Hình thức phỏng vấn để sơ tuyển, xét tuyển vào đại học: Khó tránh cảm tính, tiêu cực?

Kỳ tuyển sinh ĐH - CĐ năm 2016 nhiều trường áp dụng phỏng vấn để sơ tuyển, xét tuyển. Ảnh minh họa: Q.Anh

Phỏng vấn sẽ đánh giá được năng lực thật sự của thí sinh

Nếu như trước đây chỉ có một số trường khối nghệ thuật áp dụng hình thức thi năng khiếu và có thêm phần phỏng vấn, nay nhiều trường đại học, cao đẳng được phép tự chủ tuyển sinh theo đề án riêng (Bộ GD&ĐT chấp thuận) đã áp dụng hình thứ này.

Học viện Báo chí và Tuyên truyền tổ chức thi năng khiếu trong năm 2015 và tiếp tục áp dụng trong năm nay. Trường sẽ tổ chức thi bổ sung môn Năng khiếu báo chí gồm 2 phần: trắc nghiệm (3 điểm), tự luận (7 điểm), cho nhóm ngành Báo chí. Đặc biệt, trường sẽ xét tuyển bằng phỏng vấn trực tiếp thí sinh dự tuyển vào chuyên ngành Quay phim truyền hình và Ảnh báo chí. Đây là lần đầu tiên trường tổ chức phỏng vấn thí sinh dự thi hai chuyên ngành này.

Không chỉ các trường khối nghệ thuật, báo chí - truyền thông, mà ngay cả Khoa Y (ĐH Quốc gia TP HCM) cũng mới bổ sung phần sơ tuyển bằng phỏng vấn hoặc trắc nghiệm. Theo lý giải của nhà trường, việc áp dụng hình thức phỏng vấn sẽ góp phần hạn chế được số lượng lớn thí sinh điểm cao nộp xét tuyển vào trường theo cảm tính, trong khi bản thân thí sinh còn chưa hiểu gì về nghề này, có phù hợp với mình hay không?

ĐH Tân Tạo cũng vừa thông báo tuyển sinh năm 2016 theo đề án riêng dựa trên kết quả các năm học THPT, kết quả kỳ thi THPT Quốc gia và phỏng vấn để xét tuyển. Theo nhà trường, phỏng vấn là tiêu chuẩn cần thiết và quan trọng trong công tác tuyển sinh. Để đảm bảo đúng đối tượng, Hội đồng tuyển sinh sẽ trực tiếp phỏng vấn thí sinh. Phỏng vấn nhằm đánh giá năng lực học tập thật sự của thí sinh, tìm hiểu khả năng thật sự cũng như ước mơ, hoài bão và tính cách, hoàn cảnh của từng thí sinh. Các thí sinh không đạt sẽ không được nhận vào học.

Cần công khai, minh bạch

Các trường coi phỏng vấn là một giải pháp nhằm tăng cường chất lượng “đầu vào”, tuy nhiên với nhiều thí sinh lại khá lo lắng. Thí sinh Nguyễn Đức Anh (lớp 12, Trường THPT Phan Đình Phùng, Hà Nội) cho biết: “Năm nay, một số trường đại học áp dụng nhiều tiêu chí trong tuyển sinh, trong đó có cả hình thức phỏng vấn trực tiếp. Em cảm thấy rất bất ngờ và chưa hiểu được thi phỏng vấn sẽ hỏi về kiến thức hay là thông tin bản thân, tìm hiểu về ngành nghề? Không hiểu các trường có đề cương, tổ chức ôn tập hay không, chứ lần đầu bỡ ngỡ thi phỏng vấn thiếu tự tin mà bị “hỏi vặn” chắc trượt luôn”.

Đó không phải là những mối lo của riêng thí sinh, ngay cả các chuyên gia giáo dục cũng đặt yêu cầu cần phải tổ chức thực sự nghiêm túc khi áp dụng hình thức phỏng vấn xét tuyển vào đại học. PGS Trần Xuân Nhĩ - nguyên Thứ trưởng Bộ GD&ĐT cho rằng, những hình thức mới được áp dụng hiện nay cho thấy sự tiến bộ trong thi cử, giáo dục đại học. Tự chủ đại học và sự mở rộng về mô hình tuyển sinh là xu thế tất yếu, nhất là trong giai đoạn nước ta đang hội nhập với khu vực và thế giới, cần học hỏi những kinh nghiệm hay từ các nước.

“Tuy nhiên, việc này cũng đặt ra thách thức đối với chính các trường, là phải có kinh nghiệm, nghiên cứu chặt chẽ các phương án để hạn chế tiêu cực. Hình thức phỏng vấn cũng thế, đòi hỏi công tác tổ chức phải rõ ràng, chặt chẽ, cán bộ, giảng viên tham gia phỏng vấn cũng phải có kinh nghiệm, công tâm để lựa chọn thí sinh xứng đáng. Thời điểm này thí sinh nhiều cơ hội nhưng cũng không ít thách thức, đòi hỏi các em vừa phải nỗ lực nhưng cũng phải nhạy bén để lựa chọn ngành học, trường đại học cho mình”, PGS Nhĩ chia sẻ thêm.

Cho rằng phỏng vấn cũng là một tiêu chí để áp dụng lựa chọn thí sinh, cùng các tiêu chí tuyển sinh khác, PGS Văn Như Cương - Chủ tịch HĐQT Trường Lương Thế Vinh (Hà Nội) vẫn tỏ ra lo ngại: “Nếu áp dụng hình thức tổ chức phỏng vấn thì với rất đông thí sinh, giả sử hàng vạn thí sinh thì chắc chắn nhà trường khó có thời gian để thực hiện. Chưa kể đến những yếu tố vô cùng quan trọng là ai là người phỏng vấn, chuẩn mực để đánh giá khi phỏng vấn như thế nào, liệu có đảm bảo công bằng? Phỏng vấn cần phải công khai, minh bạch, thậm chí ghi âm, ghi hình để giải đáp thắc mắc của thí sinh”.

Quang Anh/Báo Gia đình & Xã hội