Hôn nhân gia đình của người Bố Y

Lễ cưới hỏi của người Bố Y tiến hành qua 3 bước:

Bước 1: Nhà trai cử 2 bà mối sang nhà gái xin lá số cô gái về để so tuổi. Nhà gái thường tỏ thiện chí bằng cách tặng nhà trai 10 quả trứng gà nhuộm đỏ. Nếu thấy "hợp tuổi", nhà trai cử 2 ông mối sang trả lá số và xin "giá ăn hỏi".

Bước 2: Lễ ăn hỏi. Sau lễ này, hôn nhân của đôi trai gái coi như được định đoạt.

Bước 3: Lễ cưới. Trong lễ cưới của người Bố Y, khi đón dâu nhà trai chỉ có khoảng 8-10 ng­ười, trong đó phải có 1-2 đôi còn son trẻ, 2 đôi đã có vợ có chồng. Trong sính lễ luôn có một bộ trang phục nữ. Nhà gái cũng cử ra một đoàn, thành phần như nhà trai để tiếp đón. Chàng rể không đi đón dâu, cô em gái của chàng rể dắt con ngựa hồng đẹp mã để chị dâu cư­ỡi lúc về nhà chồng. Khi về nhà chồng, cô dâu mang theo một chiếc kéo và một con gà mái nhỏ, đi đến giữa đ­ường thì thả gà vào rừng.

Xư­a kia ng­ười phụ nữ Bố Y có tục đẻ ngồi, nhau của đứa trẻ chôn d­ưới gầm giường của mẹ. Nếu đứa trẻ hay ốm đau thì phải tìm bố nuôi cho vía của nó có chỗ nương tựa. Khi đứa trẻ được 3 ngày làm lễ cúng mụ, đặt tên tục, đến khi được 2-3 tuổi mới đặt tên chính thức. Mỗi dòng họ có một hệ thống tên đệm gồm khoảng 5 đến 9 chữ. Mỗi chữ đệm dành cho một thế hệ và chỉ rõ vai vế của người có tên mang chữ đệm đó trong quan hệ họ hàng.

Vài nét chính về dân tộc Bố Y

Tên tự gọi: Bố Y.
Tên gọi khác: Chủng Chá, Trọng Gia, Tu Dí, Tu Dìn, Pu Nà.
Nhóm địa phương: Bố Y và Tu Dí.
Dân số: 1.500 người.
Ngôn ngữ: Nhóm Bố Y nói ngôn ngữ Tày - Thái (ngữ hệ Thái - Ka Ðai), còn nhóm Tu Dí nói ngôn ngữ Hán (ngữ hệ Hán - Tạng).
Cư­ trú: Lào Cai, Yên Bái, Hà Giang, Tuyên Quang.