Kỷ niệm 50 năm ngành DS-KHHGĐ Việt Nam (3): Thành công nhờ sức mạnh tổng hợp

> Kỷ niệm 50 năm ngành DS-KHHGĐ Việt Nam (1): Từ một quyết định nhân văn/ Kỷ niệm 50 năm ngành DS-KHHGĐ Việt Nam (2): Bước ngoặt lịch sử và sự chuyển biến toàn diện/ Kỷ niệm 50 năm ngành DS-KHHGĐ Việt Nam (4): Lửa thử vàng/ Kỷ niệm 50 năm ngành DS-KHHGĐ Việt Nam (5): Nhận diện thách thức mới/ Kỷ niệm 50 năm ngành DS-KHHGĐ Việt Nam (cuối): Đồng hành vì mục tiêu dân số

Cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt trao tặng cờ thi đua cho cán bộ dân số cơ sở. Ảnh: Tư Liệu

Nền tảng quan trọng

Nhận thức được công tác DS-KHHGĐ là một bộ phận quan trọng của chiến lược phát triển đất nước, để nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân, của toàn xã hội, Nghị quyết số 04-NQ-HNTW (khoá VII) về chính sách DS-KHHGĐ đã khẳng định: "Không một tổ chức và cá nhân nào đứng ngoài cuộc vận động này".

Nghị quyết đã được quán triệt bằng Nghị định 193-HĐBT của Hội đồng Bộ trưởng, ngày 19/6/1991, thành lập Uỷ ban Quốc gia DS-KHHGĐ. Ngay khi tổ chức bộ máy chuyên trách đầu tiên này được thành lập đã nhận được sự quan tâm đặc biệt của Thủ tướng Võ Văn Kiệt - khi đó đang giữ chức Phó Chủ tịch HĐBT đồng thời là Chủ tịch Ủy ban quốc gia DS-KHHGĐ. Trong giai đoạn này, cấp uỷ Đảng, chính quyền các cấp đã thực hiện sự lãnh đạo, chỉ đạo và huy động lực lượng của toàn xã hội tham gia công tác DS-KHHGĐ.

Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam có các phong trào xây dựng tổ phụ nữ không sinh con thứ 3; Đoàn Thanh niên với phong trào các cơ sở đoàn thi đua thực hiện 3 mục tiêu "Không kết hôn sớm, không đẻ sớm và không đẻ dày". Hội Nông dân Việt Nam với phong trào thi đua gia đình nông dân thực hiện 6 chuẩn mực; Ngành Văn hoá Thông tin triển khai phong trào xây dựng gia đình văn hoá mới. Bộ Quốc phòng đã có quyết định về việc thành lập Văn phòng Ủy ban DS-KHHGĐ cấp Bộ Quốc phòng, đặt tại Cục Quân y, nhằm thực hiện thắng lợi các mục tiêu về chính sách DS-KHHGĐ.

Một tổng chỉ huy và một kiến trúc sư tài ba

Trong ký ức của những người làm công tác DS-KHHGĐ, công tác DS-KHHGĐ có được sự chuyển biến toàn diện, đặt nền tảng quan trọng cho sự nghiệp dân số, bên cạnh sức mạnh tổng thể của cả hệ thống chính trị có vai trò và vị trí vô cùng to lớn của cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt và Giáo sư Mai Kỷ - nguyên Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc gia DS-KHHGĐ.

PGS.TS Trần Văn Chiến (nguyên Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ và Đào tạo, Uỷ ban Quốc gia DS-KHHGĐ) - Phó Tổng cục trưởng Tổng cục DS-KHHGĐ nói: "Nói đến cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt là nói đến một bản lĩnh quyết đoán, tự tin, một con người giàu lòng nhiệt huyết, luôn biết lắng nghe và thấu hiểu". Nếu cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng là người đặt nền tảng cho công tác DS-KHHGĐ bằng văn bản pháp quy đầu tiên, Quyết định 216/CP ra đời như một hành động công bố tham gia chương trình dân số toàn cầu, thì cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt là một vị tổng chỉ huy tài ba, với tâm huyết và sự lãnh đạo, chỉ đạo sáng suốt đã đưa công tác DS-KHHGĐ đạt được tính nhân văn và tầm chiến lược mà Quyết định 216/CP đặt ra. Từ việc cụ thể hóa Nghị quyết TƯ 4, khóa VII, thành lập bộ máy chuyên trách dân số từ Trung ương tới cơ sở, sự vào cuộc của tất cả hệ thống chính trị, cố Thủ tướng đã nhìn ra và kiến thiết cho hệ thống dân số những người có tâm huyết và trí tuệ, mà điển hình nhất là Giáo sư Mai Kỷ - một kỹ sư luyện kim, một nhà khoa học xứng đáng được gọi là "kiến trúc sư" tài ba của ngành dân số.

Những người "vác tù và hàng tổng"

Đội ngũ này đã được Giáo sư Mai Kỷ khắc họa bằng hình ảnh thể hiện rõ nhất sự tâm huyết, trở thành biểu tượng của ngành dân số: "Đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng". Họ cũng được người dân tin yêu gọi là những người "vác tù và hàng tổng". Họ không kể ngày đêm, nắng mưa, vất vả, vượt qua mọi bất lợi về địa lý, thời tiết, vượt qua mọi rào cản của phong tục, hủ tục... tuyên truyền, vận động người dân thực hiện cuộc vận động KHHGĐ.

Nói về lòng nhiệt tình, tâm huyết và hết lòng vì sự nghiệp dân số của các CBCT, CTV dân số, BS. Vũ Thị Kim Tính, nguyên Chủ nhiệm Ủy ban DS,GĐ&TE tỉnh Bình Dương còn nguyên vẹn kỷ niệm của những tháng ngày cùng anh em cơ sở đi đến tận thôn bản, xóm làng ở miền núi Tây Bắc, buôn sóc ở Tây Nguyên, rong ruổi hàng ngày trời dầm mưa dãi nắng, vượt qua những cung đường nguy hiểm. BS. Tính kể câu chuyện về một CBCT của huyện Đông Phú bị tai nạn trên đường đi xuống cơ sở. Chị mất đi, để lại ba đứa con nhỏ vốn đã mồ côi cha. Đến nay, khi đã trưởng thành, các con chị lại nối gót mẹ làm công tác dân số. "Nói như vậy để biết rằng kết quả của công tác dân số 50 năm qua không chỉ bằng mồ hôi mà còn là máu và nước mắt của bao nhiêu người đã cống hiến",  BS. Tính tâm sự.

“Các bạn có nghĩ rằng, các cộng tác viên có thể kể vanh vách "lý lịch, gia cảnh" của từng gia đình cần phải vận động thực hiện KHHGĐ, từng trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn cần phải trợ giúp. Thật không khiên cưỡng khi tôi nghĩ rằng, chẳng có ngành nào "bám dân, bám làng", hiểu dân, nhiệt huyết vô điều kiện như thế!”.   Bà Lê Thị Thu (Nguyên Bộ trưởng, Chủ nhiệm Uỷ ban DS,GĐ&TE) "Một hệ thống những người làm công tác dân số đông đảo đến từng ngõ xóm, nhà dân. Ở đây không ai có quyền lực, cũng không ai có bổng lộc, quyền lợi, chỉ có tình, nghĩa, lòng tin và trách nhiệm. Họ làm nên một thời kỳ lịch sử phát triển rực rỡ, trong trang sử 50 năm xây dựng và phát triển sự nghiệp DS-KHHGĐ Việt Nam". Ông Nguyễn Du (Nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Quốc gia DS-KHHGĐ) “Đối với tôi, người đặt nền móng cho sự đổi mới trong lĩnh vực dân số, người tạo dựng nên một hình ảnh mới cho công tác dân số: Nhân đạo hơn, nhân văn hơn, hiệu quả hơn mãi mãi vẫn là cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt, ông Sáu Dân kính mến”. Ông Trần Tiến Đức (Nguyên Vụ trưởng Vụ Tuyên truyền giáo dục, Ủy ban Quốc gia DS-KHHGĐ)