Giảm thiểu tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh, Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân: Cần quyết liệt và có trọng điểm

"Chúng ta cần tập trung giải quyết có trọng điểm vào các vùng mất cân bằng tỉ số giới tính khi sinh (MCBTSGTKS) cao. Cần có biện pháp kiên quyết về mục tiêu hạ tỉ lệ MCBTSGTKS, vì trách nhiệm với đất nước trong tương lai"- Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Thiện Nhân nhấn mạnh trong buổi làm việc với Bộ Y tế và các bộ, ngành, đoàn thể liên quan về thực trạng MCBTSGTKS, chiều 30/5 tại Văn phòng Chính phủ.

Mất cân bằng ở ngay lần sinh đầu

Mất cân bằng giới tính khi sinh làm tăng thêm sự bất bình đẳng giới. Ảnh: Chí Cường

Tỉ số GTKS của Việt Nam bắt đầu gia tăng vào khoảng đầu những năm 2000, (sau các nước ở châu Á như Trung Quốc, Hàn Quốc, Ấn Độ, Azerbaijan, Armenia... khoảng 20 năm), trùng với việc nở rộ các dịch vụ siêu âm, mở rộng các dịch vụ hành nghề y tế tư nhân cùng với việc nạo phá thai dễ dàng. Tuy muộn hơn nhưng tốc độ gia tăng TSGTKS của Việt Nam lại hết sức nhanh chóng: Từ 105 năm 1979 tăng lên 110 năm 2006, 111 năm 2007, năm 2008 đã tới mức 112,1; năm 2009 là  110,5 và thời điểm 1/4/2010 là 111,2. Trong khi các nước nói trên tốc độ gia tăng TSGTKS khoảng 0,4 - 0,5 điểm phần trăm thì trong mấy năm vừa qua, tốc độ gia tăng TSGTKS của Việt Nam lên tới khoảng 1 điểm phần trăm.

TS Dương Quốc Trọng cho biết thêm, ở Việt Nam, TSGTKS đã cao ngay trong lần sinh đầu tiên 110,2, điều này hiếm khi được ghi nhận ở các quốc gia khác. Đặc biệt ở lần sinh thứ 3 trở lên (chiếm khoảng 16% tổng số trẻ được sinh ra) TSGTKS là 115,5. Khu vực Đồng bằng sông Hồng (nơi có TSGTKS cao nhất cả nước), TSGTKS đã tăng vọt từ mức 110 trong lần sinh thứ nhất và lần sinh thứ hai, lên tới 152 trong lần sinh thứ 3 trở lên.

Theo những chứng cứ thu thập được, TSGTKS cao ở những tỉnh xung quanh các thành phố lớn Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, trong đó cao nhất là các tỉnh thuộc khu vực Đồng bằng sông Hồng như Hưng Yên, Hải Dương, Bắc Ninh, Bắc Giang, Nam Định... Đây là những địa phương mà người dân có điều kiện tiếp cận dễ dàng các dịch vụ chọn lọc giới tính trước khi sinh. TSGTKS cao ở những gia đình có kinh tế khá giả, ở những phụ nữ có trình độ học vấn cao và mức sinh thấp. Những phụ nữ có trình độ học vấn cao biết chủ động sử dụng các biện pháp tránh thai và chủ động điều chỉnh số con mong muốn. Họ lại thường có điều kiện kinh tế tốt hơn để có thể chi trả dịch vụ lựa chọn giới tính trước sinh.

"Nối dõi" và nguy cơ "mất dõi"

Ảnh chỉ mang tính minh họa.

Theo báo cáo, trong số 10 tỉnh, thành phố có TSGTKS cao nhất nước, có tới 8 tỉnh, thành phố thuộc khu vực Đồng bằng sông Hồng. Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân lưu ý, đây cũng là những tỉnh theo thống kê có tỉ lệ già hóa cao. Điều này có thể đưa ra mối liên hệ, do an sinh xã hội cho người cao tuổi chưa đảm bảo, yếu tố mong muốn và làm thế nào để sinh được con trai làm chỗ dựa tuổi già càng mãnh liệt đã khiến TSGTKS nơi đây tăng cao.

Trong khi nhiều người dân mong muốn và tự hào sinh được con trai thì họ không biết rằng, có rất nhiều hệ lụy đối với con cháu họ từ sự mong muốn và tự hào đó. Các chuyên gia tính toán, với TSGTKS cao như hiện nay, khoảng 20-25 năm sau sẽ có từ 2-3 triệu nam giới Việt Nam không thể lấy vợ là người Việt Nam. Hệ lụy của việc dư thừa nam giới trong độ tuổi kết hôn có thể sẽ dẫn tới tan vỡ cấu trúc gia đình, làm gia tăng thêm sự bất bình đẳng giới như: Nhiều phụ nữ phải kết hôn sớm hơn, tỷ lệ ly hôn và tái hôn của phụ nữ sẽ tăng cao, tình trạng bạo hành giới, mua dâm, buôn bán phụ nữ sẽ gia tăng...

Tuyên truyền vẫn là giải pháp hàng đầu

Thực tế từ các nước cũng như tại Việt Nam cho thấy, chúng ta đang phải đối đầu với MCBTSGTKS cao và tình trạng này sẽ còn kéo dài. Đây là một thách thức không nhỏ với công tác DS-KHHGĐ trong thời gian tới đây.

Đẩy mạnh hơn công tác tuyên truyền "Phải có đổi mới, đẩy mạnh hơn nữa về công tác tuyên truyền nhằm giảm thiểu tình trạng MCBTSGTKS. Bộ Y tế cần sớm xây dựng bộ tài liệu tuyên truyền cho mọi người dân cũng như các bộ tài liệu tuyên truyền cho từng đối tượng cụ thể (lãnh đạo địa phương, các cặp vợ chồng trẻ, học sinh, sinh viên…). Ngoài ra cần có đề án về công tác tuyên truyền này, trong đó có phân công trách nhiệm cụ thể cho các ngành liên quan".    Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Thiện Nhân Quan tâm tới bình đẳng giới "Các chế độ tuyển dụng hiện nay vẫn chưa công bằng giữa nam và nữ trong khi trình độ học vấn và được đào tạo giữa hai giới là như nhau, cùng với những yếu tố trọng nam khinh nữ khiến nhiều người dân muốn đẻ con trai hơn. Muốn phát triển dân số bền vững, giảm MCBTSGTKS cần phải có nhiều giải pháp sâu hơn, đặc biệt là vấn đề bình đẳng giới".         Bà Ngô Thị Minh Phó Chủ nhiệm UB Thanh niên, thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội Phải quản lý và có chế tài nghiêm "Để giảm được tình trạng MCBTSGTKS cần đẩy mạnh tuyên truyền về hệ lụy của nó, đồng thời phải quản lý và có chế tài nghiêm trong việc nạo phá thai. Ngoài ra tất cả hệ thống chính trị, các tổ chức xã hội, phải cùng vào cuộc chứ không chỉ riêng Tổng cục DS-KHHGĐ".       Ông Trần Quang Quý Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hãy làm dứt khoát, mạnh mẽ "Cần làm điểm trọng tâm tại 10 địa phương có MCBTSGTKS cao nhất, làm dứt khoát, mạnh mẽ, cao độ. Cần phải có đủ kinh phí để thực hiện. Các tỉnh, thành phố cũng phải nhận thức được vấn đề này để quyết liệt ngăn ngừa nguy cơ của việc MCBTSGTKS ngay từ bây giờ".              Ông Nguyễn Hữu Vũ Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ           P.V

Hà Thư