Hà Nội duy trì và nhân rộng nhiều mô hình nâng cao chất lượng dân số

Hà Nội triển khai nhiều hoạt động tuyên truyền nâng cao chất lượng dân số Thủ đô. Ảnh: Hạnh Mai

Tỉ số giới tính khi sinh giảm

Nghị quyết số 21-NQ/TW Hội nghị lần thứ 6, Ban Chấp hành Trung ương khóa XII về Công tác dân số trong tình hình mới chỉ đạo tiếp tục chuyển trọng tâm chính sách dân số từ kế hoạch hóa gia đình sang Dân số và Phát triển. Công tác dân số phải chú trọng toàn diện các mặt quy mô, cơ cấu, phân bố, đặc biệt là chất lượng dân số và đặt trong mối quan hệ hữu cơ với các yếu tố kinh tế, xã hội, quốc phòng, an ninh bảo đảm phát triển nhanh và bền vững.

Triển khai thực hiện Nghị quyết số 21-NQ/TW của BCH Trung ương, công tác dân số của Hà Nội trong thời qua đã có những bước chuyển tích cực. Theo báo cáo Kết quả 6 tháng đầu năm 2019, tỷ số giới tính khi sinh của thành phố Hà Nội là 112,8 trẻ trai/100 trẻ gái, dự kiến cuối năm không quá 113 trẻ trai/100 trẻ gái; tỷ lệ sàng lọc trước sinh đạt 78,08%; tỷ lệ sàng lọc sơ sinh đạt 85,12%; số người mới áp dụng biện pháp tránh thai 367.316 người (đạt 101,9%).

Ông Tạ Quang Huy, Chi cục trưởng Chi cục DS-KHHGĐ Hà Nội cho biết, thời gian qua Hà Nội triển khai nhiều giải pháp giảm chênh lệch tỷ số giới tính khi sinh tại 30 quận, huyện, thị xã như giảm sinh con thứ ba, nghiêm cấm lựa chọn giới tính thai nhi, nêu cao vai trò của phụ nữ trong gia đình và xã hội, tuyên dương các gia đình sinh con một bề là gái... Dù tỷ số giới tính khi sinh có giảm song ông Tạ Quang Huy cũng nhấn mạnh, Hà Nội cũng sẽ không chủ quan, lơ là vì hiện một số huyện ngoại thành, như Sóc Sơn, Quốc Oai, Mỹ Đức... tỷ lệ chênh lệch giới tính khi sinh vẫn ở mức cao. Ở huyện Sóc Sơn, tỷ lệ giới tính khi sinh giữa trẻ trai và gái 6 tháng đầu năm nay là 120/100. Ở huyện Quốc Oai hay Mỹ Đức, con số này là 115/100.

“Công tác quan trọng hàng đầu để giảm mất cân bằng giới tính khi sinh là vận động, tuyên truyền, giáo dục thay đổi nhận thức của người dân, các cặp vợ chồng trẻ về bất bình đẳng giới tính... Đồng thời, các quận, huyện, thị xã cần đẩy mạnh việc giám sát, xử lý các cơ sở cung cấp dịch vụ siêu âm chẩn đoán giới tính khi sinh, nhất là ở các phòng khám tư”, ông Tạ Quang Huy nhấn mạnh.

Đẩy mạnh các hoạt động nâng cao chất lượng dân số

Hiện nay, tại Hà Nội nhiều mô hình được duy trì và nhân rộng tại các địa bàn trên toàn thành phố như Mô hình chăm sóc sức khỏe người cao tuổi tại cộng đồng; Mô hình can thiệp truyền thông CSSKSS/ KHHGĐ tới vùng dân cư đặc thù; Mô hình tư vấn và khám sức khỏe tiền hôn nhân và Mô hình chăm sóc sức khỏe sinh sản vị thành niên, thanh niên…

Hàng năm, Chi cục DS-KHHGĐ Hà Nội đã phối hợp với Hội Kế hoạch hóa gia đình để tổ chức các buổi truyền thông kiến thức SKSS/KHHGĐ cho các đối tượng là phụ nữ quanh tuổi mãn kinh, nam giới, vị thành niên thanh niên...; Phối hợp với Thành đoàn Hà Nội tổ chức truyền thông chăm sóc SKSS/KHHGĐ và các bệnh lây truyền qua đường tình dục cho các đoàn viên thanh niên…; Phối hợp với Hội Liên hiệp Phụ nữ, Liên đoàn Lao động để truyền thông chính sách DS-KHHGĐ, kiến thức CSSKSS/KHHGĐ, bình đẳng giới cho cán bộ trong hệ thống và phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ …

Ông Tạ Quang Huy chia sẻ, để đạt được kết quả trên, công tác truyền thông đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng dân số. Đặc biệt là sự quan tâm, phối hợp của các cơ quan truyền thông đại chúng trên địa bàn thành phố đã tích cực đưa tin, tuyên truyền, định hướng người dân về công tác DS-KHHGĐ. Chi cục DS-KHHGĐ Hà Nội đã phối hợp với các địa phương đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện tốt các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và của ngành trong lĩnh vực DS-KHHGĐ. Trong đó, tập trung truyền thông cho phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ tại địa bàn có tỷ lệ sinh và sinh con thứ 3 cao; truyền thông chăm sóc sức khỏe vùng dân cư đặc thù; tuyên truyền về giới, bình đẳng giới và mất cân bằng giới tính khi sinh. 

Cùng với đó, các quận, huyện, thị xã cũng đã tổ chức các hoạt động tập huấn cho cán bộ dân số các cấp về chuyên môn nghiệp vụ; tiếp tục thực hiện các hoạt động nhằm nâng cao chất lượng dân số như sàng lọc trước sinh và sơ sinh; tổ chức đào tạo kỹ thuật viên khám sàng lọc khiếm thính; đào tạo cán bộ thực hiện kỹ thuật sàng lọc tim bẩm sinh; siêu âm sàng lọc trước sinh và sơ sinh trình độ cơ bản và nâng cao; triển khai thực hiện hoạt động các mô hình nâng cao chất lượng dân số.

Kỷ niệm ngày Dân số Thế giới năm nay, Hà Nội cần tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo về công tác dân số. Tổ chức học tập, quán triệt và phổ biến nội dung Nghị quyết số 21-NQ/TW đến các Sở, ban, ngành, địa phương, tổ chức Đảng các cấp, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức và tầng lớp nhân dân, tạo sự đồng thuận cao trong toàn xã hội về chuyển trọng tâm chính sách dân số từ kế hoạch hóa gia đình sang Dân số và Phát triển, giải quyết toàn diện, đồng bộ các vấn đề về quy mô, cơ cấu, phân bố, đặc biệt là chất lượng dân số trong mối quan hệ hữu cơ với phát triển kinh tế-xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh. Nâng cao chất lượng dân số; đưa tỷ số giới tính khi sinh dần về mức cân bằng tự nhiên; tận dụng hiệu quả cơ cấu dân số vàng; thích ứng với già hóa dân số; phân bố dân số hợp lý, góp phần phát triển Thủ đô nhanh và bền vững.

Chất lượng dân số Việt Nam và những mối quan tâm hàng đầu

Mai An