Năm 2014: Dự kiến trình Quốc hội Luật Dân số

Luật Dân số ra đời sẽ nâng cao trách nhiệm của từng công dân trong công tác DS-KHHGĐ. Ảnh: Chí Cường.

Tham dự Hội thảo có ông Nguyễn Văn Tiên – Phó Chủ nhiệm UB Các vấn đề xã hội của Quốc hội, TS Dương Quốc Trọng – Tổng cục trưởng Tổng cục DS-KHHGĐ, bà Mandeep K.O’Brien– Quyền Trưởng đại diện UNFPA tại Việt Nam, đại diện lãnh đạo các bộ, ban, ngành liên quan, các cục, vụ, đơn vị của Bộ Y tế, Tổng cục DS-KHHGĐ, các chuyên gia quốc tế.

Ghi nhận những đóng góp quan trọng của PLDS

Tại Hội thảo, đại diện Tổng cục DS-KHHGĐ, Ban soạn thảo và tổ biên tập Dự án Luật Dân số, Phó Tổng cục trưởng Nguyễn Văn Tân đã khẳng định: Pháp lệnh Dân số (PLDS) là văn bản cao nhất của nước ta trong lĩnh vực dân số, khắc phục tình trạng tản mạn, phân tán việc điều chỉnh dân số ở nhiều văn bản trước đó.

Từ khi ra đời đến nay, PLDS đã góp phần thể chế hóa quan điểm đường lối, chính sách của Đảng về Dân số và công tác dân số phù hợp với xu thế cải cách hành chính, xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN ở nước ta. PLDS khẳng định công dân có những quyền cơ bản của con người, trong đó có quyền sinh sản. Nhà nước bằng những biện pháp tuyên truyền, giáo dục, kỹ thuật, kinh tế, xã hội và pháp luật, nhằm đảm bảo sự bình đẳng, quyền tự quyết định có trách nhiệm của mỗi cá nhân, gia đình trong kiểm soát sinh sản (quyết định thời gian sinh con, số con, khoảng cách giữa các lần sinh), chăm sóc SKSS, lựa chọn nơi cư trú và thực hiện các biện pháp nâng cao chất lượng dân số phù hợp với điều kiện phát triển của đất nước và hoàn cảnh từng cá nhân, gia đình.

Kể từ ngày có hiệu lực (1/5/2003) đến nay, PLDS đã góp phần quan trọng vào việc thực hiện thành công các mục tiêu, chỉ tiêu hàng năm và dài hạn về dân số và KHHGĐ; nâng cao trách nhiệm của công dân, góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, nâng cao hiệu lực quản lý của nhà nước về dân số bằng pháp luật...

Tại Hội thảo, nhiều ý kiến quý báu của các chuyên gia đã được đưa ra: Làm thế nào để Luật Dân số sớm đi vào cuộc sống. Ảnh: Võ Thu.

Thời điểm chín muồi để xây dựng Luật Dân số

Vừa qua, Quốc hội khóa XIII đã ban hành Nghị quyết số 20/2011/QH13 về Chương trình xây dựng Luật, pháp lệnh của Quốc hội nhiệm kỳ XIII, Thủ tướng đã ban hành Quyết định số 207/QĐ-TTg về việc phân công cơ quan chủ trì soạn thảo các dự án luật, pháp lệnh thuộc Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh nhiệm kỳ Quốc hội khóa XIII, Bộ Y tế đã ban hành kế hoạch xây dựng Dự án Luật Dân số. Trong đó, Tổng cục DS-KHHGĐ đã được giao nhiều nhiệm vụ quan trọng, chủ chốt thực hiện kế hoạch này.

Phát biểu tại Hội thảo, TS Dương Quốc Trọng – Tổng cục trưởng Tổng cục DS-KHHGĐ khẳng định: “Đây không phải là lần đầu tiên chúng ta khởi động xây dựng Luật Dân số. Qua 10 năm thực hiện PLDS, công tác DS-KHHGĐ đã đạt một số thành công tốt đẹp, đặc biệt là vấn đề giảm sinh. Lẽ ra, Chính phủ đã trình Quốc hội Luật Dân số từ những năm 2007-2008, khi còn UB Dân số – Gia đình - Trẻ em. Thời kỳ này, Ủy ban đã có những bước cần thiết để xây dựng Luật Dân số, đã có đánh giá 4 năm sau khi thực hiện PLDS. Đến năm 2007, thực hiện Nghị quyết của Quốc hội là giải thể UB DS-GĐ-TE và đưa mảng công tác DS về với ngành y tế nên công việc xây dựng Luật tạm dừng ở đó. Đây là lần đầu tiên khởi động xây dựng Luật Dân số...”.

Năm 2008, Chính phủ thành lập Tổng cục DS-KHHGĐ, Bộ trưởng Bộ Y tế đã quyết định thành lập Ban soạn thảo và tổ biên tập xây dựng Luật Dân số. Tuy nhiên, tháng 12/2008, UB Thường vụ Quốc hội đã ban hành Pháp lệnh sửa đổi Điều 10 PLDS. Ngày 1/4/2009, Việt Nam có cuộc Tổng điều tra Dân số. Năm 2009, Bộ Y tế cũng có văn bản chính thức xây dựng luật Dân số. “Chúng ta cần xem PLDS sửa đổi đi vào cuộc sống như thế nào, tình hình Tổng điều tra Dân số có những gì mới để chúng ta xây dựng Luật Dân số. Đây là bước khởi động thứ 2. Lần này là lần thứ 3 chúng ta khởi động việc xây dựng Luật Dân số. Chúng tôi nghĩ rằng: Đây là thời điểm chín muồi để chúng ta xây dựng Luật Dân số...”- TS Dương Quốc Trọng chia sẻ.

Phân tích cụ thể, TS Dương Quốc Trọng cho hay: Chúng ta đã có kết quả Tổng điều tra Dân số, sau nhiều năm thực hiện Pháp lệnh sửa đổi Điều 10 PLDS và gần 10 năm thực hiện PLDS. Chúng ta thấy được hết những bài học thành công và chưa thành công trong công tác Dân số ở Việt Nam cũng như những vấn đề quản lý nhà nước lĩnh vực dân số trong thời gian tới. Kết quả công tác DS-KHHGĐ trong thời gian qua, những thuận lợi, thách thức cũng đã rõ. Công tác DS-KHHGĐ 10 năm qua đã có sự thay đổi về mức sinh, về cơ cấu dân số (cơ cấu dân số vàng, mất cân bằng giới tính khi sinh và già hóa dân số), chất lượng dân số, phân bố dân cư, quản lý dân cư... Những vấn đề này cần được đặt ra thẳng thắn trong việc xây dựng Luật Dân số.

“Hội thảo là cơ hội lắng nghe ý kiến của các nhà quản lý dân số, các chuyên gia quốc tế, lập pháp về xây dựng Luật Dân số trong tương lai. Hội thảo sẽ đề ra những định hướng chung trong thời gian tới để Ban soạn thảo, tổ biên tập tiếp thu. Thời gian tới lúc trình rất ngắn, dự kiến cuối năm 2013, Bộ Y tế sẽ trình, xin ý kiến Chính phủ dự thảo Luật Dân số. Đầu năm 2014, Chính phủ sẽ trình Quốc hội Dự thảo Luật” – TS Dương Quốc Trọng nói.

Võ Thu