Năm 2020, Hà Nội hướng tới mục tiêu ổn định quy mô dân số

Truyền thông về giới tính cho học sinh Trường Tiểu học Nguyễn Bá Ngọc, Hà Nội. Ảnh: PV

Nhiều chỉ tiêu đạt và vượt

Ông Tạ Quang Huy, Chi cục trưởng Chi cục DS - KHHGĐ thành phố Hà Nội cho biết, quy mô dân số thành phố Hà Nội đứng thứ hai so với cả nước, dân số trung bình năm 2019 là 8.093.900 người (sau TP Hồ Chí Minh), chiếm khoảng 8.4% dân số cả nước.

Năm 2019, công tác DS - KHHGĐ Hà Nội đã đạt và vượt các chỉ tiêu kế hoạch của thành phố giao. Số sinh toàn thành phố năm 2019 là 121.408 trẻ; tỷ suất sinh đạt 15,0‰ giảm 0,13‰ so với năm 2018 (vượt chỉ tiêu giao); số sinh con thứ 3 trở lên là 7.892 trẻ, đạt tỷ lệ 6,5% giảm 0,1% so với năm 2018 (đạt chỉ tiêu giao); tỷ số giới tính khi sinh là 112,9 trẻ trai/100 trẻ gái; tỷ lệ sàng lọc trước sinh năm 2019 đạt 80,0% (vượt chỉ tiêu được giao); tỷ lệ sàng lọc sơ sinh năm 2019 đạt 85,35% (hoàn thành chỉ tiêu đề ra 85%), trong đó phát hiện 570 trường hợp nghi ngờ thiếu men G6PD, 18 trường hợp suy giáp trạng bẩm sinh; tỷ lệ sử dụng biện pháp tránh thai (CPR) đạt 76% (đạt chỉ tiêu giao). Tổng số người mới áp dụng biện pháp tránh thai là 388.685 người (đạt 107,8% chỉ tiêu kế hoạch giao)…

Đạt được các kết quả như vậy là nhờ sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt của thành phố, Ban Chỉ đạo công tác DS - KHHGĐ thành phố, các quận/huyện/thị xã; các cấp ủy Đảng, chính quyền cơ sở và đội ngũ cán bộ làm công tác dân số các cấp. Đặc biệt, thành phố đã phê duyệt và triển khai thực hiện đồng bộ các đề án, chương trình, kế hoạch, hoạt động mô hình về nâng cao chất lượng dân số ở 30/30 quận, huyện, thị xã; 584/584 xã/phường/thị trấn đã mang lại kết quả rõ rệt như thực hiện các mô hình nâng cao chất lượng dân số, 80 mô hình chăm sóc người cao tuổi ở cộng đồng tại 80 xã/phường/thị trấn của 25 quận/huyện/thị xã; 10 mô hình truyền thông chăm sóc SKSS/KHHGĐ tới vùng dân cư đặc thù; triển khai 10 mô hình tư vấn và khám sức khỏe tiền hôn nhân; thực hiện 18 mô hình chăm sóc SKSS vị thành niên, thanh niên. Tiếp tục thực hiện các hoạt động Đề án Sàng lọc trước sinh và sơ sinh và Kế hoạch kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh trên địa bàn 30 quận, huyện, thị xã; Kế hoạch Phát triển thể lực và tầm vóc người Hà Nội đến năm 2030…

Đẩy mạnh truyền thông chuyển đổi hành vi

Nhằm thu hút người dân thực hiện tốt công tác dân số và chấp hành các quy định về dân số, thành phố Hà Nội đã đẩy mạnh công tác truyền thông trên các phương tiện với các nội dung và hình thức phong phú liên tục được thay đổi, phù hợp từng nhóm đối tượng cụ thể góp phần nâng cao nhận thức và chuyển đổi hành vi của người dân với công tác dân số.

Tuy nhiên do quy mô dân số lớn, địa bàn thành phố Hà Nội rộng tác động tới các chỉ số về dân số của Hà Nội hiện ở mức cao so với toàn quốc và các thành phố trực thuộc Trung ương; mức sinh giảm nhưng chưa bền vững; tỷ lệ sinh con thứ 3 có giảm nhưng chưa ổn định, ở một số huyện tỷ suất sinh và tỷ lệ sinh con thứ 3 trở lên còn ở mức cao; tỷ số mất cân bằng giới tính khi sinh vẫn ở mức cao, dù có giảm nhưng chưa bền vững do tâm lý ưa thích con trai…

Để đạt được mục tiêu này, Hà Nội sẽ tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy Đảng, chính quyền về thực hiện công tác dân số; tập trung thực hiện đồng bộ các giải pháp nhằm hoàn thành chỉ tiêu Kế hoạch năm 2020; đẩy mạnh tuyên truyền vận động tạo sự thống nhất nhận thức của cả hệ thống chính trị và các tầng lớp nhân dân, đồng thuận cao trong toàn xã hội về tiếp tục chuyển trọng tâm từ DS - KHHGĐ sang Dân số và Phát triển; tập trung giải quyết toàn diện các vấn đề quy mô, cơ cấu, chất lượng dân số, duy trì mức sinh thay thế, giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh, tận dụng cơ cấu dân số vàng và thích ứng với già hoá dân số; kiện toàn và nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ dân số các cấp, tuyển dụng đủ số viên chức dân số còn thiếu của các trung tâm y tế đảm bảo đủ cơ cấu lãnh đạo, chỉ tiêu viên chức làm công tác dân số tại phòng Dân số; ổn định và nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ cán bộ chuyên trách dân số tại xã/phường/thị trấn và cộng tác viên dân số tại thôn, làng, tổ dân phố; tăng cường công tác giám sát, kiểm tra ở các cấp đảm bảo thực hiện chính sách dân số ở địa bàn các quận/ huyện/thị xã, đặc biệt là đối với các xã/phường/thị trấn có mức sinh cao, tỷ lệ sinh con thứ 3 trở lên, mất cân bằng giới tính khi sinh còn cao; đẩy mạnh thanh tra các cơ sở y tế ngoài công lập về không chọn giới tính thai nhi và các quy định của pháp luật về công tác dân số.

Đức Vân

Hà Nội duy trì và nhân rộng nhiều mô hình nâng cao chất lượng dân số