Hàng triệu trẻ em tử vong mỗi năm do viêm phổi

Vi khuẩn phế cầu nguyên nhân hàng đầu gây viêm phổi

Viêm phổi là bệnh lý nhiễm trùng đường hô hấp phổ biến ở trẻ nhỏ; các dấu hiệu của viêm phổi là ho nhiều, ho ra đờm, khó thở, thở nhanh, đau ngực, đau cơ, mệt mỏi, sốt cao, ớn lạnh, vã mồ hôi… khá gần với những triệu chứng cảm cúm thông thường nên dễ gây nhầm lẫn hoặc xem nhẹ, bỏ qua. Viêm phổi có thể do nhiều loại mầm bệnh khác nhau gây ra, bao gồm vi khuẩn, vi-rút, nấm và ký sinh. Bệnh viêm phổi do vi khuẩn và vi-rút thường lây qua chất dịch phát tán từ mũi hoặc miệng người bệnh. Trong đó, vi khuẩn phế cầu (Streptococcus pneumoniae) là vi khuẩn hàng đầu gây viêm phổi ở trẻ nhỏ.

Vi khuẩn phế cầu không chỉ gây viêm phổi mà còn gây nên những bệnh nguy hiểm ở trẻ em với tỷ lệ tử vong cao nếu không được điều trị kịp thời: viêm màng não, nhiễm trùng máu...

Viêm màng não do phế cầu - bệnh gây tử vong ở trẻ em dưới 1 tuổi, ước tính trong 100,000 trẻ thì có 10 trẻ bị viêm màng não do phế cầu khuẩn. Nhiễm trùng máu do vi khuẩn phế cầu chiếm 12% - 16% các bệnh do vi khuẩn phế cầu gây ra ở trẻ em từ 2 tuổi trở xuống^..

Chia sẽ tại buổi tọa đàm “Phòng chống viêm phổi, bảo vệ trẻ em”, nhân Ngày Phòng chống Viêm phổi Thế giới (11/11), Bs Trương Hữu Khanh, Trưởng khoa nhiễm - Thần kinh, Bệnh viện Nhi Đồng 1 cho biết: “Phế cầu là vi khuẩn thường trú trong hầu họng người lớn và trẻ em, lan truyền nhiều nhất qua đường không khí (ho, hắt hơi) và lây lan thông qua việc tiếp xúc với người bị bệnh hoặc người khỏe mạnh mang vi khuẩn phế cầu trong người. Viêm phổi do vi khuẩn phế cầu vô cùng nguy hiểm, với tỷ lệ tử vong lên đến 10-20% ở trẻ nhỏ.”

Bác sĩ Trương Hữu Khanh, Trưởng khoa nhiễm - Thần kinh bệnh viện Nhi Đồng 1 tư vấn về cách phòng ngừa bệnh viêm phổi cho trẻ nhỏ.

Trước khi có vắc-xin phòng ngừa, các bệnh lý do phế cầu nói chung và viêm phổi nói riêng có tác động nặng nề đến cộng đồng: Trẻ em bệnh tật, đau đớn kéo dài, nặng sẽ tử vong, nếu may mắn khỏi bệnh vẫn ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ; việc chăm sóc trẻ bệnh kéo dài sẽ làm giảm năng suất lao động, và cùng lúc đó là những mất mát về thời gian, tiền bạc và cả áp lực về tinh thần không ai muốn gặp phải.

Đáng lo hơn, vi khuẩn phế cầu ngày càng gia tăng mức độ đề kháng với các loại kháng sinh, gây khó khăn trong việc điều trị và tạo áp lực gánh nặng lên ngành y tế và toàn xã hội khi các loại kháng sinh điều trị ngày càng trở nên kém hiệu quả.

Phòng ngừa không khó

Theo BS Trương Hữu Khanh, dấu hiệu dễ nhận biết trẻ bị viêm phổi rõ ràng nhất là thở nhanh. Phụ huynh có thể đếm nhịp thở của trẻ trong 1 phút, với điều kiện trẻ nằm yên, không khóc hay bú. Thở nhanh được xác định theo độ tuổi: từ 60 lần/phút trở lên ở trẻ dưới 2 tháng tuổi, từ 50 lần/phút trở lên ở trẻ 2-12 tháng tuổi, 40 lần/phút trở lên ở trẻ 12 tháng đến dưới 5 tuổi. Trẻ bị viêm phổi cần được bác sĩ chuyên khoa thăm khám.

Có rất nhiều việc làm đơn giản có thể giảm mạnh nguy cơ viêm phổi ở trẻ em như cho trẻ bú mẹ hoàn toàn trong những tháng đầu đời, đưa trẻ đi chủng ngừa văc – xin phế cầu từ sớm để phòng bệnh viêm phổi cũng như các bệnh do vi khuẩn phế cầu. Ngoài ra, tránh cho trẻ hít phải các loại khí không có lợi bằng cách ngăn ngừa tình trạng hút thuốc lá thụ động,…

Nguyễn Hà