Dùng thuốc kháng sinh thế nào cho đúng?

Thứ ba, 08:12 23/02/2010 | Sống khỏe

Thuốc kháng sinh là các hợp chất tự nhiên, bán tổng hợp hoặc tổng hợp, có tác dụng chống vi khuẩn; được dùng theo đường toàn thân (uống, tiêm) hoặc tại chỗ (bôi ngoài da; nhỏ mắt, tai, mũi; đặt âm đạo...).

 
Mê trận đồ về tên và dạng thuốc kháng sinh
 

Ảnh minh họa.

Đến nay (năm 2010) thuốc kháng sinh có 17 nhóm với gần 500 tên thuốc (trong đó có 4 nhóm chuyên biệt là: chống nấm, chống lao, chống phong, trị ung thư; còn lại 13 nhóm là thuốc trị các bệnh nhiễm khuẩn thông thường). Mỗi nhóm lại có các phân nhóm hoặc các thế hệ khác nhau.
 
Ví dụ: nhóm penicillin có 7 phân nhóm, mỗi phân nhóm lại có nhiều tên thuốc gốc khác nhau, mỗi tên thuốc gốc có nhiều tên biệt dược khác nhau. Hay nhóm cephalosporin có 4 thế hệ khác nhau, mỗi thế hệ có nhiều tên thuốc gốc khác nhau (khoảng 40 tên) và nhiều tên biệt dược khác nhau.  Ngoài ra còn nhiều biệt dược phối hợp 2 hoặc 3 kháng sinh với nhau hoặc kháng sinh với thuốc chống viêm mạnh (các loại corticoid) để tăng tác dụng.                      

Dạng thuốc gồm có: thuốc tiêm, thuốc uống, thuốc dùng tại chỗ. Trong đó nhiều dạng thuốc nhất là thuốc uống và thuốc dùng tại chỗ.

Thuốc uống có: các loại thuốc viên (viên nén thường, viên nén bao phim, viên nhộng). Các loại thuốc nước (bột đóng lọ để pha dung dịch, bột gói để uống, hỗn dịch, sirô)...

Thuốc dùng tại chỗ có: dung dịch, mỡ, kem, gel, trứng. Thuốc nhỏ mắt, nhỏ tai. Thuốc phun sương xịt mũi. Thuốc bôi da. Thuốc đặt  âm đạo...
 
Các đối tượng phải đặc biệt lưu ý khi dùng kháng sinh

Phụ nữ có thai (đặc biệt là 90 ngày đầu tiên), phụ nữ cho con bú, trẻ em từ sơ sinh đến 6 tuổi, người có bệnh gan thận, người có cơ địa dị ứng, người cao tuổi.

An toàn, hiệu quả cho người dùng kháng sinh

- Với người bệnh: Khi cần chữa bệnh bằng thuốc kháng sinh phải được bác sĩ khám bệnh, kê đơn (không tự ý dùng thuốc hoặc nghe người khác mách).          

Trước khi dùng thuốc phải xem lại đơn bác sĩ về liều dùng, số lần dùng thuốc trong ngày, cách dùng thuốc, kiêng kỵ; sau đó xem tờ hướng dẫn sử dụng trong hộp thuốc về cách dùng, kiêng kỵ, tác dụng phụ... để dùng thuốc cho đúng, tránh những điều đáng tiếc.

- Với bác sĩ: Phải kiểm tra tình trạng bệnh nhân (có thai, tiền sử dị ứng thuốc, các thuốc đang sử dụng...)  xác định đúng tác nhân gây bệnh và chọn loại thuốc thích hợp, tránh điều trị kiểu bao vây. Tốt nhất là làm kháng sinh đồ.

Nên uống thuốc kháng sinh  khi nào?

- Những loại kháng sinh uống xa bữa ăn: Là những loại thuốc kém bền vững trong môi trường dịch vị hoặc bị giảm hấp thu do thức ăn. Nên uống 1giờ trước bữa ăn hoặc 2 giờ sau bữa ăn. Gồm có: nhóm penicillin (penicillin V, ampicillin, amoxycillin... khoảng 30 tên).  Nhóm cephalosporin: các thuốc trong nhóm này đều có chữ "cef" đứng đầu tên thuốc gốc, đây là nhóm thuốc được các bác sĩ ưa dùng nhất hiện nay, có khoảng 40 tên thuốc gốc, mỗi thuốc gốc lại có nhiều tên biệt dược.
 
Ví dụ: cefuroxime có các biệt dược như zinnat, zencef, zinmax, zinacef, xorim, tarxim... Nhóm macrolid: tên thuốc gốc thường có nhóm chữ "mycin" đứng cuối, thường dùng nhất là clarythromycin, azithromycin, erythromycin. Các biệt dược của erythromycin thường có nhóm chữ "ery" đứng đầu, như: ery, erywin, erycin, eryfar... Nhóm thuốc chống lao cũng nên uống xa bữa ăn.

- Những loại kháng sinh uống trong hoặc ngay sau bữa ăn: Là những loại không bị giảm hấp thu do thức ăn,  hoặc kích thích đường tiêu hoá.  Gồm có: nhóm quinolon  (milosacin, rosoxacin, ciprofloxacin...). Nhóm nitroimidazol (metronidazol, tinidazol...). Nhóm  cyclin (tetracyclin, doxycyclin...).

- Riêng loại viên bao tan trong ruột, không kể thuộc nhóm kháng sinh nào, đều có thể uống bất kể lúc nào no hay đói (tốt nhất là uống lúc đói với 1 cốc nước sôi để nguội).

Tương tác giữa kháng sinh với các thuốc khác

Tùy loại kháng sinh cụ thể, nếu có tương kỵ độc hại hoặc giảm tác dụng thì không được dùng cùng lúc (hoặc không được dùng trong suốt thời kỳ dùng loại kháng sinh đó) ví dụ erythromycin có tới hơn 30 loại thuốc cấm dùng cùng lúc.

Ăn, uống các loại rau quả có vị chua chứa nhiều axít hữu cơ; nên dùng trước 60 phút hoặc sau 120 phút khi uống kháng sinh.
 
Theo Sức khỏe & Đời sống
hoaianh
Ý kiến của bạn
Khai trương Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cơ sở Ninh Bình: Đưa kỹ thuật cao đến gần người dân

Khai trương Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cơ sở Ninh Bình: Đưa kỹ thuật cao đến gần người dân

Y tế - 8 giờ trước

GĐXH - Ngày 9/7, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cơ sở Ninh Bình chính thức khai trương, đi vào hoạt động sau hơn 10 năm khởi công.

Đau đầu, nổi bóng nước tưởng côn trùng cắn, người đàn ông suýt mù mắt vì zona thần kinh

Đau đầu, nổi bóng nước tưởng côn trùng cắn, người đàn ông suýt mù mắt vì zona thần kinh

Sống khỏe - 9 giờ trước

GĐXH - Chỉ từ một cơn đau đầu thoáng qua và vài nốt ban đỏ trên da, một người đàn ông 54 tuổi suýt phải đối mặt với nguy cơ mù lòa do biến chứng nặng của zona thần kinh.

Rụng tóc mất kiểm soát ở tuổi 20, cô gái đi khám phát hiện nguyên nhân bất ngờ

Rụng tóc mất kiểm soát ở tuổi 20, cô gái đi khám phát hiện nguyên nhân bất ngờ

Sống khỏe - 12 giờ trước

GĐXH - Rụng tóc kéo dài gần một năm, nghĩ nguyên nhân do căng thẳng công việc. Tuy nhiên, chị Tâm đi khám phát hiện nồng độ hormone androgen của chị tăng gấp 2 lần bình thường, khiến nang tóc teo nhỏ và tóc rụng ngày càng nhiều.

Muốn sống khỏe sau tuổi 65, nên chú ý 5 dấu hiệu này của cơ thể

Muốn sống khỏe sau tuổi 65, nên chú ý 5 dấu hiệu này của cơ thể

Sống khỏe - 13 giờ trước

GĐXH - Nhiều người lớn tuổi vẫn thường nghĩ: "Già rồi thì mệt là chuyện bình thường". Chính suy nghĩ ấy khiến không ít người bỏ qua những dấu hiệu quan trọng, để rồi đến khi phát hiện bệnh thì đã ở giai đoạn muộn.

Người phụ nữ 38 tuổi suy tuyến thượng thận cấp, nguyên nhân từ loại thuốc nhiều người dùng mỗi ngày

Người phụ nữ 38 tuổi suy tuyến thượng thận cấp, nguyên nhân từ loại thuốc nhiều người dùng mỗi ngày

Sống khỏe - 14 giờ trước

GĐXH - Sau thời gian dùng thuốc xịt mũi, chị Nhiên nhập viện trong tình trạng da nhợt nhạt, thở nhanh, khó thở, đau đầu dữ dội, tiêu chảy nặng, được chẩn đoán bị suy tuyến thượng thận cấp.

Nhổ răng khôn giá bao nhiêu? Cập nhật bảng giá và quy trình nhổ răng khôn không đau tại Nha khoa Nhân Tâm

Nhổ răng khôn giá bao nhiêu? Cập nhật bảng giá và quy trình nhổ răng khôn không đau tại Nha khoa Nhân Tâm

Sống khỏe - 18 giờ trước

Răng khôn mọc lệch, mọc ngầm là nỗi ám ảnh của không ít người trưởng thành: đau nhức âm ỉ, sưng lợi, thậm chí ảnh hưởng đến răng số 7 bên cạnh.

Đại học Quốc gia Hà Nội bổ nhiệm Hiệu trưởng và 4 Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Y Dược

Đại học Quốc gia Hà Nội bổ nhiệm Hiệu trưởng và 4 Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Y Dược

Y tế - 1 ngày trước

GĐXH - Đại học Quốc gia Hà Nội vừa công bố các quyết định về công tác cán bộ tại Trường Đại học Y Dược, trong đó GS.TS.TTND Lê Ngọc Thành được ký hợp đồng thực hiện công việc Hiệu trưởng theo quy định mới của Chính phủ. Đây cũng là trường hợp đầu tiên tại một trường đại học công lập áp dụng cơ chế này.

Đau đầu một tuần không khỏi, người phụ nữ 73 tuổi nhập viện phát hiện đột quỵ do vỡ túi phình mạch não

Đau đầu một tuần không khỏi, người phụ nữ 73 tuổi nhập viện phát hiện đột quỵ do vỡ túi phình mạch não

Sống khỏe - 1 ngày trước

GĐXH - Đau đầu kéo dài suốt một tuần nhưng nghĩ là bệnh thông thường nên tự uống thuốc, đi khám phát hiện người bệnh bị đột quỵ xuất huyết do vỡ túi phình mạch não.

Mỡ lợn hay dầu ăn tốt hơn? Chuyên gia chỉ ra cách dùng đúng để không gây hại sức khỏe

Mỡ lợn hay dầu ăn tốt hơn? Chuyên gia chỉ ra cách dùng đúng để không gây hại sức khỏe

Bệnh thường gặp - 1 ngày trước

GĐXH - Không ít người cho rằng mỡ lợn là "thực phẩm vàng" nên bỏ hẳn dầu ăn, trong khi số khác lại tuyệt đối tránh mỡ động vật vì lo tăng cholesterol. Theo các chuyên gia dinh dưỡng, cả hai quan điểm đều thiếu cân bằng. Điều quan trọng không phải chọn mỡ hay dầu, mà là sử dụng đúng cách, đúng lượng và phù hợp với tình trạng sức khỏe của mỗi người.

Uống thuốc nam trên mạng, người đàn ông 68 tuổi nhập viện vì suy thận mạn tiến triển nặng

Uống thuốc nam trên mạng, người đàn ông 68 tuổi nhập viện vì suy thận mạn tiến triển nặng

Sống khỏe - 1 ngày trước

GĐXH - Tin lời quảng cáo trên mạng, ông Hùng mua thuốc nam uống để điều trị suy thận mạn giai đoạn 3A. Hậu quả phải nhập viện vì chức năng thận suy giảm, bệnh tiến triển đến giai đoạn 4.

Top

Bạn cần đăng nhập để thực hiện chức năng này!

Bạn không thể gửi bình luận liên tục. Xin hãy đợi
60 giây nữa.