Hiểu biết của thanh thiếu niên về các biện pháp tránh thai và cách sử dụng
Đối tượng điều tra của cuộc điều tra này là: 306 thiếu niên nhóm 10-14 tuổi ở khu vực thành thị và 1390 thanh niên nhóm tuổi 15-24 tuổi ở các thành thị và nông thôn.
Kết quả đề cập đến khả năng tiếp cận dịch vụ KHHGĐ và các biện pháp tránh thai (BPTT) của thanh thiếu niên thông qua các thông tin phản ánh hiểu biết của thanh thiếu niên về nơi có thể mua, nhận các BPTT, nguyện vọng sử dụng các BPTT trong tương lai và hiểu biết về cách sử dụng các biện pháp tránh thai của thanh thiếu niên tại các địa bàn khảo sát hiện nay.
Tỷ lệ thanh thiếu niên biết về nơi mua (nhận) các BPTT tương đối cao (80,4% trong số 1199 đối tượng trả lời phỏng vấn), trong đó tỷ lệ nữ biết về nơi mua (nhận) các BPTT cao hơn nam. Tỷ lệ này tăng lên khi độ tuổi tăng lên. Nếu chỉ có 73% trong số 373 thanh niên nam và 76% trong 378 thanh niên nữ ở độ tuổi 15-19 biết được nơi bán (cấp phát) các BPTT, thì tỷ lệ này đã tăng lên 88,9 % nam và 89,7% nữ ở độ tuổi 20-24.
Nơi được thanh thiếu niên nhắc đến như một địa điểm cung cấp các BPTT nhiều nhất là Trung tâm y tế (63,9%); Hiệu thuốc (62,9%) và Bệnh viện/Phòng khám (56,5%). Tỷ lệ thanh thiếu niên biết Hội KHHGĐ là nơi cung cấp các BPTT tương đối thấp (29,1%). (xem bảng 1 dưới đây).
 |
Kết quả điều tra cho thấy không có sự khác biệt rõ rệt theo độ tuổi trong hiểu biết về nơi cung cấp các BPTT, nhưng sự khác biệt về giới tính lại được thể hiện rất rõ. Nam thanh thiếu niên thường kể nhiều đến hiệu thuốc, trong khi nữ thanh thiếu niên lại nhắc nhiều đến bệnh viện/phòng khám; trung tâm y tế và hội kế hoạch hoá gia đình.
Nhận xét chung: Hiệu thuốc, trung tâm y tế và bệnh viện, phòng khám là nơi cung cấp các BPTT được thanh thiếu niên biết đến nhiều nhất.
2. Hiểu biết về cách sử dụng các biện pháp tránh thai
a. Các biện pháp dự định sử dụng nếu muốn tránh thai khi quan hệ tình dục
Kết quả điều tra chỉ ra BPTT được thanh thiếu niên nhắc đến nhiều nhất là bao cao su (65,8% thanh thiếu niên trả lời nếu sử dụng BPTT thì sẽ dùng bao cao su), trong đó tỷ lệ nam thanh niên nói rằng sẽ dùng bao cao su là 75,3%, cao gấp 1,5 lần so với với nữ (56,4%). Trong nhóm tuổi 20-24, tỷ lệ trả lời nếu sử dụng biện pháp tránh thai thì sẽ sử dụng bao cao su cao hơn độ tuổi 15-19 (số liệu tương ứng của nhóm 20-24 là 81,8% nam và 60,5% nữ so với nhóm 15-19 là 71,3% nam và 54% nữ). BPTT được thanh thiếu niên nhắc nhiều thứ hai sau bao cao su là viên uống tránh thai (36,6%). Có tới 48,4% nữ thanh niên nói rằng mình sẽ sử dụng viên tránh thai, có 24,7% nam nói rằng vợ/bạn tình sẽ sử dụng viên tránh thai. BPTT thứ ba được thanh thiếu niên nhắc đến với tỷ lệ 16,1% là đặt vòng tránh thai, không có sự khác biệt theo độ tuổi về tỷ lệ thanh thiếu niên ưa thích áp dụng biện pháp này. Tuy nhiên, tỷ lệ nữ thanh niên dự định sử dung biện pháp này cao gấp hai lần nam thanh niên cho rằng vợ/bạn tình của mình trong tương lai sẽ sử dụng.
Cần chú ý rằng tỷ lệ thanh thiếu niên không biết là mình sẽ sử dụng BPTT nào nếu muốn tránh thai cũng cao (19,43%). Tỷ lệ này ở nhóm tuổi 15-19 cao hơn ở nhóm 20-24. Có lẽ điều này liên quan đến mức độ trải nghiệm cuộc sống và mức độ quan hệ tình dục ở lứa tuổi này còn thấp.
Như đã phân tích ở trên, tỷ lệ thanh niên dự định dùng bao cao su trong tương lai rất cao (65,9% trong tổng số đối tượng trả lời phỏng vấn). Nhưng kết quả điều tra cho thấy rằng trong số các em dự định sử dụng bao cao su trong tương lai có gần một nửa số thanh thiếu niên muốn dùng bao cao su mà chưa biết cách dùng (45,4%). Tỷ lệ này giảm dần theo độ tuổi. Nếu nhóm nam giới 15-19 là 50,8% thì đến nhón tuổi 20-24, chỉ còn là 28,8%. Tỷ lệ nam giới cho rằng mình muốn dùng bao cao su nhưng không biết dùng thấp hơn nữ. Nếu tỷ lệ này ở nam giới nhóm tuổi 15-24 là 41,8%, thì ở nữ giới cùng nhóm tuổi là 50,3%. Dường như kết quả này phù hợp với thông tin đã nêu trên: Tỷ lệ các em nữ muốn sử dụng bao cao su trong tương lai thấp. Có lẽ vì tỷ lệ em gái biết cách sử dụng bao cao su cũng thấp hơn em trai. Đối với viên tránh thai, 36,7% số đối tượng trả lời phỏng vấn cho biết sẽ dự định dùng viên uống tránh thai trong tương lai. Nhưng tỷ lệ người cho biết muốn dùng mà không biết cách dùng là 42,6%, trong đó tỷ lệ nữ cho rằng mình không biết dùng viên tránh thai cao hơn tỷ lệ nam cho rằng bạn tình của mình không biết dùng viên tránh thai (46,7% ở nữ so với 34,5% ở nam).
Kết quả điều tra cho thấy không có mối liên hệ rõ rệt giữa trình độ học vấn và tỷ lệ thanh thiếu niên muốn sử dụng BPTT mà không biết dùng. Từ kết quả điều tra có thể rút ra kết luận rằng: tỷ lệ thanh thiếu niên muốn sử dụng bao cao su cao hơn viên tránh thai, đồng thời tỷ lệ thanh thiếu niên muốn dùng bao cao su nhưng không biết cách sử dụng cũng cao hơn tỷ lệ thanh thiếu niên muốn dùng viên tránh thai mà không biết cách. Tuy nhiên, cần nhấn mạnh rằng: tỷ lệ người muốn dùng thuốc tránh thai và bao cao su nhưng chưa biết cách sử dụng tương đối cao là một vấn đề cần quan tâm trong công tác chăm sóc sức khoẻ sinh sản cho thanh thiếu niên.
3. Khó khăn và thuận lợi của việc tiếp cận dịch vụ tránh thai
Nếu như năm 1997 “các dịch vụ tránh thai chỉ nhằm vào các cặp vợ chồng trong chương trình KHHGĐ quốc gia và không sẵn có cho thanh niên chưa lập gia đình, thậm chí các hiệu thuốc nói rằng họ ngần ngại khi bán cho thanh niên” (Bộ y tế, 1997)<!--[if !supportFootnotes]-->[2]<!--[endif]--> thì đến năm 2004, hoạt động của các dịch vụ tránh thai cho thanh thiếu niên có dễ tiếp cận hơn không? Câu trả lời nằm trong bảng dưới đây:
 |
Có tới 65,5% số đối tượng điều tra cho rằng việc nhận và sử dụng một BPTT nào đó nếu họ muốn là dễ dàng và độ tuổi càng cao thì việc tiếp nhận và sử dụng càng dễ dàng hơn. Không có sự khác biệt giữa các em trai và các em gái trong đánh giá về mức độ dễ dàng của việc tiếp cận dịch vụ tránh thai. Tỷ lệ thanh thiếu niên cho là việc tiếp cận dịch vụ tránh thai khó khăn chỉ chiếm khoảng 20% và tỷ lệ thanh thiếu niên không biết việc nhận và sử dụng tránh thai là dễ hay khó chiếm khoảng 14%. Trong đó, tỷ lệ các em trai cho rằng việc nhận và sử dụng BPTT là khó khăn cao hơn tỷ lệ này ở các em gái. Tỷ lệ trả lời không biết ở các em trai cũng lớn hơn các em gái. Tỷ lệ thanh thiếu niên cho việc nhận và sử dụng một BPTT nào đó là dễ dàng tăng lên khi trình độ học vấn được nâng cao (43,8% thanh niên chưa tốt nghiệp tiểu học, 60,4% thanh niên tốt nhiệp trung học cơ sở và 75% thanh niên tốt nghiệp phổ thông trung học)
Đau bụng khi đi du lịch, người phụ nữ 28 tuổi sốc mất máu vì thai ngoài tử cung vỡ
Dân số và phát triển - 7 giờ trướcGĐXH - Đang trong chuyến du lịch tại Quảng Ninh, người phụ nữ 28 tuổi bất ngờ đau bụng dữ dội, ngất xỉu. Các bác sĩ xác định nguyên nhân là thai ngoài tử cung vỡ gây xuất huyết ổ bụng ồ ạt.
Nôn nóng có con, nhiều cặp vợ chồng vô tình giảm cơ hội thụ thai vì thói quen này
Dân số và phát triển - 23 giờ trướcGĐXH - Tin rằng quan hệ đúng ngày rụng trứng sẽ giúp sớm có con, tuy nhiên, sau nhiều tháng rồi nhiều năm kiên trì, kết quả vẫn không như mong đợi.
Mãn kinh 5 năm, người phụ nữ 41 tuổi sinh con nhờ trứng hiến tặng sau hành trình 12 năm tìm con
Dân số và phát triển - 2 ngày trướcGĐXH - Nhờ thụ tinh trong ống nghiệm với trứng hiến tặng cùng quá trình theo dõi thai kỳ chặt chẽ, chị đã sinh con gái khỏe mạnh sau 12 năm chờ đợi.
Khám vì bí tiểu, người đàn ông 63 tuổi bất ngờ phát hiện ung thư tuyến tiền liệt, khối u phình to gấp 5 lần
Dân số và phát triển - 3 ngày trướcGĐXH - Nhập viện cấp cứu do bí tiểu, ông Tiến (63 tuổi) bất ngờ được chẩn đoán mắc ung thư tuyến tiền liệt giai đoạn tiến triển. Khối u khiến tuyến tiền liệt phình to gấp 5 lần bình thường và chỉ số PSA tăng cao gấp 40 lần ngưỡng cho phép.
Sương mù não ở phụ nữ mãn kinh dễ bị bỏ qua
Dân số và phát triển - 4 ngày trướcMãn kinh là bước ngoặt lớn với nhiều thay đổi thể chất ở phụ nữ nhưng một khía cạnh đáng lo ngại thường bị bỏ qua là tình trạng sương mù não gây suy giảm trí nhớ và mất tập trung nghiêm trọng.
Vòng tránh thai có an toàn không? Các tác dụng phụ và biến chứng hiếm gặp
Dân số và phát triển - 5 ngày trướcVòng tránh thai là phương pháp ngừa thai có hiệu quả bảo vệ từ 95% đến 97%. Tuy nhiên, liệu biện pháp này có thực sự an toàn tuyệt đối cho sức khỏe sinh sản của phụ nữ?
Từ ca bệnh cụ bà U80 đến người mẹ trẻ gen Z, chuyên gia cảnh báo: Ung thư cổ tử cung không loại trừ ai!
Dân số và phát triển - 5 ngày trướcVừa qua, Khoa Phụ Sản - Bệnh viện 354 đã tiếp nhận điều trị cho hai ca bệnh ung thư cổ tử cung rất đặc biệt. Chuyên gia Sản khoa cảnh báo: Dù ở tuổi thanh xuân hay đã mãn kinh hàng chục năm, ‘sát thủ thầm lặng’ này thực sự không loại trừ một ai.
Tiểu gắt, bí tiểu kéo dài, người phụ nữ 53 tuổi phát hiện nguyên nhân ít ai ngờ tới
Dân số và phát triển - 6 ngày trướcGĐXH - Tiểu gắt suốt và bí tiểu suốt 1 tuần, nguyên nhân không phải do bệnh lý đường tiết niệu thông thường mà xuất phát từ một khối nang lớn ở vùng chậu chèn ép bàng quang.
Thiếu nữ 16 tuổi mang khối u buồng trứng gần 15kg: Bác sĩ khuyến cáo không chủ quan với dấu hiệu bất thường
Dân số và phát triển - 1 tuần trướcGĐXH - Một thiếu nữ 16 tuổi ở Lào Cai mang trong người hai khối u buồng trứng khổng lồ với tổng trọng lượng gần 15kg, tương đương gần 1/3 trọng lượng cơ thể.
Chủ quan với tiểu đường thai kỳ, thai phụ 30 tuổi mất con ở tuần 29 vì biến chứng nguy hiểm
Dân số và phát triển - 1 tuần trướcGĐXH - Chị Hồng đau đớn mất con khi thai đã được 29 tuần tuổi do biến chứng của tiểu đường thai kỳ không được kiểm soát.
Giao lưu trực tuyến: Chăm sóc sức khỏe sinh sản vị thành niên, thanh niên và tầm quan trọng của tư vấn khám sức khỏe trước khi kết hôn
Dân số và phát triểnGĐXH - Theo các chuyên gia, sức khỏe sinh sản của vị thành niên, thanh niên được coi là một trong những yếu tố quan trọng có ý nghĩa quyết định đến chất lượng dân số, chất lượng nguồn nhân lực và tương lai của giống nòi.
