Lỗi đầu tiên là do tâm lý "khát con trai"

Dọc đường Phùng Hưng (Phố Viện 103 cũ), quận Hà Đông, Hà Nội có khá nhiều phòng khám thai, sản phụ khoa tư nhân. Ngày 20/7, chúng tôi vào một phòng khám tại khu vực này. Đầu giờ chiều oi ả, bên ngoài phòng chờ siêu âm, 15 - 16 bà bầu đứng ngồi kín chỗ.

Tâm lý "khát con trai" sẽ khiến tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh trở nên trầm trọng (Ảnh: Dương Ngọc).

Tại Phòng khám T.D (Thị trấn Như Quỳnh, Văn Lâm, Hưng Yên), ngày 16/7, theo quan sát của chúng tôi, càng về chiều càng đông khách. Chị Thủy (xã Kiêu Kỵ, Gia Lâm, Hà Nội) cho biết, chị đang mang thai tháng thứ 6 và khi siêu âm vào tuần thai thứ 17, chị đã biết là con "giống bố".

Chị Thủy bảo, cũng không cần đến 17 tuần tuổi, thậm chí ít tháng hơn cũng có thể biết là con trai hay con gái.

Chỉ cách Hà Nội hơn 20km, thật dễ dàng để người dân tại huyện Như Quỳnh (tỉnh Hưng Yên) lên Hà Nội tìm đến các phòng khám siêu âm tư nhân. Theo ông Trần Văn Thuần - cán bộ chuyên trách dân số thị trấn Như Quỳnh: Bây giờ không mấy phòng khám tiết lộ giới tính thai nhi một cách rõ ràng, thay vào đó là những cách nói ví von để thai phụ có thể hiểu được giới tính của đứa trẻ.

Những mối liên quan mật thiết

Báo cáo sơ bộ của Đoàn Thanh tra, kiểm tra công tác khám chữa bệnh và quản lý thai nghén của Bộ Y tế (gồm thanh tra của Bộ và thanh tra Tổng cục DS-KHHGĐ) cuối năm 2009 tại 28 cơ sở khám chữa bệnh của 4 tỉnh, thành phố Kiên Giang, Cà Mau, Phú Thọ và Hưng Yên cho thấy: Có tới 90% sản phụ tới khám thai sử dụng dịch vụ siêu âm.

Tại các cơ sở y tế tư nhân, Đoàn đã phát hiện có 2 cơ sở xác định giới tính thai nhi. Ông Đỗ Văn Hòa, thanh tra Bộ Y tế cho hay khi có mặt tại một phòng khám tư nhân thì phần lớn các thai phụ ở đây “bật mí” rằng họ đã biết mình đang mang thai con trai hay con gái.

Qua kiểm tra bệnh án của một số cơ sở có ca phá thai bằng thuốc, Đoàn phát hiện các hồ sơ phá thai có ghi kết quả siêu âm nhưng không ghi tuổi thai nên không xác định được có liên quan đến lựa chọn giới tính hay không.

Tuy vậy, theo khảo sát riêng của PV Báo GĐ&XH, một số người dân cho biết: Sẽ phá thai nếu biết đó không phải là thai nhi trai. Chị L. ở xã Yên Nghĩa kể: "Như cháu tôi, cũng vì muốn sinh con trai mà phải bỏ thai mấy lần. Nó cứ để đến 3 tháng, đi bắt mạch, siêu âm ra con gái là bỏ ngay, vì 2 cháu đầu là con gái, không thì rất khó ăn nói với nhà chồng (!?).

Còn chị T- làng Yên Hòa (xã Yên Lư, Yên Dũng, Bắc Giang) nói: "Khi mang thai được vài tháng, tôi đi siêu âm vì thực sự rất muốn biết giới tính của con. Trong trường hợp lại là con gái, tôi sẽ phải bỏ. Rất may lần này là con trai". Ở nơi chị ở chưa có dịch vụ siêu âm nhưng người dân không khó tìm đến dịch vụ này tại các nơi khác.

"Chúng tôi đã quyết định lên thị xã Bắc Giang, siêu âm với giá 80.000 đồng. Chúng tôi biết là không được phép lựa chọn giới tính thai nhi, nhưng đã quyết định rồi nên chúng tôi đã tìm đến phòng khám tư nhân" - chị cho biết thêm.

TS Dương Quốc Trọng- Tổng cục trưởng Tổng cục DS-KHHGĐ cho rằng: Dù chưa có cơ sở để khẳng định mối liên quan giữa hành vi vi phạm khi siêu âm mà cung cấp chẩn đoán giới tính thai nhi với việc mất cân bằng giới tính khi sinh, song việc mất cân bằng giới tính khi sinh hiện nay chắc chắn có sự tác động của con người trong quá trình trước và trong khi thụ thai cũng như trong quá trình mang thai.

TS Trọng cũng lo ngại, tâm lý "khát" con trai của nhiều người dân sẽ khiến sự chênh lệc tỉ số giới tính khi sinh sẽ khó có thể quay lại mức bình thường trong một vài năm tới.