Giảm suy dinh dưỡng thấp còi: Tương lai cho trẻ khỏe mạnh hơn

Con cao lớn - niềm ao ước của tất cả các bậc bố mẹ. Tranh minh họa.

Nhận thức sai lầm phổ biến

Tôi thường có cơ hội nói chuyện với các bà mẹ và gia đình họ - những người tin rằng chiều cao khiêm tốn của con cái họ đơn giản là sản phẩm của chủng tộc. Và rằng là người Việt Nam tức là chiều cao chỉ vừa phải thôi!

Đây là một nhận thức sai lầm khá phổ biến. Trên thực tế, tất cả trẻ em đều có cơ hội phát triển ở mức độ như nhau cho đến giai đoạn 2 tuổi nếu chúng được nuôi dưỡng đúng cách. Tuy nhiên, các số liệu cho chúng ta thấy trẻ em Việt Nam ngay ở giai đoạn quan trọng này đã có những dấu hiệu của sự phát triển bị hạn chế.

Chúng ta thường nhận biết tình trạng thấp còi khi đã quá muộn. Điều này xảy ra chính vì chúng ta tin rằng chiều cao thấp là đặc điểm cố hữu của người Việt Nam và vì chúng ta chưa hiểu những hậu quả nghiêm trọng của thấp còi gây ra cho sức khỏe và cả khả năng kinh tế sau này.

Thực tế là trẻ em ở bất kỳ đâu đều có thể đạt được chiều cao tiềm năng tối đa - không phụ thuộc chúng sống ở đâu. Trách nhiệm của chúng ta là cho trẻ nguồn dinh dưỡng mà trẻ cần để chúng phát triển tối ưu nhất ngay từ ngày đầu tiên mới sinh ra và nhìn nhận một cách nghiêm túc các hậu quả của suy dinh dưỡng thấp còi.

Những thực hành dinh dưỡng tốt cho trẻ có thể dễ dàng áp dụng và duy trì ở phần lớn các gia đình Việt Nam. Đơn cử như việc cho trẻ bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu, sau đó cho trẻ ăn bổ sung hợp lý kết hợp với tiếp tục bú mẹ đến 2 tuổi - bằng những thực hành này các bà mẹ và gia đình cho bé một khởi đầu khỏe mạnh nhất và giúp trẻ phòng tránh thấp còi.

Hệ lụy của thấp còi

Đối với người bác sĩ, không gì buồn hơn việc phải điều trị những tình trạng bệnh lý mà đáng lẽ có thể phòng tránh được nếu người bệnh biết cách hoặc có thông tin hay được tư vấn tốt. Trong điều kiện đất nước đang tăng trưởng và phát triển mạnh mẽ về kinh tế xã hội, chúng ta cần nỗ lực hơn nữa để đảm bảo rằng tất cả trẻ em của chúng ta nhận được dinh dưỡng tốt nhất mà gia đình chúng có thể có.

Thấp còi có ảnh hưởng tai hại đến sức khỏe, khả năng học tập và khả năng thu nhập trong tương lai của đứa trẻ. Những đứa trẻ suy dinh dưỡng khi lớn lên thường có hệ thống miễn dịch yếu hơn và có nguy cơ mắc các bệnh cao huyết áp, tiểu đường, bệnh tim và béo phì cao hơn. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng tình trạng suy dinh dưỡng thấp còi nặng là chỉ số chẩn đoán rõ ràng nhất về khả năng tử vong của trẻ dưới 5 tuổi.

Trẻ bị thấp còi thường đi học muộn hơn, dễ bỏ học giữa chừng và khó tiếp thu kiến thức hơn trẻ phát triển bình thường do những tổn thương ở não chúng phải chịu khi còn nhỏ. Và nếu nhìn tổng thể cả cuộc đời, suy dinh dưỡng là nguyên nhân làm giảm 10% khả năng thu nhập của đứa trẻ thấp còi khi lớn lên.

Tuy nhiên, ảnh hưởng của thấp còi còn vượt ra khỏi chiều cao của một đứa trẻ. Một thế hệ trẻ em bị thấp còi sẽ ảnh hưởng đến sự phát triển của cả quốc gia. Người ta ước tính rằng suy dinh dưỡng có thể tiêu tốn đến 3% tổng sản phẩm quốc nội của một đất nước.

Tất cả chúng ta đều có trách nhiệm

Tôi luôn hình dung một thế hệ trẻ em Việt Nam tương lai cao lớn và khỏe mạnh hơn. Chúng ta biết phải làm gì để giảm thiểu tình trạng thấp còi. Điều tôi đang làm là đảm bảo rằng tất cả các gia đình mà tôi tiếp xúc, thăm khám bệnh có đầy đủ thông tin, tư vấn và sự hỗ trợ mà họ cần để nuôi dưỡng con cái mình đúng cách. Tôi cũng ủng hộ việc cấm các sản phẩm thay thế sữa mẹ và hoạt động xúc tiến bán các sản phẩm này của các công ty sữa tại các cơ sở y tế vì tôi cũng như tất cả chúng ta biết rằng các sản phẩm và hoạt động này có thể ảnh hưởng bất lợi đến quyết định nuôi con bằng sữa mẹ của các bà mẹ.

Điều này phụ thuộc vào tất cả chúng ta -  những thầy thuốc, những người làm công tác hoạch định chính sách và cả các gia đình - hãy cam kết với tư cách cá nhân để ủng hộ và hỗ trợ các thực hành nuôi dưỡng trẻ nhỏ tốt nhất mà chúng ta có thể cho con cháu mình. Với sự ủng hộ và hỗ trợ này, trẻ em của chúng ta sẽ tăng trưởng và phát triển tối ưu và xa hơn, đất nước chúng ta sẽ có nguồn nhân lực có thể chất và trí tuệ tốt để phục vụ cho mục tiêu phát triển kinh tế xã hội.