GS Văn Như Cương:"Sự kiện biển Đông là cơ hội để chúng ta dạy con cái về lòng yêu nước, tự tôn dân tộc"

Chúng ta không chỉ dẫn con đi chơi công viên, dẫn con đi xem bắn pháo hoa trong những ngày lễ Tết, mà đã có nhiều người đã dẫn con tham gia các buổi tuần hành với những lời hô vang: “Việt Nam”. Tôi nghĩ đó là một cách dạy con cụ thể, dễ hiểu nhất về lòng yêu nước. Khi đứa bé nhìn thấy cả rừng cờ Tổ quốc, nhìn thấy hàng nghìn người đồng lòng hô vang khẩu hiệu, chắc chắn đứa bé ấy sẽ hỏi lại vì sao lại như thế? Vì sao lại nhiều cờ đỏ, nhiều người hô khẩu hiệu như vậy…? Chính lúc đó là cơ hội tốt nhất để chúng ta nói cho con hiểu được về tinh thần yêu nước, về sự đoàn kết của dân tộc. Tôi nghĩ, cảm giác đó, tinh thần đó sẽ không dễ gì phai nhạt trong tâm hồn các cháu.

Từ trước tới nay, hầu hết các gia đình đều phó mặc cho nhà trường trong việc giáo dục con em họ về lòng yêu nước, về tinh thần dân tộc thông qua lịch sử cha ông. Trong những năm gần đây, nhiều gia đình không có điều kiện và không chú trọng việc dạy con lòng yêu nước, khơi dậy tinh thần đó trong mỗi đứa trẻ. Bản thân các ông bố bà mẹ cũng không quan tâm, và nghĩ rằng việc giáo dục lòng yêu nước, dạy con về lịch sử hào hùng của dân tộc không có ý nghĩa gì đối với kinh tế gia đình, hạnh phúc gia đình bằng những câu chuyện khác. Ngay cả chúng ta, mỗi khi nhắc con chuyện học, bắt con học bài cũng không bao giờ nói rằng học để xây dựng Tổ quốc, học để giúp sức cho đất nước mà chỉ nói rằng học để kiếm cơm, học để kiếm nghề nghiệp. Tôi thấy ít có ông bố nào bảo với con rằng, con phải có một lòng yêu nước trước tiên, phải có tinh thần dân tộc trước khi nghĩ đến việc lập nghiệp, lập thân.

Có lẽ, thời chúng tôi có nhiều điều kiện để dạy con cái về lòng yêu nước hơn ngày nay. Ngày đó, cả dân tộc đang trong cuộc kháng chiến, tất cả cho miền Nam ruột thịt, nên câu chuyện hàng ngày chính là câu chuyện về chiến tranh, bom đạn, về những tấm gương anh hùng vừa ngã xuống vì cuộc chiến này, dân tộc này. Sống trong khí thế “tất cả cho tiền tuyến, tất cả để chiến thắng” ấy thì mỗi con người từ lớn tới bé đều bùng cháy ngọn lửa yêu nước trong người. Ngày ấy, mỗi năm có rất nhiều sinh viên của tôi phải gác bút để ra chiến trường, những buổi tòng quân tại sân vận động, hàng nghìn sinh viên, thanh niên lên đường, những lúc như thế tôi đều dẫn con tôi tới và bảo với cháu rằng: “Con nhìn thấy chưa, có bao nhiêu người phải nghỉ học, gác lại sự nghiệp lên đường chiến đấu mà không hẹn ngày về vì đất nước cần họ. Con phải nhìn vào họ mà học tập, mà sống sao cho tốt”.

Có những thời gian, chúng ta có điều kiện thể hiện lòng yêu nước, dạy nhau những bài học về lòng yêu nước. Nhưng khi đất nước hòa bình, vì nhiều lý do mà những bài học về lòng yêu nước cứ nhạt dần. Bởi lẽ, điều kiện hòa bình cho chúng ta có nhiều mối quan tâm hơn là những câu chuyện về chiến tranh, về lòng yêu nước. Thực tế, chúng ta cũng không có điều kiện để nói về lòng yêu nước. Vì thế, tôi muốn nói rằng, những ngày này chính là cơ hội để chúng ta dạy con cái, dạy lớp trẻ về lòng yêu nước, về tinh thần tự tôn dân tộc sau nhiều năm chúng ta lãng quên chuyện này.