Dự án cung cấp dịch vụ và thay đổi hành vi tiếp cận, sử dụng dịch vụ về SKSS cho vị thành niên và thanh niên
Ngày 2/3/2004, tại Hà Nội Hội kế hoạch hoá gia đình Việt Nam (VINAFPA) đã thay mặt Chính phủ Việt Nam ký kết dự án "Cung cấp dịch vụ và thay đổi hành vi tiếp cận, sử dụng dịch vụ về sức khoẻ sinh sản cho vị thành niên và thanh niên Việt Nam (RAS/03/P25)" với đại diện Liên minh Châu Âu (EU) và Quỹ Dân số Liên hợp quốc (UNFPA).
Dự án nói trên nằm trong chương trình sáng kiến chăm sóc sức khoẻ sinh sản (SKSS) cho vị thành niên, thanh niên châu Á (RHIYA), với tổng ngân sách được đầu tư là: 1.159.991 USD nhằm góp phần cải thiện tình trạng sức khoẻ của vị thành niên và thanh niên đặc biệt là nhóm VTN, TN nghèo thiệt thòi.
Là đối tác chính hoạt động có hiệu quả trong giai đoạn đầu tiên của Chương trình sáng kiến chăm sóc SKSS tại châu Á (RHI) và có những kinh nghiệm triển khai có hiệu quả của UNFPA, nên VINAFPA được chọn là cơ quan điều hành, đồng thời cùng thực hiện dự án với Hội nữ hộ sinh Việt Nam (VAM) và Trung tâm sức khoẻ Phụ nữ và gia đình (RaFH).
Để đạt mục tiêu cụ thể (là cải thiện các hành vi và thực hành SKSS, đồng thời tăng cường việc sử dụng các dịch vụ tư vấn và SKSS cho các đối tượng VTN, TN trong phạm vi các khu vực của dự án); dự án nói trên sẽ tập trung vào: xây dựng một môi trường thuận lợi cho các dịch vụ SKSS có chất lượng cho VTN, TN có nguy cơ tại các địa bàn trọng điểm; tăng cường năng lực chuyên môn, năng lực lập kế hoạch và năng lực quản lý cho các tổ chức NGO địa phương, các cơ quan đối tác trong việc cung cấp các dịch vụ SKSS cho các đối tượng VTN, TN.
Sự tập trung ban đầu của dự án nói trên là cung cấp các dịch vụ thân thiện. Khung logic cho các dịch vụ sẽ được thiết lập trong bộ công cụ SKSS VTN do Marie Stope International (MSI) và các tổ chức phi chính phủ trong nước xây dựng. Bộ công cụ là một tập hợp các công cụ, các kỹ thuật và các cẩm nang về dịch vụ thân thiện được sửa đổi, bổ sung các tài liệu hiện có và được thử nghiệm để đảm bảo thích hợp với Việt Nam. Từ đó, các nhà cung cấp dịch vụ (giáo viên, y tế...) có thể sử dụng để thực hiện và giám sát tính hiệu quả của các dịch vụ SKSS VTN có chất lượng. Bộ công cụ SKSS VTN tập trung vào các vấn đề "làm thế nào" trong việc thiết lập các dịch vụ thân thiện tại cộng đồng. Nó sẽ chứa đựng các thông tin về các khía cạnh không gian và nhân sự của việc cung cấp dịch vụ, quản lý, hướng dẫn tiếp thị làm cho chúng bền vững, thu thập dữ liệu (thống kê dịch vụ), đơn vào xem xét. Bộ công cụ SKSS VTN sẽ được tập hợp từ những kinh nghiệm thực hành tốt nhất của MSI, các tổ chức khác trên toàn cầu và các tài liệu, sản phẩm thích hợp khác. Thêm vào đó, bộ công cụ SKSS VTN còn dựa trên đồng thời gắn kết chặt chẽ với tài liệu hướng dẫn và chuẩn quốc gia về SKSS và Cẩm nang đào tạo của Bộ Y tế Việt Nam. Các kinh nghiệm của các đối tác Chương trình địa phương cũng rất có giá trị cho xây dựng bộ công cụ. Sau khi được xây dựng xong, bộ công cụ sẽ đưa cung cấp cho các cơ sở dịch vụ khác quan tâm đến việc thực hiện các dịch vụ thân thiện ở Việt Nam. Dựa vào bộ công cụ các tổ chức thực hiện các hoạt động cung cấp dịch vụ (VINAFPA, VAM, RaFH, MSI) sẽ thành lập những "góc thân thiện" ở các địa điểm với các dịch vụ khác nhau. Những địa điểm này bao gồm các phòng khám, các bệnh viện, các trung tâm y tế huyện và trạm y tế xã, các ngôi nhà tuổi trẻ.
"Góc thân thiện" là một khu vực dành riêng trong các cơ sở cung cấp dịch vụ SKSS cho VTN, TN. Các điểm cung cấp dịch vụ SKSS cho VTN và TN được sắp xếp dựa trên mức độ tập trung của thanh niên có nguy cơ cao và sự cam kết của lãnh đạo địa phương. "Góc thân thiện" sẽ có các nhân viên được đào tạo chuyên môn về y tế là những người có thể cung cấp các dịch vụ chăm sóc sức khoẻ và tư vấn một cách kín đáo, không phán xét. Do phần lớn các "Góc thân thiện" được đặt trong các cơ sở y tế hiện nay nên chi phí sẽ giảm tới mức tối thiểu nhằm tăng tính bền vững. Các chi phí dự kiến cho một "Góc thân thiện" (gồm: đào tạo, trang thiết bị, các nguồn cung cấp và các tài liệu) nhằm tạo ra một mô hình để nhân rộng vào các giai đoạn sau. Từ những thành công của việc xây dựng các "Góc thân thiện" trong các cơ sở y tế cộng đồng, hy vọng việc nhân rộng sẽ giảm chi phí cho mỗi cơ sở vì chi phí hiệu quả đào tạo và giám sát hỗ trợ (có nhiều góc thân thiện hơn trong một địa bàn hẹp hơn).
Ngoài xây dựng các "Góc thân thiện", dự án triển khai các dịch vụ lưu động tới cộng đồng, các giáo dục viên đồng đẳng và tư vấn viên sẽ được huy động vào nâng cao mức độ sử dụng các dịch vụ thân thiện của giới trẻ, theo dõi điều trị lâm sàng và xác định các nhu cầu, hỗ trợ cho VTN, TN.