Không phải lúc nào cũng “hình sự hóa” khuyết điểm của học sinh

Quyết định đình chỉ của Trường THPT dân lập Phạm Ngũ Lão đối với nữ sinh Nguyễn Thị Tuyết Linh. Ảnh: TL

Làm căng thẳng một sự việc nhỏ

Quyết định đình chỉ học tập, cùng với đó là thu hồi giấy khen, xếp loại hạnh kiểm yếu học kỳ I đối với học sinh Nguyễn Thị Tuyết Linh, lớp 11A1 của Trường THPT Dân lập Phạm Ngũ Lão (quận Gò Vấp, TPHCM) với lý do tự ý bỏ biểu diễn văn nghệ đã khiến dư luận hết sức bất bình và cho rằng mức kỷ luật như vậy là rất nặng. Một số nhà quản lý giáo dục cũng ngạc nhiên trước việc làm của Trường THPT dân lập Phạm Ngũ Lão.

Sau sự việc xảy ra tại Trường THPT dân lập Phạm Ngũ Lão, Nhà giáo Ưu tú Đặng Đình Đại (Hiệu trưởng Trường THPT Wellspring - Mùa Xuân, Hà Nội) cho rằng, lỗi của nữ sinh xét cho cùng cũng là lỗi nhẹ, chưa đến mức phải đình chỉ học tập. Tuy nhiên, trong sự việc này, nhà trường đã có khá nhiều sai sót, không chỉ gây bức xúc cho học sinh và gia đình học sinh mà còn tạo dư luận trong xã hội. Trường hợp này, nếu nữ sinh đó khiếu nại lên Sở GD&ĐT TPHCM, nhà trường phải nhận học sinh học trở lại, hủy quyết định và nhận khuyết điểm với Sở.

Cũng theo thầy giáo Đặng Đình Đại, cách giải thích của nhà trường cho rằng việc ra quyết định này chỉ nhằm răn đe học sinh là thiếu thuyết phục, chưa đúng. Đã là một trường học, ra văn bản có chữ ký, con dấu hẳn hoi và ban hành tới gia đình học sinh thì đó không thể là chuyện đùa được. Nhà trường làm như thế là chưa phù hợp với môi trường sư phạm. Nếu như “dọa mồm” có thể “lời nói gió bay”, nhưng đã là văn bản thì phải có tính hiệu lực, nghiêm túc. Chưa kể, nếu đã ra văn bản hành chính mà lại không thực hiện thì học sinh sẽ coi thường trước những quyết định ban ra của nhà trường.

“Cách làm của Trường THPT dân lập Phạm Ngũ Lão như vậy là áp đặt, gây căng thẳng, bức bối và ảnh hưởng không tốt tới tâm sinh lý của học sinh. Nhà trường đã không nghĩ đến học sinh mà chỉ thể hiện sự bực tức sau sự việc nữ sinh đó bỏ biểu diễn tiết mục của nhà trường. Tôi thấy, hầu hết các trường dân lập luôn khó khăn trong việc tuyển sinh. Trong khi ấy, Trường THPT dân lập Phạm Ngũ Lão có được một học sinh ngoan, học khá và có năng khiếu như vậy thì là điều đáng mừng, đáng quý lắm chứ. Đằng này, nhà trường lại làm căng thẳng từ một sự việc nhỏ”, thầy giáo Đặng Đình Đại nhận xét thêm.

Giáo dục cần tính mềm dẻo

Theo Nhà giáo Ưu tú Đặng Đình Đại, qua sự việc trên, nhà trường cần nhìn học sinh với con mắt gần gũi, thay vì dồn sự bức tức vào chuyện học sinh “chống lệnh”. Nhà trường đã biết nữ sinh đó bỏ buổi biểu diễn văn nghệ thì cần trao đổi lại với em, nếu không thì tìm người thay thế. Ngoài ra, nhà trường cần hỏi rõ lý do, khuyên em học sinh lựa chọn việc nào quan trọng hơn, phân tích giả thuyết nếu em học sinh ấy không tham gia thì buổi biểu diễn vẫn thành công... “Không phải cái gì cũng đòi kỷ luật, đình chỉ học tập học sinh ngay được. Cần giúp các em nhận thức, rút kinh nghiệm cho những lần sau”, thầy giáo Đặng Đình Đại nói.

Nổi tiếng “mát tay” đối với những học sinh yếu kém, TS Nguyễn Tùng Lâm – Hiệu trưởng Trường THPT dân lập Đinh Tiên Hoàng (Hà Nội) chia sẻ: “Ở độ tuổi học sinh THPT, các em dễ bị những thương tổn, ảnh hưởng đến tâm lý. Do đó, trường tôi coi học sinh hư là các em có cá tính. Giáo dục học sinh mà không biết trân trọng các em là không đúng với nguyên tắc sư phạm. Giáo dục cần tính mềm dẻo, chuyện kỷ luật học sinh vẫn cần phải áp dụng, song mục đích chính là giúp các em thức tỉnh, trở thành học sinh tốt. Tránh làm tổn thương, dẫn đến hành động dại dột của học sinh”.

Bàn về vấn đề này, PGS Văn Như Cương cho rằng, mục đích của nhà trường là giáo dục học sinh và hình thức kỷ luật cũng là một phương pháp giáo dục cần thiết. Tuy nhiên, cần tránh làm ảnh hưởng tới tâm lý của học trò. PGS Văn Như Cương cho biết: “Quan điểm giáo dục của trường (Phạm Ngũ lão) như vậy sẽ không có hiệu quả. Học sinh sẽ thiếu tôn trọng các quyết định xử phạt của nhà trường. Khi ban hành kỷ luật, cần để học sinh và gia đình nắm rõ, tránh những thắc mắc, khiếu nại tạo căng thẳng và hệ quả”.

Theo các chuyên gia tâm lý, áp dụng hình thức kỷ luật học sinh khi mắc khuyết điểm cũng cần có sự mềm dẻo, linh hoạt, dựa trên các quy định của ngành, song vẫn cần nắm bắt nguyên nhân, lý do của học sinh. Giúp học sinh tiến bộ, sửa chữa khuyết điểm mới là điều quan trọng. Thời gian qua, đã có nhiều vụ việc thí sinh vì xấu hổ, lo sợ trước các kỷ luật của nhà trường mà nảy sinh ý nghĩ bỏ nhà ra đi, thậm chí tự tử… Để tránh những sự việc đáng tiếc, nhà trường, gia đình cần phối hợp chặt chẽ trong nắm bắt tâm lý, giáo dục và giúp đỡ học sinh nếu không may mắc khuyết điểm.

Quang Huy