Giá điện không còn rẻ nữa

Giá điện tăng liệu có tương xứng với chất lượng, dịch vụ? Ảnh: Chí Cường.

Lãi vì tăng giá

120 tỷ VND là số tiền lãi kinh doanh của EVN trong năm 2013 sau khi đã trừ lỗ lũy kế và lỗ tỷ giá. Tại hội nghị tổng kết công tác năm 2013 và triển khai nhiệm vụ kế hoạch năm 2014, ông Đặng Hoàng An - Phó Tổng giám đốc tập đoàn này lý giải, nhờ giá tăng, doanh thu bán điện của EVN năm 2013 ước đạt 172.470 tỷ đồng, tăng 19,85% so với năm 2012. Các tổng công ty đã ký hợp đồng bán điện với 20,6 triệu hộ khách hàng, tăng 3,82% so với năm 2013. Như vậy, trong năm 2014, EVN đặt mục sản xuất kinh doanh điện có lãi và giá bán điện bình quân năm 2014 tăng lên 1.533,09 đồng/kWh. Với mức mục tiêu đó, giá điện năm 2014 sẽ tăng thêm ít nhất 34 đồng/kWh.

Trước đề nghị của EVN, tại hội nghị, Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải đã cho biết: “Giá điện Việt Nam hiện nay không còn được coi là rẻ nữa. Đã đến lúc toàn ngành cần quán triệt, bên cạnh việc định hướng tất yếu theo giá thị trường, cần tập trung cho việc tái cơ cấu đầu tư, doanh nghiệp theo hướng tối ưu, mục tiêu bao trùm là hướng tới khách hàng, khách hàng cần những dịch vụ tương xứng với một giá điện cạnh tranh, minh bạch. Từng đơn vị phải công bố hằng năm về việc nâng cao giá trị công tác dịch vụ”.

Yếu tố minh bạch về số liệu cũng là lưu ý được lãnh đạo Chính phủ nhắc đến. Bởi thực tế, đã có lộ trình cho phép EVN tăng giá theo hướng thị trường hóa mặt hàng đặc biệt này. Theo phê duyệt của Thủ tướng Chính phủ vào tháng 11/2013, giá bán lẻ điện năm 2013-2015 từ 1.347 đồng/kWh đến 1.835 đồng/kWh. Có nghĩa, vào năm 2015, giá điện có thể tăng tới 21,6% với mức trung bình mỗi năm sẽ tăng hơn 10% giá điện. Và theo Quyết định 69/2013 của Thủ tướng về nguyên tắc điều chỉnh giá điện bán lẻ điện bình quân, thì ngay từ từ 10/1 tới, EVN sẽ được phép tự quyết tăng giá điện bán lẻ bình quân tới 7%, cao hơn so với biên độ 5% hiện nay.

Chất lượng có lên?

Đây không phải lần đầu tiên EVN đề nghị tăng giá điện để bù lỗ, kể cả khi Thanh tra Chính phủ chỉ ra một trong những nguyên nhân khiến EVN lỗ là vì đầu tư ngoài ngành; hạch toán việc xây dựng biệt thự, sân tennis, bể bơi… vào giá điện; mua xe công vượt định mức; giao lỗ xuống các đơn vị trực thuộc… Những “hạng mục” này được lý giải một cách khó hiểu là do “đặc thù” của nhà đèn. Và nay, với khoản lãi hàng nghìn tỷ đồng nếu không trừ lỗ lũy kế, EVN vẫn đòi tăng giá để đảm bảo mục tiêu của 2014, là một dấu hỏi lớn? Trong khi đó, theo Tổng cục Thống kê, trong năm 2013, với 2 lần tăng giá, giá điện đã tăng 10% và góp vào CPI mức tăng 0,25%.

Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải cho rằng, giá điện lên, người dân đã chấp nhận, với mức thu nhập hiện tại rõ ràng đã không còn rẻ, tuy nhiên, điều quan trọng nhất là chất lượng điện. “Khách hàng rất vị tha, không cần một ngày bằng người này, người kia nhưng phải có tiến bộ. Khách hàng cần những dịch vụ tương xứng với một giá điện cạnh tranh, minh bạch", Phó Thủ tướng cho ý kiến. Theo Phó Thủ tướng, mặc dù điện đã đủ đáp ứng cho cả nước, nhưng chất lượng một số nơi chưa đảm bảo. Phó Thủ tướng yêu cầu EVN luôn có dự phòng và không để thiếu điện, không để quay lại thời kỳ “ăn đong” trước đây.