh lao; Bệnh bạch hầu; Bệnh ho gà; Bệnh uốn ván; Bệnh bại liệt; Bệnh do Haemophilus influenzae týp b; Bệnh sởi; Bệnh rubella; Bệnh viêm não Nhật Bản; Bệnh tiêu chảy do vi rút Rota; Bệnh do phế cầu; Bệnh do vi rút HPV ở người; Bệnh khác theo quy định của Bộ trưởng Bộ Y tế.

Thông tư 13/2026/TT-BYT cũng quy định việc tổ chức tiêm chủng thường xuyên, tiêm chủng bù liều, tiêm chủng chiến dịch chủ động và tiêm chủng chống dịch; chế độ thông tin, báo cáo về hoạt động tiêm chủng; việc quản lý đối tượng tiêm chủng và Hội đồng tư vấn chuyên môn đánh giá nguyên nhân tai biến nặng trong quá trình sử dụng vaccine, sinh phẩm.

Tham gia bảo hiểm y tế 5 năm liên tục người dân hưởng quyền lợi gì từ ngày 1/7/2026?

GĐXH - Người tham gia đóng bảo hiểm y tế từ đủ 5 năm liên tục sẽ được hưởng một số quyền lợi cao hơn khi đi khám chữa bệnh BHYT. Từ ngày 1/7/2026, khi mức lương cơ sở tăng, chính sách hưởng có thay đổi?

3 thay đổi lớn về bảo hiểm y tế có hiệu lực từ 1/7/2026, mang lại tin vui lớn cho hàng triệu người tham gia

GĐXH - Thay đổi mức đóng BHYT hộ gia đình theo lương cơ sở mới; mở rộng quyền lợi, điều chỉnh mức hưởng BHYT; thay đổi hạn mức hưởng BHYT là những chính sách mới về bảo hiểm y tế từ 1/7/2026. Dưới đây là những thông tin chi tiết.