Làm báo ở Hoàng Sa

Phóng viên Nguyễn Đông đang tác nghiệp ngoài vùng biển Hoàng Sa (ảnh do nhân vật cung cấp).

Những ngày đầu tháng 5 trời nắng như đổ lửa. Hàng chục phóng viên các báo, đài có mặt tại Chi đội Kiểm ngư 3 (thuộc Chi cục Kiểm ngư Vùng 2, Cục Kiểm ngư Việt Nam, đóng tại quận Sơn Trà, Đà Nẵng) để đăng ký lên đường theo tàu kiểm ngư ra vùng biển Hoàng Sa của Việt Nam – nơi Trung Quốc đang hạ đặt trái phép giàn khoan Hải Dương-981. Đây là chuyến đầu tiên phóng viên các báo, đài ra vùng biển Hoàng Sa.

Trong khoảng 20 phóng viên ấy, người ta thấy một phóng viên trẻ cầm điện thoại gọi vẻ gấp gáp: “Em gấp nhanh cho anh 2 bộ quần áo và cầm cục xạc máy tính, máy ảnh nhờ người đưa xuống Chi đội Kiểm ngư để anh theo tàu ra Hoàng Sa. Nhanh lên em nhé, kẻo không kịp, tàu sắp rời cầu cảng rồi…”. Đó là phóng viên Nguyễn Đông (SN 1989), đang công tác tại báo điện tử VnExpress.net, thường trú tại Đà Nẵng. Cuộc điện thoại cho vợ và khoảng thời gian ngắn ngủi chỉ 10 phút để chuẩn bị cho chuyến đi công tác đặc biệt vào trưa 10/5 của Nguyễn Đông diễn ra như thời chiến. Giống Đông, vì thời gian quá gấp nên có nhiều phóng viên bị động trong việc chuẩn bị đồ đạc, thiếu thứ này, quên thứ nọ phải chạy nhào ra quán mua cho kịp.

“Vẫn biết là ngày mai sẽ đăng ký đi Hoàng Sa nhưng không biết có được đi không. Tối hôm trước ngày đi, hai vợ chồng em cứ trằn trọc, thao thức mãi. Vợ em thì lo nhưng cũng ủng hộ em đi chuyến công tác đặc biệt này. May mắn em được đi cùng các đồng nghiệp khác trên tàu kiểm ngư KN 926 để ra điểm nóng Hoàng Sa…”, Nguyễn Đông tâm sự.

 Sau một ngày say sóng lử đử nôn mật xanh mật vàng trên tàu KN 926, Nguyễn Đông cùng các đồng nghiệp khác ra tới vùng biển Hoàng Sa. Trưa 11/5, Đông cùng các đồng nghiệp khác đã nhìn thấy giàn khoan Hải Dương-981 ở khoảng cách xa. Nhưng khi tàu kiểm ngư KN 926 tiến tới cách giàn khoan khoảng 8 hải lý thì gặp rất nhiều tàu Trung Quốc bao vây. Tàu nào của Trung Quốc cũng hung hăng. Các phóng viên được lệnh vào trong tàu đóng chặt cửa lại, đề phòng bị phun vòi rồng.

“Tàu nào của Trung Quốc khi gặp tàu kiểm ngư hay cảnh sát biển của Việt Nam cũng hung hăng, tấn công, sẵn sàng đâm va và phun vòi rồng. Giữa sóng biển dập dềnh, việc tác nghiệp vất vả hơn gấp nhiều lần so với đất liền. Có một số phóng viên bị say sóng, chụp được vài cái ảnh là phải vào nằm nghỉ. Tuy nhiên, sau đó anh em phóng viên lại tiếp tục cố gắng tác nghiệp với mong muốn ghi lại những hình ảnh nóng để chuyển tải về đất liền cho người dân cả nước và thế giới biết được sự hung hăng của tàu Trung Quốc trên vùng biển Việt Nam”, phóng viên Nguyễn Đông cho biết.

 

 

PV Hải Sơn cùng tham gia đánh bắt cá với bà con ngư dân Quảng Nam.

Sau thời gian tác nghiệp nguy hiểm trên tàu kiểm ngư, Nguyễn Đông cùng một số đồng nghiệp được chuyển qua tàu cảnh sát biển CSB 8003. Say sóng cũng cố chụp ảnh, viết tin nhưng việc chuyển tin bài, ảnh về cho tòa soạn mới là nan giải. Giữa biển khơi không có mạng Internet hay sóng điện thoại để truyền tin bài về, Nguyễn Đông phải nhờ điện thoại vệ tinh của tàu cảnh sát biển để gọi về nhờ một đồng nghiệp trong đất liền tới đồn Biên phòng ở Quảng Nam để ghi lại tin bài mà Đông đọc qua điện thoại, sau đó đồng nghiệp này sẽ gửi về tòa soạn thay cho mình.

May mắn thay, ngày hôm sau, có đoàn phóng viên quốc tế đi theo tàu cảnh sát biển ra và mang theo thiết bị vệ tinh có thể truyền được hình ảnh về, các phóng viên ta mừng như bắt được vàng. Thế là họ lân la làm quen để nhờ đồng nghiệp quốc tế chuyển ảnh cho mình về đất liền. Nhờ thế, những hình ảnh tàu cảnh sát biển, kiểm ngư bị tàu Trung Quốc đâm va đã được truyền về đất liền kịp thời. Tuy nhiên, ngồi trên tàu sóng lắc lư, khi nhìn vào màn hình máy tính, nhiều phóng viên càng bị say sóng hơn. Vì thế, họ chỉ dám nhìn vào màn hình máy tính khoảng 5-10 phút để đỡ mệt và say. Có người say sóng mệt lả, không ăn được cơm, phải nằm ăn mỳ tôm chứ không ngồi được. Thế nhưng cứ nghĩ tới mình đang nhiệm vụ góp phần bảo vệ chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc thì lại lao ra chụp ảnh, viết tin như chưa hề bị… say sóng! 

Xuất phát ra Hoàng Sa sau Nguyễn Đông một ngày, đêm 11/5, phóng viên Lê Hải Sơn (SN 1971, công tác tại Văn phòng Đài Tiếng nói Việt Nam tại Đà Nẵng) theo một tàu cá của ngư dân Quảng Nam tiến ra ngư trường truyền thống Hoàng Sa. Phóng viên Hải Sơn cho biết, anh đi với tàu cá của ngư dân để hiểu rõ nỗi niềm cũng như vất vả của ngư dân khi đánh bắt hải sản. Hôm bước chân lên tàu, phóng viên Hải Sơn không chỉ nhận được sự thán phục của mọi người mà còn từ nhiều đồng nghiệp, bởi đi với tàu cá tức là phải khỏe như là một ngư dân mới chịu nổi. Nhiều đồng nghiệp khi đi với tàu cảnh sát biển, kiểm ngư lớn hơn còn say sóng, mệt lả người, huống gì đi với tàu cá của ngư dân.

“Thấy tôi đi mà không bị say sóng, mấy anh em trên tàu cá ai cũng trố mắt ngạc nhiên. Họ nói đây là lần đầu tiên thấy một nhà báo đi biển mà không say sóng. Sau hai ngày đêm xuất phát, tàu cá chúng tôi ra tới vùng biển Hoàng Sa. Tàu neo lại cách giàn khoan khoảng 15 hải lý đánh bắt hải sản. Tuy nhiên, ngày nào tàu cá cũng bị tàu vỏ sắt của Trung Quốc vây đuổi và sẵn sàng đâm va một cách vô lý. Những lúc bị tàu Trung Quốc rượt đuổi, tôi cố gắng bám chắc tàu để chụp ảnh và quay phim được rất nhiều hình ảnh hung hăng của tàu Trung Quốc. Trong quá trình tác nghiệp, do đang đứng trên tàu gỗ của ngư dân nên tàu cứ lắc lư, chao đảo liên tục. Nhiều lúc chân đứng không vững suýt bị ngã…”, Hải Sơn kể lại.

Sau hơn 8 ngày đêm ăn ở với tàu ngư dân trên vùng biển Hoàng Sa, Hải Sơn có được “bộ sưu tập” ảnh và clip về sự hung hăng của tàu Trung Quốc vây đuổi tàu cá của ngư dân trên vùng biển Hoàng Sa của Việt Nam. Tuy nhiên, giữa biển mênh mông, Hải Sơn không biết tìm cách nào để có thể gửi tin bài và ảnh, clip về cho cơ quan được vì trên tàu ngư dân không có thiết bị vệ tinh, phải đợi khi nào tàu vào đất liền mới có thể gửi tin bài.

“Có đêm tàu đang neo giữa biển, các anh em đi ngủ hết, chỉ một mình thuyền trưởng trực tàu. Khi mọi người đang ngon giấc thì thuyền trưởng tàu hét lớn: “Vòi rồng, vòi rồng, anh em ơi, vòi rồng” (ý nói tàu Trung Quốc tới vây đuổi) rồi nổ máy điều khiển tàu tránh né. Mọi người nhanh chóng tỉnh dậy, ai vào việc nấy để cho tàu  thoát khỏi sự truy đuổi của tàu Trung Quốc. Nếu giữa đêm khuya mà tàu di chuyển không kịp, bị tàu Trung Quốc đâm vào thì hậu quả không biết ra sao…”, Hải Sơn kể lại một kỷ niệm đáng nhớ.

Giữa Biển Đông nhìn đâu cũng là nước. Khi nhìn thấy lá cờ Tổ quốc trên tàu tung bay, Hải Sơn, Nguyễn Đông cũng như hàng chục PV khác cảm thấy tình yêu đất nước lớn hơn bao giờ hết. Và họ lại càng quý, càng yêu hơn các lực lượng thực thi pháp luật, ngư dân đang ngày đêm bám trụ ngoài vùng biển Hoàng Sa, vượt qua bao khó khăn, vất vả để thực thi nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc.

 

Để yên tâm với những bức ảnh, thước phim quay được, Hải Sơn phải xin một túi ni-lông mà ngư dân dùng để đựng gạo, rồi cho tất cả máy ảnh, thẻ nhớ, máy quay phim vào túi ni-lông này buộc chặt đề phòng có chuyện bất trắc thì tư liệu vẫn còn. “Lỡ may có chuyện xảy ra thì mình có thể nhảy xuống biển bơi được, nhưng nếu máy ảnh, máy quay phim không được giữ gìn cẩn trọng thì nước biển sẽ vào và mất hết tư liệu quý”, Hải Sơn chia sẻ.