Loài thú cổ quý hiếm bậc nhất thế giới lọt vào bẫy ảnh

Ngày 16/5, Ban quản lý rừng phòng hộ Tuyên Hóa (tỉnh Quảng Trị) cho biết, vừa phối hợp với Trung tâm Môi trường và Phát triển nguồn lực cộng đồng thực hiện "Khảo sát đa dạng sinh học nhóm thú mặt đất tại khu vực rừng phòng hộ Tuyên Hóa bằng phương pháp bẫy ảnh" ghi nhận nhiều loài nguy cấp, quý hiếm .

Theo đánh giá, khu vực rừng thuộc quản lý của Ban Quản lý Rừng phòng hộ Tuyên Hóa có vị trí gần với các vườn quốc gia/khu bảo tồn quan trọng với cảnh quan đa dạng sinh học của dãy Trường Sơn như Vườn Quốc gia Vũ Quang (Hà Tĩnh), Khu bảo tồn thiên nhiên Kẻ Gỗ (Hà Tĩnh) và Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng (Quảng Trị).

Rừng phòng hộ Tuyên Hóa có sinh cảnh đặc trưng rừng kín thường xanh mưa ẩm nhiệt đới của khu vực Trường Sơn. Đây là một trong những khu vực có giá trị dạng sinh học cao của vùng Bắc Trung Bộ cũng như của Việt Nam với sự xuất hiện của nhiều loài động vật quý hiếm. Việc điều tra rà soát để đánh giá đa dạng sinh học tạo cơ sở khoa học cho công tác quản lý và bảo tồn.

Đoàn khảo sát thực hiện đặt bẫy ảnh ở 53 điểm. Tất cả các điểm đều ghi nhận thông tin động vật khác nhau. Hình ảnh một số loài nguy cấp, quý hiếm như Thỏ vằn Trường Sơn (Nesolagus timminsi), Tê tê java (Manis javanica), Cầy gấm (Prionodon pardicolor). Cùng các loài quý hiếm khác có tên trong Sách đỏ như Khỉ vàng (Macaca mulatta), Khỉ đuôi lợn (Macaca leonina), Cầy vòi hương (Paradoxurus hermaphroditus), Cheo cheo (Tragulus kanchil), Gà lôi trắng (Lophura nycthemera)… được bẫy ảnh ghi nhận.

Đặc biệt, khu vực này có sự hiện diện của loài Thỏ vằn Trường Sơn (Nesolagus timminsi) loài đặc hữu của Việt Nam, phân bố chủ yếu ở phía Bắc và Trung của dãy Trường Sơn và biên giới Việt - Lào. Các nhà bảo tồn động vật hoang dã đánh giá loài thỏ này là một trong những loài thú cổ hiếm có và ít được biết đến nhất trên thế giới.

Chiều dài cơ thể của thỏ trưởng thành dao động từ 35 cm đến 40 cm, nặng khoảng 5 kg. Chúng có tập tính hoạt động về đêm và nghỉ ngơi vào ban ngày trong các hang do các loài động vật khác đào. Theo dữ liệu Sách đỏ của Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN), Thỏ vằn Trường Sơn là loài động vật cực kỳ quý hiếm ở cấp độ Nguy cấp.

Cùng với đó là loài Tê tê Java (Manis Javanica). Đây là loại động vật hoang dã bị đe dọa tuyệt chủng, được xếp vào danh sách Cực kỳ Nguy cấp theo Sách đỏ IUCN, thuộc nhóm IB quy định trong danh mục động vật rừng nguy cấp, quý hiếm nằm trong Sách đỏ Việt Nam.

Tê tê Java sống chủ yếu ở khu vực Đông Nam Á, tại một số quốc gia như Việt Nam, Thái Lan, Malaysia, Indonesia... Loài này có kích thước nhỏ hơn so với các loài tê tê khác với chiều dài phần thân khoảng 40-65 cm và đuôi khoảng 30-45 cm.

Phần lớn cơ thể loài này được bao phủ bởi các vảy hình lục giác có thành phần chính là keratin (cùng chất cấu thành móng tay và tóc của con người). Các vảy này không chỉ giúp bảo vệ Tê tê khỏi các loài săn mồi mà còn tạo nên hình dáng độc đáo.

Tê tê Java hiện đang đối mặt với nguy cơ tuyệt chủng do nhiều nguyên nhân. Một trong những nguyên nhân chính là hoạt động săn bắt trái phép để lấy vảy. Bởi vảy Tê tê được đồn đoán là có giá trị trong y học hoặc chế tạo trang sức. Thịt Tê tê cũng được coi là món ăn đặc sản tại một số quốc gia. Cùng với đó, việc phá hủy môi trường sống cũng đẩy loài này vào tình trạng nguy cấp.

Từ kết quả khảo sát, có thể thấy rừng phòng hộ Tuyên Hóa là nơi sống của nhiều loài động vật quý hiếm, có giá trị bảo tồn, bảo vệ cao và cần được quan tâm trong thời gian tới.