Mùa xuân ở xứ nghèo nhất Thủ đô

Nghề phụ giúp đồng bào thoát nghèo. Ảnh: Q.T

Từ trung tâm Hà Nội ngược về phía Tây khoảng 50km, xã Yên Trung nằm trải dài bên những triền núi thoai thoải. Những ngày đầu xuân, không khí ẩm ướt, mây mưa che phủ những đỉnh núi. Thấp thoáng bên những mái nhà cấp bốn, những căn nhà sàn là những tòa nhà cao tầng mới được xây dựng. Không còn cái cảnh hoang vắng đơn sơ, mỗi lần mưa xuống là con đường liên thôn lại trở nên lầy lội bùn đất như trước đây.

Nhắc đến Yên Trung, người ta nhớ đến 2 cái nhất: Vùng sâu, xa nhất và nghèo nhất Thủ đô. Quả vậy, với địa hình miền núi, địa bàn rộng, dân cư sống không tập trung và đặc biệt là trong tổng số hơn 3.600 nhân khẩu nơi đây có đến 85% dân số là dân tộc Mường. Đến với Yên Trung, một đơn vị hành chính của Thủ đô mà chúng tôi có cảm giác như đặt chân đến một vùng đất xa xôi nào khác của Tây Bắc, Tây Nguyên. Không khí lễ hội vang vọng trong tiếng cồng chiêng khắp núi rừng từ những cuộc vui chơi theo phong tục của người Mường như ném còn, bắn nỏ, kéo co, đẩy gậy.

Đồng bào ở các thôn Lặt, Hội, Luồng, Đầm Bối nghe nói nhà báo đến mừng lắm. Họ kể mãi không hết chuyện thay da đổi thịt của quê hương mình. “Nhờ bóng Thủ đô mà địa phương chúng tôi được đầu tư trục đường giao thông nội thôn liên thôn, hệ thống mương bai theo chương trình 135, quê hương đổi mới khang trang sạch đẹp”, ông Đinh Văn Vận, thôn Luồng cho biết.

Năm nay ở cái tuổi “thất thập cổ lai hy”, ông Vận gần trọn cuộc đời là công dân của tỉnh Hòa Bình. Ông không thể hình dung được, khi về già mình lại trở thành… công dân Thủ đô. Cái khái niệm “dân Hà Nội” trong những người già như ông không rõ rệt lắm. Có chăng, đó là những thay đổi nhỏ trong cuốn sổ hộ khẩu, trong cái chứng minh thư, những thứ mà người già như ông thấy chẳng cần thiết lắm. Cũng như nhiều người già khác của thôn Luồng, thôn Lặt, điều mà ông Vận phấn khởi là con cháu mình đã có mái trường khang trang, ngày mưa đồng bào không còn phải đi trên con đường lầy lội. Vậy là mãn nguyện, ước mơ cuối đời của ông thật giản đơn: “sẽ một lần được ra thăm trung tâm Thủ đô, viếng lăng Bác và vào đền Ngọc Sơn”.

Con đường cái liên thôn đã được rải nhựa đẹp đẽ.

Chúng tôi đề cập đến tình hình sau hơn 4 năm sáp nhập về Thủ đô, ông Phương phấn khởi cho biết: “Cuộc sống của đồng bào đã bớt khó khăn. Đặc biệt có chương trình 135, hầu hết đường giao thông trong xã đã được bê tông hóa, đi lại thuận tiện chứ không bùn đất như những năm trước. 100% dân trong xã đã có điện dùng, đã xóa được 100% nhà tranh vách nứa”. Để minh chứng cho sự vượt khó vươn lên, ông Phương cho biết, trước đây, thôn Hương là địa bàn khó khăn nhất xã nhưng hiện nay, bộ mặt các thôn cũng đã sàn sàn nhau.

Cái nghèo đã trở thành một ấn tượng khi nói đến Yên Trung. Không khó để tìm lời giải cho những tháng năm dài chìm trong đói nghèo. Trở lại những câu chuyện trong quá khứ chưa xa của những người già như ông Vận. “Đó là việc triền miên làm rẫy theo kiểu du canh, du cư và không có lấy một nghề phụ nào cả. Cả xã chỉ trông chờ vào những hạt lúa trên nương rẫy”, ông Vận kể.

Ông Vận cũng tâm sự với chúng tôi chuyện bao nhiêu thế hệ trẻ ở làng phải băng qua những cánh rừng đi học khó khăn như thế nào, rồi cũng từ đó mà đã rất nhiều người bỏ học. Hết chuyện học hành lại đến chuyện Tết nhất.  Những cái Tết chưa xa, đồng bào ở đây đã đón chào mùa xuân mới trong thiếu thốn, đạm bạc ra sao... Tất cả đều tựu lại trong từ: Nghèo. Vậy mà nay đã có một Yên Trung đổi khác!

Cái Tết Quý Tỵ vừa qua thực sự là một cái Tết ấm cúng và đủ đầy nhất đối với người dân Yên Trung. Ông Phương cho biết: “Để đồng bào đón Tết vui vẻ, hạnh phúc, chính quyền xã đã quán triệt không để bất cứ hộ dân nào không có Tết vì hoàn cảnh kinh Tết. Ngoài ngân sách của xã, còn có sự quan tâm của lãnh đạo huyện nhằm giúp dân Yên Trung đón chào mùa xuân mới đầm ấm không thua kém các xã miền xuôi khác”.

Tiễn khách ra về, ông Phương nắm chặt tay chúng tôi nói như thể hiện quyết tâm làm bằng được: “2013 này, chúng tôi sẽ phấn đấu 12 hộ thoát nghèo. Giảm tỷ lệ hộ nghèo so với năm trước 1,38%”.