Lại nóng chuyện “giá”

Theo Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ, tên gọi "giá dịch vụ đào tạo" được đề xuất trong Luật giáo dục đại học sửa đổi. Theo đó, đối với dịch vụ không sử dụng ngân sách nhà nước, cơ sở giáo dục đại học xây dựng và quyết định mức giá dịch vụ đào tạo theo quy định pháp luật. Giá dịch vụ đào tạo phải được công khai cho từng năm học, khóa học cùng với thông báo tuyển sinh.

Có ý kiến đồng tình với ngành giáo dục khi cho rằng, chuyển từ thu phí BOT sang thu giá BOT cho phù hợp thì chuyển luôn thu giá dịch vụ đào tạo cũng là hợp lý. Xét về bản chất giáo dục, trừ giáo dục phổ thông, đặc biệt là giáo dục đại học là cung cấp người học dịch vụ theo nhu cầu, trong trường hợp này thương mại hoá giáo dục thì có gì sai?

Tuy nhiên, phần lớn ý kiến từ cộng đồng mạng theo chiều hướng ngược lại. Sau khi cụm từ "giá dịch vụ đào tạo" được Bộ trưởng đề cập đến, đại đa số ý kiến đồng quan điểm với đa số thành viên thẩm tra dự luật thuộc Ủy ban Văn hóa Giáo dục và Thanh thiếu niên nhi đồng của Quốc hội rằng việc thay thuật ngữ học phí bằng giá dịch vụ đào tạo như thể hiện trong dự luật là không nên. Bởi việc sử dụng khái niệm học phí (cũng đã được quy định trong dự thảo Luật sửa đổi bổ sung Luật giáo dục) vừa thể hiện quan điểm coi giáo dục là lĩnh vực đặc thù, vừa phù hợp với thông lệ quốc tế và vừa tránh cách tiếp cận theo hướng thương mại trong giáo dục.

Nhiều ý kiến cho rằng điều mà ngành giáo dục cần đặc biệt quan tâm là làm thế nào để cải tiến chất lượng giáo dục đào tạo, đưa sách giáo khoa giảng dạy kỹ năng mềm vào cuộc sống, giảm bớt lượng kiến thức khô cứng thiếu thực tế; Đổi mới cách quản lý trong việc an ninh học đường từ mầm non đến đại học chứ không phải đổi “phí” thành “giá” mang tính chất quá thương mại như kiểu mua bán trên thị trường như vậy.

Cộng đồng mạng cũng đã đặt ra rất nhiều câu hỏi với những hàm ý như đã là giá dịch vụ thì có quyền mặc cả? Dịch vụ không tốt, không tương xứng với giá thì xử lý như thế nào? Khách hàng là học sinh có quyền phản ứng trước dịch vụ không tương xứng đó không?

Nickname Trần Trọng thì bày tỏ: “Sau này tôi cũng xin phép được đóng tiền theo biểu giá: Tôi học tiếp thu nhiều thì đóng đủ, còn học mà tôi không hiểu thì tôi xin phép không đóng hoặc đóng một nửa có được không?”.

Đồng ý rằng, người dạy tốt, chương trình đào tạo tốt cần có cơ chế tốt, nhất là có những cơ chế để “cởi trói” cho các trường cao đẳng, đại học... Các trường cần tự quyết như được phép quy định khung học phí do trường mình đào tạo, không phụ thuộc vào khung của Bộ GD&ĐT (trừ trường công). Họ cần nhiều quyền hơn và cơ chế thị trường sẽ quyết định trường dạy tốt, truyền thông tốt sẽ có đông sinh viên, học sinh ngược lại thì nên giải thể. Vậy điều đáng bàn ở đây là trình cơ chế thuyết phục thay vì đổi tên gọi cho chúng.

Mai Hạnh